🎯 چاپخانه‌ای که هنوز به شیوۀ گوتنبرگ کتاب چاپ می‌کند

♦️ یکی از محبوب‌ترین شرکت‌ها از نظر نیکوکاران و نوآوران فناوری در سان‌فرانسیسکو، در عین حال کهنه‌سبک‌ترین نهاد این شهر هم به‌شمار می‌رود: «آریون پرس». این چاپخانه کتاب‌ها را دقیقاً به همان شیوه‌ای تولید می‌کند که یوهانس گوتنبرگ ۶۰۰ سال پیش انجام می‌داد؛ یعنی با ریخته‌گریِ حروف و اعداد از آلیاژِ سرب، آنتیموان و قلع.

♦️این مؤسسۀ غیرانتفاعی و تمام‌سفارشی، در شهری که سرعت پردازش رایانه‌هایش را با نانوثانیه اندازه می‌گیرند، بیش از هر جای دیگری وصلۀ ناجور به نظر می‌رسد. آریون معمولاً در هر سال فقط سه کتاب چاپ می‌کند و برای مشترکانش می‌فرستد: با حق اشتراک سالانۀ ۳۵۰۰ دلار برای نسخه‌های «چاپ فاخر» و ۱۰۰۰۰ دلار برای نسخه‌های «فوق‌لوکس»؛ تک‌جلد این کتاب‌ها هم بین ۱۰۰۰ تا ۴۰۰۰ دلار قیمت دارد. با این همه، کار و بار این مؤسسه حسابی سکه است. سال گذشته، برای نخستین‌بار در تاریخ ۵۲ ساله‌اش، تمام اشتراک‌های سالانه‌اش پیش‌فروش شد؛ بودجۀ آن از کمتر از یک میلیون دلار در سال ۲۰۲۰ به ۵ میلیون دلار جهش یافته و شمار کارکنانش هم از ۶ نفر به ۱۶ نفر رسیده است.

♦️لورن پاول جابز، میلیاردر و بنیان‌گذار شرکت سرمایه‌گذاری و اثرگذاری اجتماعیِ «امرسون کالکتیو»، می‌گوید: «آریون پرس یک گنجینۀ ملی است؛ آن سنتِ صنعتگری را زنده نگه می‌دارد که یادآور ارزش ماندگار ساختن یک چیز با وسواس و دقت است». امرسون کالکتیو یکی از حامیان مالی پروژۀ «اعلامیه: انجیلِ مدنی» بود؛ مجموعه‌ای از جستارها و شعرها که این تابستان پیرامون اعلامیۀ استقلال آمریکا به قلم چهره‌های نامی چون جرالدین بروکس رمان‌نویس، جیل لپور تاریخ‌دان و والتر آیزاکسون زندگی‌نامه‌نویس از چاپ بیرون آمد. از نسخۀ چاپ فاخر آن تنها ۲۵۰ شماره چاپ شد؛ هر نسخه‌ ۳۰۰۰ دلار.

♦️این قیمت‌های سرسام‌آور، بازتاب حجم مهیب کار دستی در این مؤسسه است: دستگاه‌های ریخته‌گری مونوتایپ، حروف و اعداد و نشانه‌ها را از آلیاژ سربی می‌سازند که تا ۶۸۰ درجۀ فارنهایت داغ شده است. سپس این حروف در قابی به نام «چیس» جاگیر شده، با مرکب آغشته می‌شوند و روی ورق‌های کاغذ چاپ می‌خورند. صفحات نیز -یا با دست یا با ماشینِ دوختِ «اسمیت»- با نخ به هم دوخته می‌شوند.

🔗 آنچه خواندید برگرفته از مطلب «This Vintage Printing Press Has Become a Darling of Silicon Valley» نوشتۀ الکساندر نظریان است که در تاریخ ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ در وال‌استریت‌ژورنال منتشر شده است.

@tarjomaanweb