TGViewer
Channel Public Channel
Ayādgār ī Sāsānīgān

Ayādgār ī Sāsānīgān

@sasanian_histories

📜 Ayādgār ī Sāsānīgān

بازبینی و بررسی آکادمیک تاریخ ساسانی و عناصر
مربوط به آن(هخامنشیان-عباسیان-روم-اشکانیان)
از این کانال حمایت کنید:
https://t.me/boost/Sasanian_Histories
Subscribers
124
Photos
31
Videos
0
Links
0
Recent Posts 7 shown
Post #60 51

Forwarded from پرتال تاریخی آگورا | ἀγορά (Shāpūr)

با سلام🌹،
چنل آگورا، فضایی علمی و تخصصی برای بررسی و تبادل نظر پیرامون تاریخ، فرهنگ و تمدن فراهم آورده است.
از تاریخ‌نگاران و پژوهشگران دانشگاهی دعوت می‌شود تا با حضور در گپ، دیدگاه‌ها و تحقیقات خود را با اعضای کانال به اشتراک بگذارند.
هدف ما ارتقای سطح علمی بحث‌ها و تبادل دانش مستند و دقیق است.
@Agora_Historical_gap


@Agora_Historical_Portal | پرتال تاریخی آگورا
Post #59 254
Ayādgār ī Sāsānīgān تداوم و تغییر در ایرانِ دیرین‌باستان:نگاهی اقتصادی به ساسانیان(۱) بحث درباره‌ی تداوم یا گسست میان جهان‌های «باستان» و «قرون وسطی» در واقع هسته‌ی اصلی و دلیل وجودی حوزه‌ی مطالعات «دیرین‌باستان» است. تلاش برای عبور از شکاف تاریخ‌نگارانه میان جهان کلاسیک/باستان…
اقتصاد دیرین‌باستان / اقتصاد اسلامی؟(۲)

کریس ویکهام در مطالعه‌ی خود درباره‌ی اروپای آغازین قرون وسطی، نسبت به منطقه‌گرایی و تاریخ‌نگاری پسارومی ابراز نگرانی می‌کند؛ تاریخی که اروپا را به «جزایری جدا از هم با گذرگاه‌هایی خطرناک» تقسیم می‌کند (ویکهام، ۲۰۰۷: ۴).

می‌توان گفت در مورد ایرانِ امپراتوری ساسانی، مسئله تا حدی برعکس است؛ یعنی الگوی جهان مدیترانه‌ای و کمبود منابع باعث شده مناطق مختلف در هم ادغام شوند و نوعی برداشت شبه‌ملی و سطحی بر کل تاریخ دوره ساسانی تحمیل گردد. در تاریخ اقتصادی، این وضعیت به‌ویژه باعث گرایش گسترده به تعمیم نتایج پژوهش‌های محلی به کل گستره‌ی امپراتوری شده است.

موضوع دیگری که ویکهام (۲۰۰۷: ۳–۴) مطرح می‌کند، یعنی مسئله‌ی تداوم یا گسست از امپراتوری روم، در حال حاضر یکی از مهم‌ترین مباحث تاریخ اروپای آغازین قرون وسطی است. در تاریخ اقتصادی مدیترانه، این بحث عمدتاً به شکل مناقشه درباره‌ی انقباض یا گسترش اقتصادی پس از سده سوم میلادی مطرح شده است.

همانند مهاجمان ژرمنی در اروپا، نیروهای مسلمانِ مهاجم نیز در تاریخ «خاور نزدیک» اغلب به‌عنوان نیرویی بیرونی در نظر گرفته می‌شوند؛ و ورود آنان به‌عنوان عامل ایجاد گسست و آغاز ساختاری جدید در تاریخ منطقه‌ای میان مدیترانه و پامیرها تصور می‌شود (دست‌کم در مورد ایران، این گسست در شکل‌گیری روایت تاریخی بسیار اثرگذار بوده است). در جهان اسلامی، بر تداوم تأکید شده، هرچند بیشتر در چارچوب‌های جغرافیایی، سیاسی و اداری خاص.

با این حال، می‌توان از ابهام نسبی تاریخ این منطقه و نبود چارچوب‌های نظری تثبیت‌شده استفاده کرد تا شیوه‌های تازه‌ای برای مطالعه آن شکل گیرد. برخلاف تاریخ قرون وسطی اروپا که ناچار به تکیه بر نظریه‌های تثبیت‌شده‌ای مانند پیرن یا دوپش است، در تاریخ آسیای مرکزی و غربی می‌توان از این وضعیت «لوح نسبتاً سفید» برای نگاه تازه استفاده کرد یا حتی از چارچوب‌های نظری آماده پرهیز نمود.

