درباره‌ی مثلثِ «نه چپ؛ نه راست»

بر اساس ایده‌های
فردریش هایک، مک‌کلاسکی و والتر بلاک

سعی کردم مثلثِ «نه چپ؛ نه راست» را آن‌طور که در یادداشت قبلی توضیح دادم بازطراحی کنم. برای مشاهده این مثلث اینجا کلیک کنید. نکته اصلی در آن یادداشت این بود که رویکرد مبتنی بر «آزادی» تفاوت‌های مهمی با راست‌گرایی و محافظه‌کاری دارد.

▪️ وضعیت چپ‌گرایی مشخص است. چپ‌ها دشمن آزادی و رفاه هستند و به بهانه «برابری» با آزادی، رفاه و پیشرفت دشمنی می‌کنند.
▪️ اما راست‌ها که با چپ‌ها مخالفت می‌کنند گاهی به بهانه‌های دیگری از «آزادی» فاصله می‌گیرند.

▪️ در واقع، آزادی‌خواهان که در ادبیات مربوطه با عنوان «لیبرتارین» شناخته می‌شوند مهمترین طرفدارن "آزادی" هستند.

آن‌طور که والتر بلاک توضیح می‌دهد، هسته اصلی لیبرتارینیسم سه بخش دارد: لیبرال‌کلاسیک، مشروطه‌خواهان طرفدار قانون اساسی آمریکا و مینارشیسم.

🔹 لیبرال‌کلاسیک‌ها
لیبرالیسم کلاسیک بر آزادی فردی و حق مالکیت به‌عنوان اصول بنیادین تأکید دارد. هدف لیبرال‌های کلاسیک تحقق آزادی فردی در همه ابعاد مرتبط با آن است؛ کاهش مالیات‌ها، برداشتن مقررات محدودکننده و آزاد کردن انرژی و خلاقیت انسان.
در این دیدگاه، آزادی و مالکیت از یکدیگر جدایی‌ناپذیرند. لیبرال‌کلاسیک‌ها از بازار آزاد، آزادی تجارت و محدودیت قدرت دولت دفاع می‌کنند و نه سوسیالیسم را می‌پذیرند و نه محافظه‌کاری را به‌عنوان مبنای اندیشه سیاسی خود قبول دارند.

🔹 مشروطه‌خواهان آمریکایی (Constitutionalists)
کسانی هستند که اختیارات دولت را به مواردی محدود می‌کنند که از نظر آنها در کانستیتوشن (اساسنامه‌ی) آمریکا پیش‌بینی شده است.

🔹 مینارشیست‌ها وجود دولت را می‌پذیرند اما معتقدند وظیفه آن باید به حفاظت از جان و مال افراد از طریق ارتش، پلیس و دادگاه محدود شود.

اما آنارکوکاپیتالیست‌ها که بیرون از مثلث قرار گرفته‌اند اساساً با وجود دولت مخالفت می‌کنند.

شاید با طراحی مثلثِ «نه چپ؛ نه راست» تا حدودی تفاوت‌ها شفاف‌تر بشود.

مرتضی کاظمی
۲۵ مهر ۱۴۰۵
http://t.me/mortezakazemii