✳️ عامل‌های هوش مصنوعی وارد ارتباطات علمی می‌شوند؛ وقتی یک ربات از پژوهشگر درخواست همکاری می‌کند

گزارش تازه‌ای از Nature در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که عامل‌های هوش مصنوعی به‌تدریج از نقش «دستیار پژوهشگر» فراتر رفته و خود به برقراری ارتباط با پژوهشگران روی آورده‌اند. در این گزارش ذکر شده که برخی پژوهشگران ایمیل‌ها و درخواست‌های همکاری یا خدمات را از AI Agentها دریافت کرده‌اند. در یکی از نمونه‌ها، یک عامل هوش مصنوعی از یک پژوهشگر درخواست دسترسی به داده‌هایی برای مطالعه درباره مقالات پژوهشی مشکوک کرد.
این عامل‌ها می‌توانند به‌صورت نسبتاً مستقل فعالیت کنند، با انسان‌ها ارتباط بگیرند و برای دستیابی به اهداف تعریف‌شده، از ابزارهای مختلف استفاده کنند.
پلتفرم iLands که نمونه‌های مورد اشاره در گزارش به آن مربوط‌اند، امکان ساخت عامل‌هایی با نام، هدف، شخصیت و حافظه را فراهم کرده و طبق اعلام بنیان‌گذاران، حدود ۷۰ هزار عامل فعال دارد.
برخی از این عامل‌ها وارد فعالیت‌های پژوهشی شده‌اند و خدماتی مانند تهیه گزارش، بررسی واقعیت و تحلیل اطلاعات ارائه می‌کنند.
گزارش Nature همچنین نشان می‌دهد که برخی پژوهشگران با حجم قابل‌توجهی از پیام‌های این عامل‌ها مواجه شده‌اند؛ برای نمونه، یک پژوهشگر دریافت بیش از ۵۰ پیام در یک هفته را گزارش کرده است.
این تحول می‌تواند مفهوم «ارتباطات علمی» را تغییر دهد؛ زیرا در آینده ممکن است بخشی از جست‌وجوی همکار، درخواست داده یا مذاکره درباره خدمات پژوهشی توسط عامل‌های هوشمند انجام شود.
در عین حال، مسئله اعتماد اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند؛ پژوهشگر باید بداند عامل با چه داده‌هایی کار می‌کند، چه کسی آن را هدایت می‌کند و نتایج یا داده‌های دریافت‌شده در اختیار چه کسی قرار خواهد گرفت.
مسئله دیگر، تشخیص هویت و مسئولیت است؛ ارتباط با یک عامل هوش مصنوعی لزوماً به معنای تعامل مستقیم با فرد یا سازمانی نیست که در پشت آن قرار دارد.
از سوی دیگر، نمونه‌هایی مانند SciSciGPT نشان می‌دهند که عامل‌های هوش مصنوعی می‌توانند به‌عنوان همکار پژوهشی برای جست‌وجوی منابع، تحلیل داده، تولید کد، مصورسازی و ارزیابی نتایج نیز طراحی شوند.
بنابراین، ورود عامل‌های هوش مصنوعی به ارتباطات علمی را می‌توان بخشی از گذار از «هوش مصنوعی به‌عنوان ابزار» به «هوش مصنوعی به‌عنوان کنشگر در فرایند پژوهش» دانست؛ گذاری که نیازمند قواعد تازه‌ای برای شفافیت، هویت، حریم خصوصی و مسئولیت علمی است.

Basu, M. (2026, September 25). AI bots are flooding researchers with requests for money and time. Nature. https://doi.org/10.1038/d41586-026-03005-2. https://www.nature.com/articles/d41586-026-03005-2?utm_source=chatgpt.com

https://t.me/UT_Central_Library