دعا هایی را که پیامبر صلی الله علیه وسلم طلب نموده اند، به دو صورت هستند؛



برخی زمان ها چنین دعا نموده است؛ «اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا» پروردگارا! از تو طلب علم نافع می کنم.

برخی مواقع نیز چنین فرموده است؛ «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عِلمٍ لا يَنْفَع» پروردگارا! از علمی که به من فایده نرساند، به تو پناه می گیرم.

چرا؟ بخاطریکه پیامبر صلی الله علیه وسلم می داند قرآن، سنت و علم بر دو گونه است؛

یکی آن است که به فرد فایده می رساند، یعنی شما را به انجام عمل صحیح هدایت می کند و گونه دیگر؛ علمی است که فایده ندارد و آن هم آن را صحیح فهم ننموده اید یا صحیح فهم نموده اید اما به آن عمل نمی کنید. در هر دو حال علم در قیامت بر علیه شما گواهی می دهد.

پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «القرآن حجةٌ لک أو عليک» قرآن یا به نفع شما گواهی می دهد یا بر علیه شما. یعنی هر یک از ما در برابر قرآن مسئوولیت هایی دارد و روز قیامت بعد از زنده شدن، قرآن یا به نفع شما گواهی میدهد، یعنی اگر صحیح آن را فهم نموده باشید، قرآن به نفع شما گواهی میدهد. اما اگر قرآن را صحیح فهم نکرده باشید یا صحیح فهم نموده باشید اما به آن عمل ننموده باشید، قرآن به علیه شما شکایت می کند.