🇦🇲«ԵԼՔԻ ՆԱԽՕՐԵԻՆ». ԱՇՈՏ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆԸ՝ ԱՐՑԱԽԻ ՎԵՐՋԻՆ ՕՐԵՐԻ ՄԱՍԻՆ
«Գոլոս Արմենիի» թերթում հրապարակվել է Աշոտ Բեգլարյանի «Ելքի նախօրեին» հոդվածը, որը նվիրված է 2023 թվականի սեպտեմբերին՝ Արցախի բնակչության զանգվածային ելքին նախորդած վերջին օրերին։

Հեղինակը ընթերցողին վերադարձնում է սեպտեմբերի վերջի Ստեփանակերտ՝ քաղաք, որն արդեն անցել էր ադրբեջանական հարձակման միջով, ամիսներ շարունակ ապրել շրջափակման ու գնդակոծությունների պայմաններում և կորցրել իր պաշտպաններին։ Բեգլարյանը առօրյա կյանքի մանրամասների միջոցով ներկայացնում է այդ վերջին օրերի մթնոլորտը՝ ավերված փողոցները, փաստաթղթերից ու ունեցվածքից զրկված մարդկանց, որոնք հայտնվել էին հրապարակում, ապագայի մասին շրջանառվող լուրերն ու հայրենի տանը մնալու փորձի և այն լքելու հարկադրանքի միջև կանգնած տանջալից ընտրությունը։

Առանձնահատուկ հուզականությամբ է նկարագրված տների հետ հրաժեշտի պահը․ մարդիկ վերցնում են փաստաթղթերը, լուսանկարներն ու հիշարժան իրերը, այրում ընտանեկան արխիվները, իսկ բնակարանները լքելիս, սովորության ուժով, կողպում են դռներն ու իրենց հետ տանում բանալիները՝ որպես մի օր վերադառնալու վերջին հույս։ Առանձին անդրադարձ կա Արցախի զոհված պաշտպաններին, ինչպես նաև սեպտեմբերի 25-ին վառելիքի պահեստում տեղի ունեցած պայթյունին, որը բնակչության քաոսի ու ելքի ֆոնին դարձավ հերթական ողբերգությունը։

Բեգլարյանի հոդվածը սեպտեմբերյան իրադարձությունները ներկայացնում է ոչ միայն որպես ռազմական աղետ, այլև որպես հազարավոր մարդկանց անձնական ողբերգություն․ մարդիկ մեկ ակնթարթում զրկվեցին իրենց տներից, ունեցվածքից, սովորական կյանքից և անգամ հարազատների գերեզմաններին հրաժեշտ տալու հնարավորությունից։ Հեղինակի եզրահանգումը միանշանակ է․ Արցախի բնակչության զանգվածային ելքը ստեղծված հանգամանքների անխուսափելի հետևանքն էր, իսկ տեղի ունեցածը նա բնութագրում է որպես էթնիկ զտման օրինակ, որը, իր գնահատմամբ, մինչ օրս չի ստացել պատշաճ իրավական և բարոյական գնահատական։

🌐Ամբողջական նյութը՝ Հանրային Տրիբունալի կայքում։
Բաժանորդագրվիր Tribunal-ին

🇷🇺«НАКАНУНЕ ИСХОДА»: АШОТ БЕГЛАРЯН О ПОСЛЕДНИХ ДНЯХ АРЦАХА

В газете «Голос Армении» опубликована статья Ашота Бегларяна «Накануне исхода», посвящённая последним дням Арцаха перед массовым исходом населения в сентябре 2023 года.

Автор возвращает читателя в Степанакерт конца сентября — город после азербайджанского наступления, переживший месяцы блокады, обстрелы и гибель защитников. Через детали повседневной жизни Бегларян показывает атмосферу последних дней: разрушенные улицы, людей, оказавшихся на площади без документов и имущества, слухи о будущем и мучительный выбор между попыткой остаться и необходимостью покинуть родные дома.

Особенно эмоционально описан момент прощания с домами: люди забирают документы, фотографии и памятные вещи, сжигают семейные архивы, а покидая квартиры, по привычке запирают двери и уносят с собой ключи — как последнюю надежду когда-нибудь вернуться. Отдельно автор рассказывает о погибших защитниках Арцаха и взрыве на бензохранилище 25 сентября, ставшем ещё одной трагедией на фоне хаоса и исхода населения.

Статья Бегларяна представляет сентябрьские события не только как военную катастрофу, но и как личную трагедию тысяч людей, одномоментно лишившихся домов, имущества, привычной жизни и возможности попрощаться с могилами своих близких. Финальный вывод автора однозначен: массовый исход населения Арцаха был неизбежным следствием сложившихся обстоятельств, а произошедшее он характеризует как пример этнической чистки, который, по его оценке, до сих пор не получил должной правовой и моральной оценки.

🌐 Полный разбор — на сайте
Подпишись на Tribunal