📊 حجم دادههای زیستی اونقدر زیاده که بررسی همهشون بهتنهایی تقریبا غیرممکنه؛ مثلا فکر کن بخوای چند میلیون کتاب رو دونهبهدونه بگردی!
💻 اینجاست که زیستشناسی، ریاضیات، برنامهنویسی و کامپیوتر کنار هم قرار میگیرن و بیوانفورماتیک شکل میگیره.
🧑💻 بیوانفورماتیک از سال ۱۹۷۰ شکل گرفت؛ با هدف استفاده از روشهای محاسباتی برای تحلیل دادههای زیستی. با افزایش حجم دادهها، حوزه اُمیکس شکل گرفت؛ رویکردی که بهجای بررسی یک جزء، مجموعه بزرگی از اطلاعات زیستی رو بررسی میکنه.
🧬 به جای یک ژن، کل ژنوم رو ببینیم!
ژنومیکس سراغ کل ژنوم میره؛ از توالی و ساختار گرفته تا تغییرات و عملکرد.
📖 مثلا به جای اینکه فقط یک جمله از یه کتاب رو بخونی، کل کتاب رو برداری تا داستان کامل رو بفهمی.
🔬 کدوم ژنها واقعا دارن کار میکنن؟
🧬ترنسکریپتومیکس مجموعه RNAهای تولیدشده در یک سلول یا بافت رو بررسی میکنه و نشون میده کدوم ژنها و با چه شدتی بیان میشن؛ مثلا مثل گوشیای که کلی اپ روش نصبه و میخوای بدونی الان کدوما واقعا بازن و دارن کار میکنن.
🧬 ژنها مهمن؛ اما این پروتئینها هستن که کار رو انجام میدن!
🧬پروتئومیکس سراغ مجموعه پروتئینهای یک سلول یا بافت میره و مقدار، عملکرد و برهمکنش اونها رو بررسی میکنه؛ مثلا ژن مثل دستور ساخت یه وسیلهست و پروتئین همون چیزیه که آخرش واقعا ساخته میشه و به کار میاد.
⚙️ سلول الان چه وضعیتی داره؟ متابولیتها جواب میدن.
🧪متابولومیکس مجموعه متابولیتها رو بررسی میکنه و ازشون برای فهمیدن وضعیت متابولیکی و فیزیولوژیک سلول کمک میگیره؛ مثلا مثل نگاه کردن به آمپرهای ماشین که از چند تا عدد میفهمی ماشین الان چه وضعی داره.
🧬 گاهی DNA تغییر نمیکنه؛ اما ژنها رفتار متفاوتی دارن!
🧬اپیژنومیکس تغییراتی مثل متیلاسیون DNA، تغییرات هیستونی و وضعیت کروماتین رو بررسی میکنه.
📖 مثلا متن کتاب همونه، فقط بعضی قسمتها رو هایلایت میکنی تا بیشتر دیده و خونده بشن؛ اینجا هم توالی DNA عوض نشده، اما فعالیت بعضی ژنها تغییر میکنه.
🤖 حالا پای هوش مصنوعی هم وسطه!
🤖هوش مصنوعی میتونه بین این حجم عظیم داده بگرده و الگوهایی رو پیدا کنه که پیدا کردنشون با روشهای معمول خیلی سخت و زمانبره؛ مثلا فکر کن به جای یه نفر، یه تیم خیلی بزرگ همزمان دنبال سرنخ بگردن، فقط با سرعت خیلی بیشتر!
🔛 حالا که یه دید کلی از این دنیای بزرگ پیدا کردیم، وقتشه یکییکی بریم سراغ این بخشها و ببینیم هر کدوم چه رازهایی از دنیای زیستشناسی برامون دارن!
اینستاگرام | تلگرام | لینکدین | بله | درباره ما
┏━━━━━━
🆔 @UIBiologists 🌱💡
┗━━━━━━