ادامه...
برای نسلهای زیادی، این پرسش که «پیش از بیگبنگ چه چیزی وجود داشت؟» بیشتر یک پرسش فلسفی دانسته میشد تا یک پرسش علمی.
بر اساس مدل استاندارد کیهانشناسی، جهانِ قابل مشاهدهٔ ما حدود ۱۳.۸ میلیارد سال پیش از حالتی بسیار داغ و چگال وارد مرحلهٔ انبساط شد. اما اینکه آیا خودِ زمان در آن شرایط آغاز شده یا پیش از آن مرحله چیزی وجود داشته، هنوز پرسشی حلنشده است.
کیهانشناسان امروزی تلاش میکنند با استفاده از مشاهدات دقیق کیهانی، برخی از مدلهای نظری دربارهٔ نخستین لحظات تاریخ جهان را آزمایش کنند. بررسی تغییرات بسیار ظریف در تابش زمینهٔ کیهانی (Cosmic Microwave Background) و جستوجوی امواج گرانشی نخستین، میتواند به دانشمندان کمک کند میان برخی از این مدلها تمایز بگذارند.
یکی از ایدههای مهم، «پیشنهاد بدون مرز» (No-Boundary Proposal) است. بر اساس این مدل، جهان ممکن است در نخستین مراحل خود مرز یا نقطهٔ آغاز معمولی نداشته باشد و در شرایط بسیار ابتدایی، رفتار زمان با آنچه ما از زمان میشناسیم متفاوت باشد. در چنین چارچوبی، پرسیدن اینکه «قبل از جهان چه بود؟» ممکن است از نظر فیزیکی معنای مشخصی نداشته باشد.
در مقابل، برخی مدلهای گرانش کوانتومی و کیهانشناسی چرخهای، امکان یک «جهش بزرگ» (Big Bounce) را مطرح میکنند. در این سناریو، جهان کنونی ممکن است پس از یک مرحلهٔ انقباض کیهانی به مرحلهٔ انبساط وارد شده باشد؛ یعنی بیگبنگ لزوماً آغاز مطلق تاریخ کیهان نباشد.
فرضیهٔ دیگری که مورد بررسی قرار گرفته، ایدهٔ یک «جهان آینهای» با تقارن CPT است. در این مدل، ممکن است در سوی دیگر رویداد آغازین کیهان، جهانی وجود داشته باشد که ویژگیهای آن، از جمله جهت زمان، رابطهای آینهوار با جهان ما داشته باشد.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد:
هیچکدام از این ایدهها تاکنون بهعنوان واقعیت اثبات نشدهاند.
آنچه در اختیار داریم، مدلها و فرضیههای نظریای است که برخی از آنها پیشبینیهای قابل آزمون دارند. دانشمندان میتوانند این پیشبینیها را با دادههای حاصل از رصدهای کیهانی، تابش زمینهٔ کیهانی و جستوجوی امواج گرانشی نخستین مقایسه کنند.
ممکن است هرگز نتوانیم مستقیماً به دورترین مراحل تاریخ کیهان نگاه کنیم؛ اما هرچه اندازهگیریهای ما دقیقتر شوند، میتوانیم محدودیتهای بیشتری بر مدلهای مربوط به جهان بسیار اولیه اعمال کنیم.
شاید در آینده، ردپاهایی که از نخستین مراحل کیهان در ساختار جهان باقی ماندهاند، به ما کمک کنند میان سناریوهای مختلف تمایز بگذاریم؛ اینکه جهان ما از یک جهش کیهانی پدید آمده، با جهانی آینهای ارتباط داشته، یا در چارچوبی توصیف شود که در آن مفهوم «قبل از جهان» اساساً معنای فیزیکی مشخصی ندارد.
✍:علی روستایی
https://www.scientificamerican.com/article/what-came-before-the-big-bang-cosmology/?utm_source=chatgpt.com
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates
Post #23345
78