با این وجود، در مسئله‌ی بنیادین شکل‌گیری دولت اسلامی، نمی‌توان پرسش درباره‌ی ماهیت اقتصادی این نظام دینی-سیاسی نوظهور که در سده‌های هفتم تا دهم میلادی بر غرب و آسیای مرکزی مسلط شد را نادیده گرفت.

این مسئله اغلب در قالب پرسش درباره‌ی زمینه‌های تجاری ظهور اسلام، به‌ویژه با توجه به جایگاه مکه، مطرح شده است. برخی پژوهشگران مانند سایمون (۱۹۸۹) استدلال کرده‌اند که رشد مکه و نقش آن در شکل‌گیری اقتصاد تجاری دولت اسلامی وابسته به سیاست‌های دو قدرت بزرگ زمان، یعنی امپراتوری ساسانی و امپراتوری بیزانس در تعامل با عربستان بوده است.

گروهی دیگر نیز بر روند تجاری‌تر شدن شهرهای دیرین‌باستان، به‌ویژه در سوریه، تأکید دارند؛ از جمله شکل‌گیری صنایع و تولیدات کارگاهی در مراکز شهری، حتی پیش از ورود اسلام (مورونی، ۲۰۰۴: ۱۷۸–۱۷۹؛ کندی، ۱۹۸۵: ۱۴–۱۵).

بنابراین باید نقش دقیق رابطه میان تغییرات اقتصادی در دوره دیرین‌باستان و سازوکار نظام اسلامیِ در حال شکل‌گیری را به‌طور جدی بررسی کرد

Rezakhani, K. (2015). Continuity and change in Late Antique Irān: An economic view of the Sasanians. International Journal of the Society of Iranian Archaeologists, 1(2), Summer–Autumn issue.

@Sasanian_Histories
Post #58 181
تداوم و تغییر در ایرانِ دیرین‌باستان:نگاهی اقتصادی به ساسانیان(۱)

بحث درباره‌ی تداوم یا گسست میان جهان‌های «باستان» و «قرون وسطی» در واقع هسته‌ی اصلی و دلیل وجودی حوزه‌ی مطالعات «دیرین‌باستان» است. تلاش برای عبور از شکاف تاریخ‌نگارانه میان جهان کلاسیک/باستان ـ که با «تمدن کلاسیک» شناخته می‌شود ـ و جهان «قرون وسطی/عصر تاریک» ـ که به‌صورت ساده‌شده به‌عنوان جهان «تمدن مسیحی» تعریف شده ـ همین حوزه‌ی دیرین‌باستان را به یکی از دغدغه‌های اصلی در مطالعه‌ی تاریخ روم متأخر تبدیل کرده است.

در جهان رومی، بحث‌ها درباره‌ی نقش مسیحیت ـ که در روایت گibbon عامل اصلی افول تمدن کلاسیک دانسته شده ـ بخش مرکزی این مناظره را تشکیل می‌دهد. با این حال، جنبه‌های دیگری نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ از جمله تداوم سیاسی نظام اواخر روم در دولت‌های «بربر»، و نیز تداوم اقتصادی، با وجود تغییرات میان دوره‌ی اواخر روم و مدیترانه‌ی آغازین قرون وسطی.

در جهان غیررومی، یا دقیق‌تر، جهان غیرمدیترانه‌ای، مطالعات عمیق درباره‌ی دیرین‌باستان تا حد زیادی کمتر انجام شده است. تلاش‌هایی برای طرح ایده‌ی شکل‌گیری یک «مشترک‌المنافع دینی» به‌عنوان ویژگی اصلی این دوره صورت گرفته است (Fowden 1993)، با میزان موفقیت متفاوت.

در سطحی موفق‌تر، پژوهشگران اسلام آغازین نشان داده‌اند که نظام سیاسی تا حد زیادی از ساختار ساسانی به خلافت، یعنی نظام اسلامی، تداوم یافته است (Morony 1984). اما از نظر اقتصادی، با وجود آنکه درباره‌ی روابط میان اقتصادهای قدرت‌های دیرین‌باستانی بسیار گفته شده، به‌طور مشخص کمتر به تداوم میان نظام‌های اقتصادی‌ای پرداخته شده که در دو سوی این گسست فرضی اسلامی در تاریخ آسیای غربی امتداد دارند؛ به‌ویژه در سرزمین‌های پیشین امپراتوری ساسانی و پیرامون آن.

از همین رو، این مقاله می‌کوشد درجه‌ای از تداوم اقتصادی را از اواخر دوره‌ی ساسانی (از حدود ۵۵۰ میلادی به بعد) تا دوره‌ی آغازین اسلامی (تقریباً تا ۷۵۰ میلادی) در سرزمین‌هایی که قلمرو ساسانی و مناطق پیرامونی آن را تشکیل می‌دادند، نشان دهد.

