⭕️ انتخاب اجباری

اصلاحات نظام یارانه‌ای در گفت‌وگو با مهدی فیضی

✍🏻 سرار خالدی/ نویسنده نشریه

🔹به‌طور طبیعی در شرایط ایده‌آل روال بر این است که اصلاحات اقتصادی در شرایط جنگ نباید اتفاق بیفتد. در اقتصاد ایران، بخش زیادی از اصلاحات در زمان خودش، انجام نشده و دائم به تعویق افتاده است. به تعویق افکندن اصلاحات ضروری در حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی درنهایت ما را ناچار می‌کند در شرایطی آن اصلاحات و اقدامات اساسی را انجام دهیم که دیگر ایده‌آل نیست. به همین دلیل، انتخاب ما در این شرایط از سر گزینش یا اختیار نیست، بلکه از سر اجبار است. نمونه بارز این اتفاق را می‌توان در قضیه ارز ترجیحی و حذف آن مشاهده کرد. اگرچه این اقدام باید خیلی وقت پیش اتفاق می‌افتاد، اما زمانی انجام شد که چاره‌ای نبود و البته انتخابی جز آن نبود.

🔹به همین دلیل در اقتصاد ایران با توجه به شرایطی که اکنون و در میانه جنگ با آن مواجه هستیم، اجرای سیاست کالابرگ در بدو امر عجیب به‌نظر می‌رسید و شاید بهتر باشد این طرح کالابرگ در قالب همان یارانه نقدی غیرشرطی پرداخت شود یعنی پرداخت نقدی به افراد یا خانوارها بدون اینکه دریافت آن مشروط به انجام رفتار یا فعالیتی خاص باشد. برای مثال، شرط تحصیل کودکان، مراجعه به مراکز درمانی یا اشتغال وجود نداشته باشد). دوباره تاکید می‌کنم که با توجه به محدودیت منابع دولت و وضعیت اقتصادی کشور، پرداخت حمایت‌های یکسان به همه گروه‌های درآمدی نمی‌تواند سیاستی پایدار باشد.

🔹استدلال و توجیه برای اجرای این طرح در ابتدا این بود که کالابرگ به همه آحاد ملت تخصیص داده می‌شود. البته زمانی که طرح کالابرگ آغاز شد، هنوز جنگ شروع نشده بود و شرایط مالی دولت نیز با وضع امروز تفاوت داشت. در آن مقطع، احتمالاً پیش‌بینی نمی‌شد که کشور با کسری بودجه پیش‌بینی‌نشده و هزینه‌های ناشی از آسیب‌های جنگ مواجه شود. اکنون که این هزینه‌ها خود را نشان می‌دهد، احتمالاً منابعی که برای اجرای کالابرگ در نظر گرفته شده بود، دیگر به شکل گذشته قابل تامین نیست و بنابراین اصلاح سیاست و تغییر در گروه‌های مشمول، اجتناب‌ناپذیر است.

🔹انجام اصلاحات در هر جامعه‌ای و در هر وجهی به پیش‌فرض‌هایی نیاز دارد که یکی از این پیش‌فرض‌ها، درک مسائل اجتماعی و به زبان دقیق، بالا بودن سرمایه اجتماعی در آن جامعه است. در ایام جنگ تحمیلی اخیر، این سرمایه اجتماعی تا حدی تقویت شد و بهبود یافت، اما معلوم نیست که چقدر پایدار است و استمرار دارد. در شرایط ایده‌آل، دولت اصلاحات اقتصادی را باید زمانی انجام بدهد که مردم را همراه خود داشته باشد و به‌نوعی مردم با دولت هم‌داستان باشند که اصلاحات در مسیر بهبود و تقویت وضع رفاهی مردم باشد. ا

#تجارت_فردا
@tejaratefarda

متن کامل گفت‌وگو را اینجا بخوانید.