خبر فوری

🔵​جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۲۰۲۶ به کارل دایسروت، پیتر هگمان و گئورگ ناگل «برای کشفیاتشان در زمینه کانال‌های یونی حساس به نور و اپتوژنتیک» اهدا شد.

https://fxtwitter.com/NobelPrize/status/2107041023977513263

۵ اکتبر ۲۰۲۶
مجمع نوبل در انستیتو کارولینسکا تصمیم گرفته است که جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۲۰۲۶ را به‌طور مشترک اهدا کند به:

کارل دایسروت
مؤسسه پزشکی هاوارد هیوز و دانشگاه استنفورد، ایالات متحده آمریکا

پیتر هگمان
دانشگاه هومبولت برلین، آلمان

گئورگ ناگل
دانشگاه وورتسبورگ، آلمان

«برای کشفیاتشان در زمینه کانال‌های یونی حساس به نور و اپتوژنتیک»

🔹جلبک‌های نورجو، کلیدی برای کنترل سلول‌های عصبی به ما دادند

جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۲۰۲۶ به «اپتوژنتیک» تعلق می‌گیرد — روشی که نشان دادن نحوه شکل‌گیری حافظه، احساسات و رفتارها توسط سلول‌های عصبی در مغز زنده را امکان‌پذیر می‌سازد.

پیتر هگمان و گئورگ ناگل پروتئینی فوق‌العاده به نام «کانال‌‌رودوپسین» را در یک جلبک تک‌سلولی کشف کردند.

کارل دایسروت این پروتئین را به یک کلیدِ کنترل‌شونده با نور برای سلول‌های عصبی تبدیل کرد.

برندگان این جایزه، بنیاد دوران جدیدی را در علوم اعصاب بنا نهاده‌اند.

https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2026/press-release/?utm_source=X&utm_medium=Social+&utm_campaign=X_medicine_2026


جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۲۰۲۶ به «اپتوژنتیک» تعلق می‌‌گیرد — روشی که نشان دادن نحوه شکل‌گیری حافظه، احساسات و رفتارها توسط سلول‌های عصبی در مغز زنده را امکان‌پذیر می‌سازد.

پیتر هگمان و گئورگ ناگل پروتئینی فوق‌العاده به نام «کانال‌‌رودوپسین» را در یک جلبک تک‌سلولی کشف کردند.

کارل دایسروت این پروتئین را به یک کلیدِ کنترل‌شونده با نور برای سلول‌های عصبی تبدیل کرد.

برندگان این جایزه، بنیاد دوران جدیدی را در علوم اعصاب بنا نهاده‌اند.

اینکه مغز چگونه احساسات، رفتارها و عملکردهای بدن را هدایت می‌کند، مدت‌ها یک راز بوده است.

در قرن بیستم، پژوهشگران بررسی این موضوع را آغاز کردند که کدام مناطق مغز بر کدام عملکردها تأثیر می‌گذارند، اما روش‌های مورد استفاده به این معنی بود که آن‌ها نمی‌توانستند روابط علّی و معلولی را اثبات کنند.

تصوری که آن‌ها از مغز توسعه دادند مانند یک نقشه دستیِ اولیه، پر از علامت‌های سؤال و مجهولات بود. اکنون همه این‌ها در حال تغییر است.

پر اسونینگسون، رئیس کمیته نوبل فیزیولوژی یا پزشکی، می‌گوید: «اپتوژنتیک فرصت‌هایی را برای نقشه‌برداری از مغز به روشی فراهم می‌کند که زمانی تنها می‌توانستیم خوابش را ببینیم».

همه چیز با کنجکاوی پیتر هگمان آغاز شد.

او می‌خواست بداند چگونه کلامیدوموناس (یک جلبک تک‌سلولی) می‌تواند به سمت منبع نور شنا کند.

در اوایل دهه ۲۰۰۰، او و گئورگ ناگل، کانال‌ رودوپسین را کشف کردند؛ پروتئینی جلبکی با ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد که روی سطح سلول یافت می‌شود.

هنگامی که نور آبی به آن تابیده می‌شود، کانالی از میان پروتئین باز می‌شود. سپس یون‌های باردار به داخل سلول جریان می‌یابند و یک تکانه (پالس) الکتریکی ایجاد می‌کنند.

آن‌ها دریافتند که این پروتئین را در هر سلولی قرار دهند، آن سلول‌ها نسبت به نور حساس می‌شوند.

کارل دایسروت ژن مربوط به کانال‌ رودوپسین را وارد سلول‌های عصبی موش‌های صحرایی کرد.

او با تاباندن نور آبی به سلول‌ها توانست یک سیگنال عصبی را تحریک کند.

او این دستاورد بزرگ را در سال ۲۰۰۵ منتشر کرد. دو سال بعد، او کاری کرد که این کلیدِ کنترل‌شونده با نور برای سلول‌های عصبی، در مغز موش‌های زنده کار کند.

این روش برای کنترل سیگنال‌های عصبی با نور، اکنون «اپتوژنتیک» نامیده می‌شود و به‌سرعت تأثیری جهانی پیدا کرده است.

پژوهشگران با استفاده از اپتوژنتیک توانسته‌اند مدارهای عصبیِ حاکم بر حافظه‌ها، احساسات و رفتارهای خاصِ مرتبط با اختلالات عصبی و روانی را آشکار سازند.

در پزشکی بالینی، پژوهشگران در تلاشند تا با استفاده از این روش، بینایی را به افراد دارای کم‌بینایی و آسیب‌های چشمی بازگردانند.

اپتوژنتیک درک ما از مغز را به‌طور بنیادی تغییر داده است.

هر روز کشفیات جدیدی به همراه دارد و به حل یکی از بزرگ‌ترین رازهای بشریت کمک می‌کند: اینکه مغز فوق‌العاده ما چگونه کار می‌کند.

🔻بین دوگانگی ها: از همان بدو پیدایش/اختراع تکنیک اپتوژنتیک حدود بیست سال پیش توسط کارل دایسروت مشخص بود که او به خاطر اینکار جایزه نوبل خواهد گرفت.

🔻پیوند به این فرسته درX:
https://x.com/FGhoddoussi/status/2107057277681258712

@BetweenDichotomies