نقض قاعده‌ی فراگیر نظام نوشتاری به‌بهانه‌ی ابهام‌زدایی از یک یا معدودی واژه

دوستی خواستار توضیح بیش‌تر در باب این بخش شدند. در پاسخ به چند نمونه اشاره می‌شود:

۱. پیِر و کیِف را به‌بهانه‌ی این‌که با پیٖر و کیٖف/ کِیف خلط می‌شوند به‌صورت نادرست پی‌یر و کی‌یف می‌نویسند.
۲. حرف‌اضافه‌ی گفتاری تو /tu/ را به‌بهانه‌ی این‌که با ضمیر تو /to/ خلط می‌شود به‌صورت نادرست توو می‌نویسند.
۳. عدد فارسی سد را به‌بهانه‌ی این‌که با اسم عربی سدّ خلط می‌شود به‌صورت صد می‌نویسند.
هم‌چنین عدد فارسی شست را به‌بهانه‌ی این‌که با اسم شست به معناهای گوناگون خلط می‌شود به‌صورت شصت می‌نویسند.
۴. زِن ژاپنی (از اصل سنسکریت) را به‌بهانه‌ی خلط شدن با زَن به‌صورت ذن می‌نویسند.
۵. نام حرف انگلیسی ایٖ/ E را به‌بهانه‌ی این‌که با نام حرف اِی/ A خلط می‌شود به‌صورت ئی می‌نویسند.
۶. نام خاصّ عَمر را به پیروی از نظام نوشتاری عربی به‌بهانه‌ی این‌که با نام خاصّ عُمَر خلط می‌شود به‌صورت عمرو می‌نویسند.
۷. تمر پستی را به‌بهانه‌ی این‌که با تمر به معنای «خرما» خلط می‌شود به‌صورت تمبر می‌نویسند.

در همه‌ی این نمونه‌ها به‌خاطر یک یا معدودی واژه قاعده‌ای مهم و فراگیر از نظام نوشتاری فارسی نقض شده‌است:

۱. رشته‌ی آوایی /i.y/ درون یک تکواژ در خطّ فارسی به صورت «یـ» نوشته می‌شود، نه به‌صورت «ی‌یـ».
۲. واکه‌ی بلند /u/ همواره با یک «و» نوشته می‌شود.
۳. واژه‌های غیرعربی را نمی‌توان با نویسه‌های «ح، ص، ض، ط، ظ، ع» نوشت.
۴. واژه‌های غیرعربی (و غیرفارسی) را نمی‌توان با «ث، ذ» نوشت.
۵. همزه در آغاز واژه‌ها (ی فارسی و غیرفارسی) به صورت «ا/ آ» نوشته می‌شود.
۶. نویسه‌ی «و» در پایان واژه‌ها به یکی از صورت‌های /o, u, v, ow/ تلفّظ می‌شود و ناخوانا نیست.
۷. جز «ا، و، ی، ل» هیچ نویسه‌ی ناخوانایی در فارسی معیار نوشتاری وجود ندارد.

#املا_و_رسم‌خط

@vakhteha