محقق کتاب (فهیم محمد شلتوت) در مقدمهٔ کتاب تاریخ المدینة المنورة مینویسد:

✍️ عالم ما(مؤلف کتاب یعنی ابن شبّه نمیری) در زمانی زندگی میکرد که یک انقلاب فکری سراسر جهان اسلام را فرا گرفته بود. در آن دوران، فلسفه وارد عرصه‌های فکر و فرهنگ شد و بر متکلمان معتزله تأثیر گذاشت و حاصل این تأثیر، اعتقاد به مخلوق بودن قرآن بود؛ همان فتنهٔ بسیار بزرگ و مصیبت عظیمی که در اواخر سال ۲۱۸ هجری، در دوران خلافت مأمون بن رشید بر اندیشه اسلامی وارد شد و محدثین اولین کسانی بودند که به سبب این مسئله مورد امتحان قرار گرفتند؛ اما آنها با وجود اکراه ، با مأمون در اعتقاد به مخلوق بودن قرآن موافقت کردند. گفته شده است که در میان آنها برخی از بزرگان علم حدیث نیز بودند مانند: محمد بن سعد واقدی وابومسلم مستملی و یزید بن هارون و یحیی بن معین و ابوخثیمه زهیر بن حرب و اسماعیل بن أبی‌مسعود و احمد بن دورقی.
سپس این امر به سراغ فقیهان رفته و گویی مصیبت و سختی این فتنه در وجود امام احمد بن حنبل متمرکز شد؛ زیرا به دست مأمورانِ مأمون و سپس معتصم، زندان، شکنجه با غل و زنجیر و تازیانه‌هایی را تحمل کرد که نظیر آن دربارهٔ هیچ‌یک از دانشمندان شنیده نشده بود.

عالم ما ابن شبّه نیز از جمله کسانی بود که در مسئلهٔ مخلوق بودن قرآن مورد آزمایش قرار گرفت.
خطیب بغدادی در شرح حال ابن شبّه از ابوعلی غنوی نقل کرده است که دربارهٔ او میگوید: عمر بن شبّه در حضور من در سامرا مورد آزمایش قرار گرفت. او گفت: قرآن کلام خداست و مخلوق نیست ؛ به او گفتند: هر کس در این مسئله توقف کند، کافر است؟ گفت: من هیچکس را کافر نمیدانم.
به او گفتند: تو کافری ؛ سپس کتابهایش را پاره کردند. پس در خانه خود ماند و سوگند خورد که یک ماه حدیث نقل نکند.

📕 کتاب : تاريخ المدينة جلد : 1 صفحه : 3 نویسنده : عمر بن شبه النميري البصري
https://lib.eshia.ir/22011/1/3