باشگاه شاهنامه پژوهان

#سالروز_جشن_هزاره_فردوسی

۱۲ مهرماه ۱۳۱۳ جشن هزاره فردوسی برگزار شد.جشن هزاره فردوسی سلسله آیین‌هایی بود که به مناسبت هزارمین سال زادروز فردوسی در مهرِ سال ۱۳۱۳ در تهران، طوس و دیگر شهرهای ایران برگزار شد. در کنگره هزاره فردوسی به مدت پنج روز سخنرانی هایی درباره فردوسی و شاهنامه ایراد گردید و در کتاب هزاره فردوسی منتشر شد.


در کنگرهٔ هزارهٔ فردوسی، که نخستین اجتماع بزرگ علمی در ایران بود، ۴۰ تن از ایران‌شناسان برجسته از ۱۷ کشور و ۴۰ تن از دانشمندان و ادیبان ایرانی شرکت داشتند. در ۵ روز، از ۱۲ تا ۱۶ مهر ۱۳۱۳، سخنرانی‌هایی در تالار دارالفنون در تهران ایراد شد و تعدادی از آنها در کتاب هزارهٔ فردوسی به چاپ رسید. جشن هزارهٔ فردوسی به سال ۱۳۱۳ یکی از رویدادهای مهم فرهنگیِ قرن، و مهم‌ترین کنگرهٔ علمی بود آن دوران بود. همزمان با کنگرهٔ هزارهٔ فردوسی در بیشتر شهرهای ایران نیز مراسمی برگزار و در آنها سخنرانی‌هایی ایراد شد، و شعرهایی خوانده و نمایش‌هایی از داستان‌های شاهنامه اجرا گردید. در شهرهای مختلف، خیابان‌ها و دبستان‌ها و دبیرستان‌هایی به نام فردوسی نام‌گذاری شد.


@shahnamehpajohan
https://shahnamehpajohan.ir

دورهٔ مربیگری و آموزگاری شاهنامه‌خوانی به آموزگاری دکتر عاطفه نیک‌مهر دکتری ادبیات حماسی، در شش نشست برگزار می‌شود. این دوره روزهای چهارشنبه، از ساعت ۷ تا ۸:۳۰ پسین برگزار خواهد شد.


برای نام نویسی می توانید به شماره 09386278607 پیام دهید.


@shahnamehpajohan

🏵از «پادشاهی یزدگرد»

#شاهنامه_خوانی


@shahnamehpajohan
https://shahnamehpajohan.ir

#ژان_شاردن :
ایرانی ها از حیث اخلاق و معاشرت در دنیا بی نظیر هستند


ایرانی‌ها و البته سکنه شهرنشین آنها همانگونه که از حیث زیبایی و خوش‌اندامی در خور تحسین هستند، از حیث اخلاق و معاشرت هم در دنیا بی‌نظیر هستند. من هیچ ملت را مودب‌تر و ملایم‌تر از ملت ایران ندیده‌ام و ادب و نزاکت در ایرانی‌ها فطری است و اگر سال‌ها با یک ایرانی دوستی و یا معامله بکنید، محال است از زبان او چیزی بشنوید که شما را برنجاند و محال است که او حاضر باشد یک خبر بد به شما بدهد و اگر مجبور شود راجع به مرگ یک نفر صحبت کند و می گوید «عمرش را به شما داد»  یا «عمرش را به شما بخشید.» یعنی او نمی‌خواست بمیرد تا این که باعث تاثر شما بشود بلکه چون شما را دوست می داشت برای ابراز دوستی عمرش را به شما واگذار کرد و رفت.


@shahnamehpajohan
https://shahnamehpajohan.ir⁣⁣⁣⁣

#ژان_شاردن:
در مشرق زمین دلاوری های پادشاهان و پهلوانان قدیم ایران را با اشعار فردوسی نقل می کنند


در مشرق زمین وقتی شمارا به مهمانی دعوت می کنند باید یک روز تمام را با میزبان و مهمانان دیگر بگذرانید. در این مهمانی ها همه در کنار هم می نشینند و گپ می زنند و چپق و قلیان می کشند و بعد از خوردن ناهار می خوابند. دسته جمعی نماز می خوانند، مشاعره می کنند و به آواز کسانی که خوش صدا هستند گوش می دهند و دلاوری های پادشاهان و پهلوانان قدیم ایران را با اشعار فردوسی، که هومر شاعر حماسی یونان باستان را به یاد می آورد، نقل می کنند.

