🗒️ چگونه میتوان دیدگاههای ایران و چین را در غرب آسیا به یکدیگر نزدیک کرد؟
◼️ تحلیل راهبردی | دکتر محمد کشاورززاده، عضو شورای علمی اندیشکده تین شیا و سفیر اسبق ایران در چین: ایران و چین طی چند دهه گذشته، بهدلیل فاصله گرفتن ایران از غرب، فشارهای فزاینده آمریکا و تحولات پرشتاب غرب آسیا، شکل خاصی از روابط را در پیش گرفتهاند؛ رابطهای که نه میتوان آن را «ازدواج» نامید و نه «طلاق». هر دو کشور تلاش کردهاند ضمن احترام به منافع حیاتی یکدیگر، روابط خود را در کوران تحولات بینالمللی تا حدودی از آسیبهای ناشی از عوامل مزاحم ــ که نمونه بارز آن تحریمهای ثانویه آمریکا است ــ دور نگه دارند.
➖ با این حال، هر دو کشور در مقاطعی، هرگاه شرایط فراهم بوده، تلاش کردهاند با رقیب نیز وارد تعامل شوند. نمونه آن را میتوان در رویکرد ایران در دوره برجام و همچنین در برخی مقاطع در رفتار چین، از جمله در شرایطی که پکن نسبت به ایران مواضع محتاطانهتری اتخاذ کرده است، مشاهده کرد.
➖ در شرایط کنونی که ایران درگیر یک نبرد حیاتی با دشمن خود است و غرب آسیا در آتش جنگ میسوزد، برخی منتقدان معتقدند که چین همچنان بر اساس ضربالمثل معروف خود، یعنی «بر فراز کوه بنشین و نبرد ببرها را تماشا کن»، رفتار میکند.
➖ با وجود این، حتی در چنین شرایط دشواری، هر دو کشور تلاش کردهاند پایههای روابط خود را مستحکم نگه دارند. چین، بهعنوان عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد، با وتوی قطعنامههای ضدایرانی اخیر و همچنین اتخاذ مواضع مخالف با تحریمهای یکجانبه آمریکا، برای ایران از اهمیت ویژهای برخوردار بوده است.
➖ از سوی دیگر، تحولات اخیر نشان داده است که چین ضمن حفظ مشارکت جامع راهبردی با ایران، تلاش میکند روابط خود را با سایر بازیگران منطقه نیز حفظ کند. این رویکرد به ویژه در موضوع تنگه هرمز آشکار است؛ پکن از یک سو بر احترام به حاکمیت، امنیت و حقوق مشروع ایران تأکید میکند و از سوی دیگر، بر ضرورت تضمین آزادی و امنیت کشتیرانی و بازگشت عبور و مرور عادی در تنگه هرمز تأکید دارد.
➖ بنابراین، در تحلیل روابط ایران و چین نباید میان واقعیتهای موجود و انتظاراتی که از چین داریم فاصله ایجاد کرد. چین نه متحد ایران به معنای کلاسیک کلمه است و نه صرفاً یک شریک اقتصادی؛ بلکه قدرتی است که منافع خاص خود را دنبال میکند و همزمان با ایران، با کشورهای عربی خلیج فارس و سایر بازیگران منطقه نیز روابط گستردهای دارد.
➖ برای واکاوی دقیقتر روابط تهران و پکن و یافتن یک فصل مشترک در مناسبات دو کشور، مناسب است نگاهی به دیدگاههای ایران و چین در قبال تحولات غرب آسیا داشته باشیم و بر اساس نقاط اشتراک و اختلاف، راهکارهایی برای نزدیکتر شدن این دیدگاهها ارائه کنیم.
🔗 متن کامل تحلیل را در سایت اندیشکده بخوانید.
🇨🇳 اندیشکده تین شیا
| سایت | تلگرام | اینستاگرام | آپارات | بله | یوتیوب | ایکس |
Post #293
687