شاپور دوم نیاز ایران امروز

شاپور دوم که به شاپور ذوالاکتاف هم شهرت داشت، دهمین پادشاه سلسله قدرتمند ساسانیان بود. او پسر هرمز دوم بود و بعد از برادرش نرسی به مدت ۷۰ سال بر تخت سلطنت ایران نشست. شاپور دوم، طولانی‌ترین پادشاهی را در میان شاهان ساسانی داشت. او پس از رسیدن به سلطنت، به جنگ اعرابی رفت که جنوب سرزمین ایران را تصرف کرده بودند و توانست با بیرون راندن آن‌ها، امنیت را به مرزهای جنوبی ایران بازگرداند. در دوره شاپور دوم، قلمرو جغرافیایی ایران گسترش پیدا کرد. دوره حکومت شاپور دوم ساسانی یکی از دوره‌های طلایی حکومت ساسانی است.

داستان پادشاهی شاپور دوم ساسانی، در شاهنامه نیز آمده است؛ اما عملکرد او با آنچه شاپور اول ساسانی انجام داد با هم گره خورده‌اند. شاهنامه علت حمله شاپور دوم ساسانی به اعراب را عشق شاپور به مالکه می‌داند که دختر عمه او محسوب می‌شد. در شاهنامه فردوسی، مالکه دختر رئیس قبیله غسان است که به ایران حمله کرد.

به گفته منابع دوره اسلامی، شاپور او را تا یمن تعقیب کرد و کتف‌های او و سربازانش را سوراخ کرد و از طریق طناب، سربازانش را به هم وصل کرد و سپس با کمک مالکه، وارد قلعه غسانی‌ها در یمن شد. مالکه در مقابل راه دادن شاپور به قلعه، از شاپور خواست که او را به همسری برگزیند و شاپور پذیرفت؛ اما مالکه به دست خانواده خود از بین رفت.

مطابق منابع تاریخی، شاپور دوم در سن ۱۶ سالگی به مقابله با اعرابی رفت که به مرزهای جنوبی ایران تجاوز کرده بودند. او در سال ۳۲۵ میلادی قبایل عرب را شکست داد و امنیت را به مرزهای جنوبی ایران آورد. او در ابتدا قبایل ساکن در شواد را شکست داد و بعد از آن، از خلیج فارس عبور کرد و به هجر حمله برد و سرزمین بنی تمیم و دیگر قبایل این منطقه را به تصرف خود درآورد.

شاپور بسیاری از افراد این قبایل را کشت و چاه‌های آب را از بین برد تا مانع دستیابی آن‌ها به آب شود. به گفته منابع تاریخی، شاپور بعد از آن به مشرق عربستان، بکر، تغلب، سوریه و یمامه رفت. شاپور اعراب را تار و مار کرد. شانه‌های سربازان آن‌ها را سوراخ و طنابی از سوراخ‌ها رد کرد و آن‌ها را به یکدیگر گره زد. برخی منابع بر این عقیده‌اند که شاپور را از این جهت، ذوالاکتاف لقب دادند.


شاپور دوم، قبایلی از اعراب، که ممکن بود خطری برای امنیت مرزهای امپراتوری باشند را کوچاند و آن‌ها را در قلمرو ساسانی اسکان داد. او برای جلوگیری از حمله اعراب به امپراتوری، سیستمی دفاعی را بنیاد کرد که به دیوار تازیان معروف شد. این دیوار که در نزدیکی شهر حیره واقع شده بود، به خندق شاپور شهرت داشت.

@yengehnevis