Амаль штодзённа перад сном я чытаю сваёй дачцэ кнігі. У яе ўжо назбіралася вялікая бібліятэка. Ёсць выданні па-ангельску, па-беларуску, па-польску, па-расейску і па-украінску, а адна нават па-нідэрландску. У ейным кнігасховішчы ёсць кнігі больш і меньш цікавыя: новыя, аб якіх я даведаўся толькі тады, калі стаў бацькам, і старыя, якія чыталі мне або я сам чытаў у дзяцінстве.

Захаваліся не толькі нумары беларускага часопіса “Вясёлка” з пачатку 90-х, але і савецкія дзіцячыя кнігі і часопісы з канца 80-х. На жаль, глянцавы і міжнародны “Миша”, культавыя “Весёлыя картинки” ці вядомы ўсім, заснаваны ў 1924 г., “Мурзилка” мама некалі аддала іншым дзецям. На шчасце, засталося шмат нумароў “Колобок”, які выходзіў з блакітнымі кружэлкамі ўнутры (!)

Некалі, калі бацька прыходзіў дамоў пасля працы і прыносіў падпіску з газетамі ды часопісамі, я хутчэй бег сутсракаць і бацьку, і часопісы. Гэта была неймаверная радасць.

Канешне, сёння шмат чаго з савецкіх дзіцячых часопісаў вельмі састарэла (словы, падача інфармацыя, ідэалагічныя ўстаноўкі і гд.), але некаторыя тэксты вечныя і дачцы падабаюцца – яна сама выбірае і просіць чытаць чарговыя нумары.

Для мяне ж гэта сапраўдная машына часу ды экскурс у сваё дзяцінства. Чытаючы, я ўзгадваю той час, калі мне было ад 5 да 10 год. Успамінаю свае пачуцці і светаўспрыняццё. Часам шчэміць і трапечацца сэрца, часам становіцца смешна, а часам я раптоўна пачынаю разумець, што некаторыя рэчы, якія мяне фармавалі як асабовасць, ідуць менавіта з гэтых часопісаў. Менавіта там трэба шукаць вытокі ды крыніцы маёй сённяшняй творчасці ды светапогляду. Не толькі там, канешне, але там таксама. Частка ідэалаў, нейкіх закадаваных сімвалаў і думак, якія пачалі раскрывацца толькі падчас прачытання пазнейшых кніг ці жыццёвыага досведу у больш дарослым узросце, мае свае карані ў першых маіх кнігах ды часопісах. Вельмі цікава зараз усё гэта перачытваць і аналізаваць. Глядзіш у сваю душу як у люстэрка, і ўсё новыя ды новыя часткі тваёй сутнасці складываюцца ў вялізарны пазл пад назвай жыццё. Класна, што значная частка дзіцячай бібліятэкі захавалася. Дзякуй вялікі маме!

Аднак час імкліва нясецца наперад і з’яўляецца шмат новай вартаснай дзіцячай літаратуры, як па-беларуску, так і бліскучых перакладаў на беларускую мову.

Літаральна на гэтым тыдні прачытаў навіну, што днямі ў Беларусі ў чарговы раз папоўніўся спіс экстрымісцкіх матэрыялаў. Сярод новых шкодных, па-меркаванню ідэолагаў ды цэнзараў, кніг, як, напрыклад, калісьці згаданая мною культавая “На ігле” Ірвіна Уэлша (сумленна раю ўсім чытаць або глядзець) у забаронены спіс пад нумарам 147 патрапіла нямецкая кніга аўтара Вернера Хольцварта і ілюстратара Вольфа Эрлблруха “Маленькі крот які хацеў ведаць хто нарабіў яму на галаву”.
У маёй дачкі ёсць гэтая кніга па-польску. І яна ёй падабаецца. Чыталі мы яе разоў... вельмі шмат разоў. Кніга была напісана ажно ў 1989 г. Спачатку яе не хацелі выдаваць нават на Захадзе, але з часам яна зрабілася сусветным бестселерам, дачакаўшыся перакладу больш чым на 40 моваў. У нашым регіёне кніга заваявала паулярнасць адносна нядаўна.

Асабіста я адразу правёў аналогію з савецкім апавяданнем “Хто сказаў «Мяў»” Уладзіміра Суцеева (1955 г.). Сюжэт амаль ідэнтычны, толькі крот шукаў таго, хто зрабіў яму на галаву свае справы, а шчанюк шукаў таго, хто мяўчыў. Як бачна, нямецкая версія больш радыкальная – жах! Паказваць дзецям экскрыменты жывёл! У маёй таварышкі жыцця версія такая, што кнігу забаранілі таму, што крот знайшоў вінавайцу і адпомсціў яму сваёй маленькай каўбаскай. То бок, не лайна, а помсты і справядлівасці баіцца беларуская ўлада. Мо і так. У любым выпадку, наша 5-гадовая дачка стала экстрэмісткай.