آشنایی با مغالطات 51:

مغالطه ی وضع تالی:
این مغالطه می تواند در یک گزاره ی شرطی رخ دهد. یک گزاره ی شرطی به صورت زیر است:

اگر الف آن گاه ب

"اگر الف" را (مقدم) و "آن گاه ب" را (تالی) می نامند.

یک گزاره ی شرطی، اگر به صورت زیر بیاید یک استدلال معتبر است:

1) اگر الف آن گاه ب
2) الف
پس: ب

برای نمونه:
1) اگر باران ببارد؛ آن گاه زمین خیس می شود
2) باران می بارد
پس: زمین خیس می شود.

استدلال معتبر فوق را "وضع مقدم" می نامند.

حال اگر کسی به جای (وضع مقدم) در سطر 2، به (وضع تالی) بپردازد دچار مغالطه شده است. یعنی اگر بگوید:

1) اگر باران ببارد؛ زمین خیس می شود
2) زمین خیس است
پس: باران باریده است.

این استدلال مغالطی را "وضع تالی" می گویند.

علت مغالطه بودن این استدلال، در اینجا آن است که شاید علت خیس شدن زمین، بارش باران نبوده باشد بلکه مثلا آب پاشی باغبان، زمین را خیس کرده است.

مثال 1:
1) اگر حکومتی دموکراتیک باشد؛ مردم با آن همراه خواهند شد.
2) مردم با حکومت هیتلر همراه اند.
پس: حکومت هیتلر دموکراتیک است!!!

مثال 2)
1) اگر فیلمی حرفه ای و هنری باشد، پرفروش خواهد بود.
2) فیلم اخراجی ها، پرفروش بوده است.
پس: فیلم اخراجی ها، فیلمی هنری و حرفه ای است!!!