🖼پوستر
قسمت بعدی⏭
✟جنگ‌های صلیبی، یکی از سرنوشت‌سازترین رویارویی‌های تاریخ قرون وسطی، با فراخوان پاپ اوربان دوم در سال ۱۰۹۵ میلادی و در شورای کلرمون آغاز شد. هدف اصلی، بازپس‌گیری بیت‌المقدس از مسلمانان بود؛ اما انگیزه‌های شرکت‌کنندگان تنها به مذهب محدود نمی‌شد. اشتیاق به افتخار، ثروت، قدرت و رهایی از تعهدات فئودالی، هزاران نفر را از سراسر اروپا روانهٔ شرق کرد. ادامه مطالب🔻
❊اندیشهٔ شکل‌گیری جنگ‌های صلیبی، در واقع ریشه در جنبشی داشت که با عنوان رکونکیستا (بازپس‌گیری یا بازفتح) شناخته می‌شود. این جنبش با هدف بیرون راندن مسلمانان از شبه‌جزیره ایبری، به‌ویژه اسپانیا و پرتغال، آغاز شد. مسلمانان در آن زمان بر بخش‌های مهمی از اسپانیا و همچنین سیسیل تسلط یافته بودند. پادشاهی‌های مسیحی واقع در شبه‌جزیره ایبری، با اتحاد در برابر دشمن مشترک خود، یعنی مسلمانان، تلاش برای بازپس‌گیری شهرهای تحت کنترل آنان و نیز تصرف شهر مقدس اورشلیم (قدس) را آغاز کردند. این روند از سده نهم میلادی آغاز شد و تا پایان سده پانزدهم ادامه یافت.#جنگ_صلیبی
❊در حقیقت، پاپ گریگوری هفتم در سال ۱۰۸۶ میلادی قصد داشت لشکرکشی بزرگی به شرق ترتیب دهد، اما اجرای این طرح به جانشین او، پاپ اوربان دوم، واگذار شد. پس از پیروزی سلجوقیان در نبرد ملازگرد (۱۰۷۱)، بخش عمده‌ای از آناتولی به تصرف ترکان درآمد و سلجوقیان توانستند قدرتی چشمگیر در منطقه برقرار کنند. گسترش نفوذ آنان تا سوریه و فلسطین نیز ادامه یافت؛ رخدادی که نگرانی عمیقی در جهان مسیحیت ایجاد کرد.
❊در چنین شرایطی، امپراتور الکسیوس یکم کومننوس، که به مهارت‌های سیاسی خود شهرت داشت، از پاپ درخواست کمک نظامی برای مقابله با ترکان کرد. پاپ با این درخواست موافقت نمود، اما اهداف او فراتر از یاری رساندن به امپراتوری بیزانس بود. وی در پی آن بود که سرزمین‌های شرقی، به‌ویژه اورشلیم، را به تصرف درآورد، مسیحیان شرقی را که آموزه‌های کلیسای روم را نمی‌پذیرفتند و از سوی کلیسا «بدعت‌گذار» شمرده می‌شدند، تحت سلطه خود قرار دهد و همچنین راه‌حلی برای بحران‌های اقتصادی و اجتماعی اروپا بیابد.
❊در سال ۱۰۹۴ میلادی، اروپا با مشکلاتی همچون خشکسالی شدید، قحطی، فقر، شیوع بیماری‌های واگیردار و افزایش جمعیت روبه‌رو بود. این شرایط باعث شده بود که سرزمین‌های شرق، در نگاه بسیاری از اروپاییان، به سرزمینی آباد و سرشار از فرصت و ثروت تبدیل شوند.
❊یک سال بعد، در شورای کلرمون (۱۰۹۵)، پاپ اوربان دوم از مسیحیان خواست تا برای بازپس‌گیری اورشلیم و دیگر سرزمین‌های مقدس شرق، به‌ویژه مکان‌های منسوب به حواریون و آثار مقدس آنان که به گفته او در اختیار مسلمانان قرار داشت، در جنگی مقدس شرکت کنند. او با وعده‌های فراوان، هم در زمینه پاداش‌های دنیوی و هم رستگاری اخروی، توانست شمار زیادی از مردم و اشراف اروپایی را به شرکت در این لشکرکشی ترغیب کند.
❊در آن دوران، کلیسا تنها یک نهاد مذهبی نبود، بلکه قدرتی سیاسی و مالک سرزمین‌های گسترده نیز به شمار می‌رفت. جامعه اروپا نیز درگیر بحران‌های عمیقی بود؛ از یک سو خاندان‌های فئودالی پیوسته با یکدیگر می‌جنگیدند و از سوی دیگر، شوالیه‌ها با اقدامات خشونت‌آمیز خود امنیت عمومی را مختل کرده بودند. برای بسیاری از کنت‌ها و دوک‌هایی که به این لشکرکشی پیوستند، انگیزه اصلی نه مسائل مذهبی، بلکه دستیابی به غنایم، ثروت و سرزمین‌های جدید بود.
❊بدین ترتیب، سپاهی سازمان‌یافته متشکل از اقوام مختلف، از جمله فرانسوی‌ها، نورمان‌ها و لومباردها، شکل گرفت و در سال ۱۰۹۷ میلادی به قسطنطنیه رسید. مشاهده این نیروی عظیم، امپراتور الکسیوس یکم را به‌شدت نگران کرد. او در آغاز اجازه عبور آزادانه سپاه صلیبی را از قلمرو بیزانس نداد و اعلام کرد: «اگر سوگند نخورید که انطاکیه را به من واگذار خواهید کرد، اجازه نخواهم داد از تنگه عبور کرده و به سرزمین‌های اسلامی بروید.» هدف واقعی او آن بود که ضمن هدایت صلیبیان به سوی سرزمین‌های اسلامی، بازپس‌گیری مناطق از دست‌رفته امپراتوری از ترکان را نیز تضمین کند.
❊جنگ‌های صلیبی تنها ریشه‌ای مذهبی نداشتند؛ بلکه عوامل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی نیز در شکل‌گیری آن‌ها نقش داشتند. گسترش سلجوقیان، درخواست کمک امپراتوری بیزانس، جاه‌طلبی پاپ، مشکلات اقتصادی اروپا و تمایل اشراف به کسب ثروت و سرزمین، از مهم‌ترین دلایل آغاز این جنگ‌ها بودند. از همین رو، این لشکرکشی‌ها در کنار شعار آزادسازی اورشلیم، به ابزاری برای گسترش نفوذ و تأمین منافع قدرت‌های اروپایی نیز تبدیل شدند.
𝐙𝐞𝐢𝐭 & 𝐆𝐞𝐢𝐬𝐭
