📄 سالی که نکوست

👤 امیررضا عبدلی

ده درصد کوچک‌تر شدن یک اقتصاد مثل این نیست که حجم یک کره یا مکعب ده درصد کمتر شود. انقباض اقتصاد قبل از هرچیز به معنای کمتر شدن محصولات و مشاغل بسیار تخصّصی، کاهش بهره‌وری، و مساعد شدن زمینه برای گسترش هرچه بیشتر فقر است. شغل‌های زیادی از بین رفته‌اند، ولی مهم‌تر از آن پایین آمدن عمومی کیفیت کار است. در یک اقتصاد در حال انقباض شدید، انگیزه‌ فعالیت اقتصادی در حال تضعیف است و از این حیث دستمزدبگیران فرودست با سرمایه‌گذاران فرادست تفاوت چندانی ندارند.

قسمتی از سرمایه اقتصاد از دست رفته و نابود شده است. قسمت دیگری معطّل مانده و به سرعت در حال استهلاک است. قسمت دیگری هم در جریان انتقال به سایر بخش‌های اقتصاد متحمّل افت و خسارت می‌شود. در حالی که هیچ سرمایه‌دار و هیچ سرمایه‌گذاری پی چنین زیان‌های عظیم غیرمترقبه‌ای را به تن نمالیده بود. در همین حال با تیره و تار شدن چشم‌اندازها اعتبار بازاری گران‌تر و کمیاب‌تر می‌شود، و اعتبار دولتی ارزان باتلاق فساد و فرار سرمایه را عمیق‌تر می‌کند.

راجع به هرکدام از این قصّه‌های پر غصّه و نظایر آن‌ها می‌توان چندین کتاب نوشت و باز هم حق مطلب ادا نمی‌شود. ولی همه اینها را در یک جمله خلاصه می‌کنیم و می‌گوییم اقتصاد ایران در بهار چهارصد و پنج، ده درصد کوچکتر شد. با اعلام این آمار درواقع هیچ‌چیز نگفته‌ایم. ویرانی و فرسایش یک اقتصاد را نمی‌توان با یک عدد توصیف کرد. ابعاد فاجعه‌ای که این روزها از سر می‌گذرانیم را فقط خدا می‌داند. و این تازه بهار بود.

بعدالتحریر: بد نیست کمی با خودمان فکر کنیم که بازار بورسی که در ماه‌های انقباض شدید اقتصاد با سرعتی برق‌آسا در حال صعود است چطور مسخره‌بازاری می‌تواند باشد.

◽️@utfinance◽️