@shahnamehpajohan⁣⁣⁣⁣
https://shahnamehpajohan.ir⁣⁣⁣⁣

دورهٔ مربیگری و آموزگاری شاهنامه‌خوانی به آموزگاری دکتر عاطفه نیک‌مهر دکتری ادبیات حماسی، در شش نشست برگزار می‌شود. این دوره روزهای چهارشنبه، از ساعت ۷ تا ۸:۳۰ پسین برگزار خواهد شد.


برای نام نویسی می توانید به شماره 09386278607 پیام دهید.


@shahnamehpajohan

به خنجر زمین را میستان کنیم
به نیزه هوا را نیستان کنیم

این بیت از پادشاهی فریدون و در ماجرای خواستگاری جندل از سه دختر پادشاه یمن آمده است. «زمین را میستان کردن» کنایه از فراوانی خون کشتگان و «هوا را نیستان کردن» تصویرگر انبوه نیزه‌های برافراشته در میدان است. فردوسی با این تصاویر، میزان اطاعت و همراهی بزرگان یمن با سرو، شاه یمن را نشان می‌دهد که می‌گویند در صورت نپذیرفتن خواستگاری و جنگ با فریدون چگونه به یاری و همراهیِ شاهشان خواهد پرداخت. تعبیرهای «میستان شدن زمین و نیستان شدن هوا» نمونه‌ای از اغراق حماسی است که شدت و گستردگی رویارویی را برجسته می‌کند.



@ravayate_shahnameh
@ravayate_shahnameh

🏵«دانشنامه مصور شاهنامه» منتشر شد
🔸برای تهیه کتاب اینجا بزنید


🔸باشگاه شاهنامه پژوهان _ گزارش: «دانشنامه مصور شاهنامه» با رویکردی تازه به روایت و معرفی شاهنامه فردوسی منتشر شد؛ اثری که متن کامل داستان‌های شاهنامه را در کنار تصاویر، اطلاعات پژوهشی و مطالبی درباره فردوسی، شاهنامه و میراث فرهنگی و هنری مرتبط با آن در اختیار مخاطبان قرار می‌دهد. متن کتاب بر پایه آخرین تحقیقات و ویرایش دوم تصحیح شاهنامه به کوشش دکتر جلال خالقی‌مطلق آماده شده است. همچنین در تدوین و تنظیم مطالب، از شیوه‌های نوین ارائه اطلاعات استفاده شده تا مخاطب علاوه بر دنبال کردن داستان‌ها، بتواند با پیشینه، مفاهیم و گستره تأثیرگذاری شاهنامه نیز آشنا شود. این اثر همچنین با پیشگفتارهایی از دکتر سجاد آیدنلو، دکتر محمود امیدسالار و دکتر شروین فریدنژاد همراه است. این پژوهشگران در پیشگفتارهای خود بر اهمیت مطالعه این اثر تأکید کرده و آن را به علاقه‌مندان فرهنگ ایران توصیه کرده‌اند.


▫️برای خواندن متن کامل اینجا بزنید.


@shahnamehpajohan

#میر_جلال_الدین_کزازی:
پس از نوروز برترین جشن ایرانی مهرگان است

می‌توان گفت پس از آیین نوروز برترین جشن ایرانی،جشن مهرگان است که در شاهنامه هم از آن سخن رفته است.جشن مهرگان در مهر روز از مهر ماه برگزار می‌شده و مسعود سعد سلمان نیز درباره این جشن سروده است: روز مهر و ماه مهر و جشن فرخ مهرگان، مهر بفزای ای نگار مهرچهر مهربان. در شاهنامه نیز جشن مهرگان در پیوند با فریدون، یکی از نامورترین شهریاران نمادین و باستانی ایران است که وی بر ضحاک ماردوش که نماد گوهر بدی، پلیدی، زیان و ویرانگری است چیره می‌آید و او را به دماوند می‌برد و به بند می‌کشد و خود بر اورنگ فرمانروایی ایران بر می‌نشیند و بدین سان روزگار روشنی آغاز گردیده است.ایرانیان به پاس این رخداد بسیار خجسته آن روز را جشن می‌گیرند و این جشن تا سده‌ها و هزاره‌ها می‌پاید.

