✍️ آرمان فیضی
▪️ از سال‌ها قبل که خواسته یا ناخواسته توسعه نامتوازن گریبان ایران را گرفت و سرمایه گذاری‌ها روانه مناطق مرکزی کشور شد و به مناطقی که دورتر از مرکز بودند و به ویژه مناطق مرزی کمتر توجه شد، بحث معیشت مرزنشینان و در پی آن، بحث شغل‌های کاذب ایجاد شده در این مناطق، همواره نقل محافل بوده است و هر دولت و مجلسی هم سر کار آمده با قول و قرارهایی سعی در بهبود اوضاع اقتصادی مناطق مرزنشین داشته است.
▪️در مجلس یازدهم(اسفند ۱۳۹۹)، آرش لهونی نماینده وقت اورامانات و استاندار فعلی کردستان، یک طرح ۱۵ ماده ای را تحت عنوان «طرح تجارت مرزنشینان» ارائه داد که با امضا و همراهی ۶۵ نماینده دیگر به هیئت رییسه مجلس تحویل و اعلام وصول شد. در ادامه مقرر شد این طرح در سران قوا و سپس در هیات دولت مطرح و پس از بررسی های کارشناسی در قالب لایحه به مجلس بازگردانده شود. بالاخره لایحه مذکور با عنوان «قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی(کولبری و ملوانی) و ایجاد اشتغال پایدار مرزنشینان» در سال ۱۴۰۲ در صحن علنی مجلس مطرح و با رای اکثریت نمایندگان تصویب شد. این طرح برخلاف طرح ها و لوایح قبلی، حداقل روی کاغذ طرح خوبی به نظر می‌رسید. در بخشی از این قانون در مورد رویه کولبری آمده است: کالا از طریق معابر و مرزهای زمینی کشور در معبر مرزی توسط مرزنشینان حمل شده و قوانین و مقررات واردات در آن رعایت نمی‌شود و صرفا بر اساس ترتیبات این قانون مجاز به واردات کالا می باشند. سقف و ارزش کل واردات کالا از طریق رویه های کولبری و ملوانی، سالانه به میزان حداکثر ۱۰ درصد ارزش واردات کل کشور به مأخذ سال قبل تعیین می‌شود.
▪️از همان زمان دغدغه هایی در مورد نحوه اجرایی کردن این طرح وجود داشت چون قبلا سابقه داشته که طرح ها و لوایح مناسبی در زمینه های مختلف به تصویب رسیده است اما در زمینه اجرایی کردن آن‌ها توفیق مناسبی حاصل نشده است. بعد از گذشت نزدیک به سه سال از تصویب این طرح، بخشی از آن در استان های غربی کشور و مناطق مورد تایید دولت اجرایی شده است. در بخشی از مناطق، مردم کارت های مرزنشینی خود را در اختیار کارگزاران رسمی قرار داده اند و هر چند مدت، کارگزاران مبلغی را به حساب آنان واریز می‌کنند. البته شرایط جنگی و بعضی تصمیمات دولت مانند ممنوعیت واردات لوازم خانگی روی کسب و کار کارگزاران و واریزی مرزنشینان تاثیر گذاشته است. باید این را هم اضافه کرد که گاهی اوقات ناهماهنگی‌ها و تعارض‌های دستگاه‌های درگیر در این طرح هم مشکلاتی ایجاد می‌کند.
▪️در مجموع گرچه این طرح هنوز به صورت کامل اجرا نشده است اما در بعضی مناطق به معیشت مرزنشینان تا حدودی کمک کرده است اما هنوز با اهدافی که در آن طرح آمده بود، فاصله دارد. استاندار فعلی کردستان، در مجلس یازدهم در قامت نماینده اورامانات طراح این طرح بود و در ادامه هم جانانه پیگیری و از آن دفاع کرد تا بالاخره علی رغم برخی مخالفت‌ها به تصویب برسد. حال امید می‌رود وی بتواند حاصل زحمات خود در مجلس را در مقام اجرا به صورت کامل به منصه ظهور برساند تا مرزنشینان، بخصوص مرزنشینان استان کردستان از مزایای طرح تجارت مرزنشینان به صورت کامل بهره‌مند شوند و در این شرایط سخت معیشتی، این طرح بیش از پیش کمک حال مردم باشد. در این راه نیاز است هیات دولت و مجلس نیز تمام و کمال پای کار باشند و تعارض‌ها و ناهماهنگی‌ها را در سطح کلان برطرف کنند.
#کولبری
#مرزنشینان
#مبادلات‌مرزی
@sirwan_weekly
