Вершы нікому не патрэбныя

У Славеніі жылі ў невялічкім горадзе Копер, які з'яўляецца адзіным портам гэтай краіны. Вельмі спакойная і мілая мясцовасць на сапраўдным адрыятыцкім памежжы - паўвостраве Істрыя, паміж Італіяй і Харватыяй. Да Трыеста рукой падаць. Гарадок з багатай гісторыяй, пяцьсот гадоў быў пад Венецыяй.

Як і ў кожным горадзе, дзе я бываю, (апроч помнікаў і знакавых гістарычных месцаў) мяне цікавлі палітычныя графіці, плакаты, сцікеры. У такім гарадку як Копер я сустрэў літаральна некалькі прыкладаў вулічнай арт-актыўнасці.

Перад усім парадаваў антыфашыстоўкі барэльеф у цэнтры горада, дарэчы, на плошчы Ёсіпа Броза Ціта. Адзнака прысвечана Інтэрнацыянальным брыгадам, якія змагаліся супраць фашыстаў на баку рэспубліканцаў падчас грамадзянскай вайны ў Гішпаніі (1936-1939), - "Voluntarios Internacionales de la Libertad 1936–1939".

Таксама трапілася адно антыфашысцкае графіці і адно зусім супрацьлеглае, датычнае сітуацыі з мігрантамі ў Сеуце. Найбольш правакацыйным быў правы вандалізм - на інфармацыйнай дошцы на гістарычнай вуліцы, былой "габрэскай", нехта намаляваў свастыку. Магчыма, у кантэксце канфлікту Ізраіля і Палестыны. Дарэчы, іншае графіці было прысвечана Газе, якую "бароніць" Маісей.

На іншым малюнку, які ў мяне асацыяваўся з Далай Ламай, паказаны неаднаразовы прэм'ер Славеніі з правай Дэмакратычнай партыі Янез Янша. Думаю, што графіці "Janša vodi ovce" не патрабуе каментароў.

Працягваючы тэму гор, раскажу аб новым досведзе. Былі з сям'ёй у сяброў у Славеніі. Два дні прысвяцілі гарам, дзе м. інш. паспрабавалі прайсціся па "віа ферата". Viа ferrata з італьянскай мовы перакладаецца як чыгунка. Па-сутнасці ж, гэта вертыкальная турыстычная сцежка, якая праходзіць праз складаную камяністую мясцовасць. Траса абсталявана сталёвым тросам і штучнымі сталёвымі дапаможнымі сродкамі (заціскамі, лесвіцамі і гд.). Акрамя таго неабходны рыштунак для страхоўкі - страховачны пояс, стропы, карабіны, шлем. Усё гэта можна ўзяць на пракат за невялікія грошы у адмысловым пункце, бо на самой фераце нікога няма. Ніхто за ёй не даглядае. Людзі самі прыходзяць і на сваю рызык, на свой адказ пачынаюць карабкацца на гару.

Мы выбралі даволі нескладаны маршрут, які заняў нам дзве гадзіны. Самай малодшай удзельніцай нашай 7-асабовай групы была мая шасцігадовая дачка. Я ішоў разам з ёй дапамагаючы перачапляць карабіны кожныя некалькі метраў. У пэўным моманце турысты, якія шлі чырвоным (больш складаным) маршрутам, пабачыўшы дачку вельмі здзівіліся і былі ў захапленні ейнай вытрымкай і адвагай. Калі мы ўжо дайшлі на гару, то мужычок нават у знак павагі стукнуўся з дачкой кулачкамі.

Былі, канешне, у мылышкі невялічкія крызісы, калі яна не магла дацягнуцца да прыступкі ці троса, але я заўсёды быў побач. І мы ганарова залезлі на вершыню Ferata Mojstrana (Юлійскія Альпы). На гары, дарэчы, мы сталі сведкамі заручынаў, нейкі хлопец зрабіў прапанову дзяўчыне, падарыўшы пярсцёнак. Усе прысутныя апладзіравалі, вельмі мілая і рамантычная сітуацыя.

У выніку мы атрымалі новы досвед, дачка была неверагодна задаволеная і шчаслівая. Яна год хадзіла на секцыю дзіцячага скалалажання і вось атрымалася папрактыкаваць здабытыя веды. Мы з маёй таварыша жыцця ганарымся дачкой. Я ў сваю чаргу адразу падумаў, што наступным разам можна было б паспрабаваць прайсціся больш складаным маршрутам. Класная фішка, гэтая ферата.