@shahnamehpajohan
https://shahnamehpajohan.ir

#جلال_خالقی_مطلق:
جشن مهرگان یک جشن فرهنگی است


جشن مهرگان یک جشن فرهنگی است و این جشن تا سده‌ی ششم و هفتم گرفته می‌شد و در زمان ما دوباره زنده شده است، من دوستدار تاریخ سراسر ایران هستم، از پیش از کورش و از زمان زرتشت و بر این باورم که ما باید همه‌ی تاریخ و فرهنگ مان را ارج بگذاریم و در برابر کاستی‌ها و مشکلات تاریخ احساس مسوولیت داشته باشیم و به نقاط ضعف تاریخی اقرار کنیم. ما باید بدون تعصب به تاریخ‌مان بنگریم و بدانیم برای  کشور کهن ایران ناشایست است که تاریخ آن را دو پاره کنیم و بخشی از آن را دور بریزیم. بسیاری از اندیشه‌ها و بینش‌های نیاکان ما در متون پس از اسلام وجود دارد. باید با چشم‌پوشی از تعصبات به همه‌ی فرهنگ خود عشق بورزیم. از بالندگی‌های تاریخ ما جشن‌های کهن ایرانی است. وظیفه همه ی ما است که با یاری نهاد های فرهنگی و دانشگاهی همه‌ی جشن های ایرانی را زنده و برپا کنیم و امید است که جشنی چون مهرگان که اکنون توسط فرهیختگان و دانشجویان برگزار می شود برای همه مردم همگانی شود.

@shahnamehpajohan
https://shahnamehpajohan.ir

دورهٔ مربیگری و آموزگاری شاهنامه‌خوانی به آموزگاری دکتر عاطفه نیک‌مهر دکتری ادبیات حماسی، در شش نشست برگزار می‌شود. این دوره روزهای چهارشنبه، از ساعت ۷ تا ۸:۳۰ پسین برگزار خواهد شد.


برای نام نویسی می توانید به شماره 09386278607 پیام دهید.


@shahnamehpajohan⁣⁣⁣⁣
https://shahnamehpajohan.ir⁣⁣⁣⁣

🏵نگاهی به نمایشگاه «میان دو جهان» با هنرمندی مریم استکی



🔸باشگاه شاهنامه پژوهان _ گزارش: در آثار نمایشگاه «میان دو جهان»، هنر نگارگری با مفاهیم روان‌شناختی پیوند می‌خورد تا ابعاد پنهان شخصیت‌های شاهنامه را به تصویر بکشد. به گزارش باشگاه شاهنامه پژوهان به نقل از خبرگزاری مهر، نمایشگاه آثار نقاشی و نگارگری مریم استکی با عنوان «میان دو جهان» در گالری کیمن بگزار شد.در بیانیه این نمایشگاه به قلم هنرمند آمده است: «شاهنامه‌ فردوسی از دیرباز بخشی از حافظه فرهنگی و روایت‌های آشنای من بوده است؛ قصه‌هایی که با همراهی پهلوانان، دیوان، سفرها و آزمون‌ها، فراتر از روایت دلاوری، قصه انسان و لایه‌های پنهان روان را بازگو می‌کنند.نگاه به شاهنامه از دریچه نظریات کارل گوستاو یونگ، این جهان اسطوره‌ای را برایم به عرصه ظهور کهن الگوها، ناخودآگاه جمعی و مسیر دشوار خویشتن‌یابی بدل کرد.


▫️برای خواندن متن کامل متن اینجا بزنید.


@shahnamehpajohan

#ژاله_آموزگار :
فردوسی قهرمان‌ها را چرخانده است


فردوسی قهرمان‌ها را چرخانده است؛ یعنی هیچگاه نخواسته که دین و باور خاصی را ترویج دهد. مثلا به جای آنکه مشی و مشیانه را مطرح کند این دو واژه را حذف کرده است. در حالی که در تاریخ طبری و … این موضوعات وجود دارد. وی سعی داشته که بدین شکل این اثر را نگاه دارد که با هیچ یک از اعتقادات روز آن قرن تلاقی پیدا نکند. من فکر می کنم کاری که فردوسی کرده باعث شده است که شاهنامه را خلاف دین فرض نکنند و ما  بتوانیم به راحتی نام فرزندانمان را اسفندیار بگذاریم. این هنر فردوسی است. برای اینکه هیچگاه به جنگ با عقاید و به سراغ داستان نخستین انسان نرفته و گفته است که وقتی آفتاب وارد برج حمل شد کیومرث کدخدا شد.

@shahnamehpajohan
https://shahnamehpajohan.ir

🎥نفرین ضحاک



ببوسید و شد بر زمین ناپدید
کس اندر جهان این شگفتی ندید
دو مار سیه از دو کتفش برست
غمی گشت و از هر سویی چاره جست
سرانجام ببرید هر دو ز کفت
سزد گر بمانی بدین در شگفت
به جز مغز مردم مده‌شان خورش
مگر خود بمیرند از این پرورش



#انجمن_فیلم_ایرانشناسی


@iranshenasi_film

#ژاله_آموزگار:

🔸بر این باورم که هر ایرانی، حتی بدون این که خود بداند یا بخواهد، دلبستۀ این سرزمین است. برای این که ایرانی زاده شده است و فرّه ایرانی ناخودآگاه در تاروپود وجودش جای گرفته است.

