⭕️ ما و دکتر استرنج‌لاو

دارالفنون (پلي‌تكنيك) در ایران پس از تاسیس نوع مشابه آن در عثمانی، از اولین مدارس جدیدی بود که در منطقه و حتي آسيا تشكيل شد. اميركبير تاسيس دارالفنون را در دوره حكومت ناصرالدين شاه، حكومتي كه آن را مليجك‌پرور و مليجك‌پسند مي‌خوانند، تاسيس كرد.
دانش‌آموختگان دارالفنون در کنار تحصیل دروس، با شرایط سیاسی کشور، ایده‌های ملی‌گرایانه و تفکرات روشنفکرانه آشنا می‌شدند و نسبت به شرایط سیاسی و اجتماعی ایران، نسبت به سایر اقشار وقوف بیشتری داشته و در بیداری فکری مردم موثر بودند. تعدادی هم به تدریج تبدیل به نسلی از منتقدین طبقه حاکم شده و با عقب‌ماندگی فرهنگی و اجتماعی مبارزه می‌کردند. بسیاری از دانش‌آموختگان دارالفنون وارد فعالیتهای سیاسی شده و در جنبش مشروطه مشارکت تاثیرگذاری داشتند.
صنیع‌الدوله و احتشام‌السلطنه اولین و دومین روسای مجلس شورای ملی و میرزا جهانگیرخان روزنامه‌نگار و مدیر روزنامه تاثیرگذار صور اسرافیل، علي اكبر دهخدا و بسیاری دیگر، از دانش‌آموختگان دارالفنون بودند که نقشهای بزرگی در تاریخ ایران ایفا نمودند [+].
دارالفنون، یک‌شنبه ششم دی ۱۲۳۰ هجري شمسي، سیزده روز پیش از کشته‌شدن امیرکبیر و با حضور ناصرالدین شاه، میرزا آقاخان نوری صدراعظم جدید و گروهی از دانشمندان و استادان ایرانی و اروپایی، با ۳۰ نفر شاگرد گشایش یافت [+].

✅ يادگيري سيستمي

🔸ارشمیدس گفته است: اهرمی به اندازه کافی بلند و نقطه‌اي براي قرار دادن آن به من بدهيد و من زمین را جابجا خواهم كرد. نقاط اهرمی محل‌هایی از یک سیستم هستند که یک تغییر کوچک در یک جزء می‌تواند تغییرات بزرگی را در همه اجزاء در طول زمان به همراه داشته باشد.
به باور من تاسيس دارالفنون يك نقطه اهرمي در تاريخ ايران بوده است. اميركبير در يك دوره استبدادي با يك انتخاب درست و استفاده از يك روزنه و يك تغيير توانسته است در تاريخ ايران تاثيرگذار باشد. تجربه دنیا نیز نشان می‌دهد که قطعات پازل توسعه کشورها به تدریج و در طول زمان در کنار هم چیده شده‌اند.
هشداری که باید داد این است که استفاده از نقاط اهرمي در جهت معكوس هم مي‌تواند فاجعه‌بار باشد. نمونه‌ معاصرش نعمت دانستن تحریم‌ها است.

🔸در فیلم "دکتر استرنج‌لاو یا: چگونه یاد گرفتم دست از هراس بردارم و به بمب عشق بورزم"، ژنرال ریپر، فرمانده روان‌پریش آمریکایی، که دچار بدبینی شدیدی نسبت به شوروی و پیروزی کمونیسم است، خودسرانه دستور مخابره کد R را به هواپیماهای جنگی می‌کند. کد R رمز حمله اتمی به شورویست. بعد از حمله اتمي ماشين روز قيامت شوروي فعال مي‌شود كه خطر نابودي دنيا را در پي خواهد داشت.
دکتر استرنج‌لاو به عنوان یکی از حضار جلسه پنتاگون، پیشنهاد می‌دهد که برای حفظ گونه بشر گروه اندکی از انسان‌ها با ویژگی‌هایی خاص را به همراه سیاستمداران به زیر زمین بفرستند تا از گزند ماشین روز قیامت در امان باشند و بعد از گذشت صد سال که آثار رادیواکتیو از بین رفت به سطح زمین برگردند. اما سیاستمداران آمریکایی ترسی دارند مبنی بر اینکه نیروهای شوروی بعد از صد سال، زودتر از نیروهای آمریکایی بر زمین بازگردند و قدرتمندتر شوند. برای این ماجرا دکتر استرنج‌لاو پیشنهاد می‌دهد قبل رفتن به زیر زمین تمام مردم زمین به غیر از آمریکایی‌ها را نابود کنند تا خیالشان راحت شود.
دكتر استرنج‌لاو، هجویه‌ای از سیاستمداران بی‌فکر را به نمایش مي‌گذارد که چگونه به سادگی مقدمات جنگی اتمی را فراهم می‌کنند که با یک اشتباه فردی منجر به نابودی دنیا می‌شود.

دكتر استرنج‌لاو نمادي است براي قرار گرفتن اهرم‌هاي سيستمي در دست انسان‌هاي نادرست در زمان و مكان نادرست.

فرزاد دهقانيان
سیزدهم تيرماه 1403
.
@systemdiary