⭕️پذيرش تنوع و تكثر در كنار عزت و آزادگي

🔸شیوع عالم‌گیر طاعون، که دوران اوج آن بین سالهای 1346 تا 1353 میلادی بود، باعث کشته شدن انسان‌های بی‌شماری شد. در اثر این بیماری حدود 50 میلیون نفر در اروپا و بین 30 تا 40 میلیون نفر در مناطق اطراف آن از بین رفتند.
در قرون وسطي به راه انداختن دسته‌هاي زنجيرزني و شلاق‌زني براي توسل به قديسان و دفع بلايا و مصيبت‌ها رايج بود [+].
عده‌ای از مسیحیان بسیار مومن، بعد از اینکه دیدند هیچ یک از راه‌حلهاي مقابله با طاعون موثر واقع نشدند، گروه‌های شلاق‌زن را تشکیل دادند، گروه‌هایی که برای تنبیه، خودشان را شلاق می‌زدند. این گروه‌های چند صد نفری از شهری به شهر دیگر می‌رفتند و مراسم‌شان را به اجرا می‌گذاشتند. آنها مستقیم به کلیسای محلی یا مرکز شهر می‌رفتند و با شلاق‌های مخصوص،خود را می‌زدند. این شلاق‌ها، تازیانه‌هایی سه‌شاخه بود که بر سر هر یک از آنها گره‌های بزرگی وجود داشت، سر این گره‌ها میخ‌های آهنی فروکرده بودند، با چنین تازیانه‌هایی چنان ضرباتی بر بدن خود وارد می‌کردند که متورم و کبود می‌شد [+].

🔸در حال حاضر نيز زنجیرزنی یکی از آیین‌های مذهبی است که در برخی از جوامع مسیحی دیده می‌شود. این سنت به‌ویژه در میان پیروان مذهب کاتولیک در کشورهایی مانند فیلیپین و برخی مناطق در آمریکای لاتین مشاهده می‌شود. هزاران مسیحی کاتولیک در فیلیپین در مراسم مذهبی روز عید پاک به خیابان می‌آیند و زنجیر می‌زنند. در این مراسم که تنها مردان در آن حضور دارند بدون اینکه پیراهنی به تن داشته باشند، صورت خود را می‌پوشانند و به صورت دسته‌ای در خیابان‌ها زنجیر می‌زنند. این زنجیر‌زنی با خونریزی افراد هم همراه است. این گروه از مسیحیان فیلیپینی معتقدند این زنجیر زدن و دردی که در اثر آن احساس می‌کنند باعث بخشیده شدن گناهان آنها خواهد شد [+].

🔸دكتر بهروز مرادي، جامعه شناس، ريشه زنجيرزني در ايران را به دوران حکومت صفویان مرتبط مي‌داند و مي‌گويد که در آن زمان به پیشنهاد حاکمان وقت، مراسمی شبیه رفتار کاتولیک‌های مسیحی در عزاداریِ سالگردِ به صلیب کشیده شدنِ حضرت عیسی (ع) در ایام محرم در ایران متداول گشت. عَلَم و کُتَل همان صلیبی است که به تقلید از عزاداران مسیحی به مراسم عزاداری محرم وارد گردید و دسته های خیابانی سینه‌زن به تقلید مسیحیان در همین دوره در خیابان به راه افتاد [+]. دکتر علی شریعتی نیز در کتاب «تشیع علوی و تشیع صفوی» به رابطه مستقیم مسیحیت اروپایی با تشیع صفوی اشاره می‌کند که در رقابت با حکومت عثمانی سنی‌مذهب، شخصیت‌ها و عناصر فرهنگی مذهبی مسیحیت وارد مبانی فکری - مذهبی حکومت شیعه وقت ایران می‌شود [+].
البته در مورد اينكه زنجیرزنی شیعیان از مسیحیان الگو گرفته شده است، قطعيتي وجود ندارد، اما شباهت‌هایی میان این دو مراسم وجود دارد که ممکن است به تاثیرات متقابل فرهنگی و مذهبی در طول تاریخ برگردد.

✅ درس‌آموزی براي يادگيری جمعی

در تفکر سیستمی بسط دادن بازه زمانی، درک ما را از پدیده‌ها تغییر می‌دهد. درس اصلي و جهان‌شمول امام حسين(ع)، عزت، آزادگي و پايبندی به اصول فكری است. از سويي ديگر، شباهت‌های مراسم عزاداری شيعيان با مسيحيان كاتوليك، می‌تواند ناشی از مشترکات فرهنگی و روان‌شناختی انسان‌ها در ابراز عزا و همدردی با رنج‌های شخصیت‌های مذهبی باشد. درس‌آموزي اين شباهت‌ها، لزوم احترام گذاشتن انسان‌ها به اعتقادات مذهبي و فرهنگي يكديگر، پذيرش تنوع و تكثر و دوری از تندروی مذهبي است.

فرزاد دهقانيان
بيست و پنجم تير ماه 1403
.
@systemdiary