🔸همان فرّه‎ای که افراسیاب تباهکار نیز برای به دست آوردنش به سوی دریای فراخ کرد می‎شتابد و فرّه تند می‎تازد و از دسترس او بیرون می‎رود. افراسیاب ناسزاگویان از دریای فراخ کرد بیرون می‎آید و بانگ می‎زند که این فرّه را که از آنِ ایرانی است نمی‎توانم بربایم ، پس همه چیز را درهم می‎آمیزم و جهان را در تنگنا می‎افکنم. افراسیاب بار دیگر به دنبال فرّه خود را به دریای فراخ کرد می‎اندازد و ناکام برمی‎گردد، به دنبال فرّه هفت کشور را درمی‎نوردد و سرانجام گردن می‎نهد که این فرّه به ایرانی تعلق دارد.این همان فرّه است که هر کدام از فرزندان این آب و خاک را به نوعی به پاسداری و نکوداشتی این سرزمین هدایت کرده است.

🔸مگر نه این که در متون پهلوی فرّه مترادف با خویشکاری یعنی انجام وظیفه است؟ همین فرّه است که کشاورزی را به بهتر کِشتن، آموزگاری را به بهتر تعلیم دادن و سلحشوری را به بهتر دفاع کردن وامی‎دارد.

@Shahnamehpajohan

دورهٔ مربیگری و آموزگاری شاهنامه‌خوانی به آموزگاری دکتر عاطفه نیک‌مهر دکتری ادبیات حماسی، در شش نشست برگزار می‌شود. این دوره روزهای چهارشنبه، از ساعت ۷ تا ۸:۳۰ پسین برگزار خواهد شد.


برای نام نویسی می توانید به شماره 09386278607 پیام دهید.


@shahnamehpajohan⁣⁣⁣⁣
https://shahnamehpajohan.ir⁣⁣⁣⁣

چگونه باید متون کلاسیک ایرانی را در مواجهه با مسائل مدرن خواند؟
تأملی در روش‌شناسی فهم میراث فکری ایران
(بخش نخست)

یکی از مهم‌ترین پرسش‌های حوزه اندیشه و ایران‌شناسی امروز این است که ما چگونه باید با متون کلاسیک ایرانی مواجه شویم؛ متونی که در دوره‌هایی متفاوت از جهان مدرن پدید آمده‌اند، اما همچنان در زندگی فرهنگی و فکری ما حضور دارند. شاهنامه فردوسی، آثار سعدی، حافظ، مولانا، متون پهلوی، نوشته‌های فلسفی و تاریخی ایران باستان و دوره اسلامی، تنها آثار ادبی یا تاریخی نیستند؛ بلکه حامل جهان‌بینی، نظام‌های اخلاقی، تصورات سیاسی و شیوه‌های خاصی از فهم انسان و جامعه‌اند. با این حال، پرسش مهم این است که آیا می‌توان این متون را مستقیماً با مفاهیم امروزین مانند حقوق بشر، دموکراسی، دولت مدرن، عدالت کیفری، آزادی فردی یا برابری اجتماعی سنجید؟

پاسخ به این پرسش نیازمند توجه به یک اصل بنیادین در مطالعات تاریخی است: هر متن باید ابتدا در جهان تاریخی و فکری خودش فهمیده شود.


یکی از خطاهای رایج در مواجهه با متون کلاسیک، پدیده‌ای است که در مطالعات تاریخی از آن با عنوان آناکرونیسم یا زمان‌پریشی یاد می‌شود. آناکرونیسم یعنی نسبت دادن مفاهیم، ارزش‌ها یا ساختارهای فکری دوره‌ای متأخر به دوره‌ای که هنوز آن مفاهیم در آن وجود نداشته‌اند. برای نمونه، اگر از شاهنامه بپرسیم «آیا این اثر از دموکراسی مدرن دفاع می‌کند؟» یا «دیدگاه فردوسی درباره حقوق بشر معاصر چیست؟»، پیش از آنکه پاسخی ارائه کنیم باید توجه کنیم که این پرسش‌ها برآمده از جهان مدرن هستند و در فضای فکری سده چهارم هجری وجود نداشته‌اند. البته این به معنای بی‌ارتباط بودن شاهنامه با مسائل امروز نیست. بلکه به این معناست که باید ابتدا مفاهیم موجود در متن را بشناسیم و سپس نسبت آن‌ها را با مسائل امروز بررسی کنیم. فردوسی درباره «داد»، «بیداد»، «خرد»، «فرّه»، «پادشاهی آرمانی» و مسئولیت اخلاقی فرمانروا سخن می‌گوید؛ این مفاهیم می‌توانند با برخی مسائل سیاسی و اخلاقی امروز وارد گفت‌وگو شوند، اما نباید آن‌ها را دقیقاً معادل مفاهیم جدید بدانیم.


یکی از مهم‌ترین تمایزها در خوانش متون کلاسیک، تفاوت میان الهام گرفتن از گذشته و تطبیق مکانیکی گذشته با امروز است. خوانش درست یک متن کلاسیک به این معنا نیست که انتظار داشته باشیم فردوسی، سعدی یا دیگر اندیشمندان گذشته پاسخ آماده‌ای برای همه مسائل قرن بیست‌ویکم داشته باشند. متون کلاسیک بیشتر از آنکه کتاب‌های پاسخ باشند، منابع پرسش‌سازی هستند. آن‌ها به ما کمک می‌کنند درباره مفاهیمی مانند قدرت، اخلاق، انسان، خیر عمومی و مسئولیت اجتماعی دوباره بیندیشیم. برای مثال، شاهنامه نسخه‌ای برای نظام سیاسی امروز ارائه نمی‌کند، اما پرسشی همیشگی را مطرح می‌کند:

قدرت چگونه می‌تواند از مسیر داد خارج شود و به بیداد تبدیل گردد؟

این پرسش همچنان برای جهان امروز معنا دارد.


نازمان‌اندیشی، شکل دیگری از همان خطای تاریخی است؛ یعنی نادیده گرفتن فاصله زمانی و فکری میان ما و نویسندگان گذشته. جامعه‌ای که شاهنامه در آن شکل گرفته، جامعه‌ای با ساختارهای سیاسی، اجتماعی و اخلاقی متفاوت از جهان معاصر بوده است. مفاهیمی مانند پادشاهی، جنگ، دین، عدالت و مجازات در آن دوره معنایی متفاوت داشته‌اند. اگر بدون توجه به این تفاوت‌ها، متون گذشته را صرفاً با معیارهای امروز محک بزنیم، نه گذشته را درست فهمیده‌ایم و نه امروز را بهتر شناخته‌ایم. فهم تاریخی یعنی پذیرفتن اینکه انسان‌های گذشته در جهان مفهومی خودشان زندگی می‌کردند و برای شناخت اندیشه آنان باید ابتدا زبان و منطق آن جهان را فهمید.


@MinouyeKheradThinkTank
@MinouyeKheradThinkTank

پرستیدن مهرگان دین اوست
تن آسانی و خوردن آیین اوست
اگر یادگارست از او ماه و مهر
بکوش و به رنج ایچ منمای چهر
ورا بد جهان سالیان پانسد
نیفگند یک روز بنیاد بد


🏵از پادشاهی فریدون


@shahnamehpajohan
https://shahnamehpajohan.ir

#دیک_دیویس:

در مواجهه با شاعری که در دوران کهن و در زمانه ای می زیسته که دین در زندگی اکثر مردم واقعیتی انکارناپذیر و فراگیر بوده و میتوان گفت همه جوانب زندگی انسان در محاصره امرونهی ها و شایست و ناشایستهای دینی قرار داشته است طبعا میتوان انتظار داشت شعرهایی بسراید که از پاداش و مجازات اخروی خبر دهند اما فردوسی با این که در چنین محیطی می زیسته به گونه ای شگفت به دین و مذهب به این معنا علاقه ای نشان نمیدهد. این دیدگاه ممکن است در نظر برخی خوانندگان بدعت آمیز جلوه کند زیرا فردوسی به حق به آن مشهور است که همواره در اشعارش با علاقه ای وسواس گونه به مسائل اخلاقی می پردازد و مکرراً به معضلات و تنگناهای مربوط به وظیفه صاحبان قدرت توجه میکند؛این دغدغه را به ویژه در داستان سیاوش و داستان اسفندیار به وضوح میتوان دید همچنین فردوسی شاعری است که سخت دلمشغول عدالت است؛ چنانکه یکی از مفسران نکته سنج شاهنامه را حماسه داد نامیده است. اما باید تأکید کنیم که دلمشغول بودن به مسائل اخلاقی و جست وجوی عدالت ضرورتاً مقتضی داشتن دیدگاهی دینی نیست. اخلاق و عدالت در اشعار فردوسی بیش از آنکه مرتبط با خدا باشد با انسان پیوند دارد.


@shahnamehpajohan
https://shahnamehpajohan.ir