این مقاله این مسئله را هم از دیدگاه نظری و هم تجربی بررسی می‌کند و بحث خود را با نقد دیدگاه‌هایی آغاز می‌کند که به باور نویسنده، اغلب مانع از استفاده‌ی مؤثر از اقتصاد به‌عنوان ابزاری برای فهم مسئله‌ی تداوم یا گسست در تاریخ این منطقه شده‌اند.

Rezakhani, K. (2015). Continuity and change in Late Antique Irān: An economic view of the Sasanians. International Journal of the Society of Iranian Archaeologists, 1(2), Summer–Autumn issue.

@Sasanian_Histories
Post #47 195
Ayādgār ī Sāsānīgān برتری پارسیان و پارتیان بر دیگر اقوام ایرانشهر Shayegan, M. R. (2022). The end of the Parthian Arsacid Empire. In M. Gehler, R. Rollinger, & P. Strobl (Eds.), The end of empires: Universal- und kulturhistorische Studien. @Sasanian_Histories
در کتیبه شاه ساسانی نرسه در پایکولی، که به اوایل قرن چهارم میلادی تعلق دارد و پس از آن‌که او از طریق کودتا قدرت را در ایران تثبیت کرد نوشته شده است، شاه به نیروهای داخلی‌ای اشاره می‌کند که در این اقدام از او حمایت کرده‌اند. او این نیروها را با عنوان «پهلَو و پارس» (Pahlaw ud Pars) معرفی می‌کند؛ یعنی دو طبقه قومی غالب امپراتوری، «مردم پارتی و پارسی (مسلح)» که سپس در ارتباط با عبارت «پارسَن کار» (Parsan kâr)، یعنی «مردم پارسیِ مسلح»، قرار می‌گیرند

«… و پارسیان و (پارتیان) [و دیگرانی که] در پاسگاه مرزی آشورستان بودند، آنان گرد هم آمدند و شورایی تشکیل دادند و گفتند: «… اگر شاه سکاها بتواند مردم پارسیِ مسلح را اداره کند و [سرزمین را] حفظ نماید …»

هر دوی این عبارات، با تفاوت‌های لازم، ما را به فرمول کهن پارسی باستانی به کار رفته در کتیبه داریوش در بیستون یادآور می‌شوند؛ در زمینه جنگ داخلی‌ای که در قرن پنجم پیش از میلاد جریان داشت، او برای اشاره به هواداران مادی–پارسی خود از این عبارت استفاده می‌کند، یعنی «مردم مسلح پارسی و مادی که با من بودند».

نکته قابل توجه آن است که در قدیمی‌ترین کتیبه ساسانیِ موجود—که به سال سوم سلطنت شاپور (حدود ۲۴۲/۲۴۳ میلادی) تعلق دارد و درباره لشکرکشی رومیان به رهبری گوردیانوس سوم علیه شاه ایران گزارش می‌دهد—و به یکی از مقام‌های بلندپایه ساسانی به نام آبدون نسبت داده شده است (آبدون، «رئیس مراسم در اندرونی/گنیکئوم»)، در این متن، حمله رومیان به‌عنوان حمله به «پارسیان و پارتیان» توصیف شده است.

در واقع، در کتیبه شخصی او که بر روی آتشدان قرار داده شده، آبدون پس از آگاه شدن از حمله روم، نذر می‌کند که اگر شاپور در جنگ پیروز شود، آتشی مقدس بنیان بگذارد

نکته قابل توجه در این بخش، استفاده از «پارس» و «پَهلو» به‌عنوان اهداف اقدامات نظامی رومیان است. این واژه‌ها یا باید به‌صورت نام‌های جغرافیایی (toponyms) در نظر گرفته شوند که به سرزمین‌های اصلی دو طبقه قومی غالب امپراتوری، یعنی «پارس» و «پارت»، اشاره دارند، یا به‌عنوان «مردم پارسی و پارتیِ مسلح» فهمیده شوند؛ همان‌گونه که در کتیبه پایکولیِ متأخرتر نیز بارها دیده‌ایم.

با این حال، در این زمینه انتظار می‌رفت که «پارس» و «پَهلو» در حالت جمع مفعولی (oblique plural) و با پسوند -ان/-ین به کار روند، اگر قرار بود به‌عنوان نام‌های قومی (ethnica) استفاده شوند؛ زیرا در این حالت باید تحت تأثیر حرف اضافه «abar» (به معنای «بر/علیه») قرار می‌گرفتند. بنابراین صورت درست باید چیزی مانند «ka Hromay abar Parsan ud Pahlawan ayend» می‌بود، یعنی «هنگامی که رومیان علیه پارسیان و پارتیان آمدند».

این‌که در کتیبه آبدون میان حالت فاعلی (rectus) و حالت مفعولی (oblique) تمایز وجود دارد، به‌خوبی در مورد واژه «Hromay» (رومیان) ثابت شده است؛ به‌طوری که صورت فاعلی «Hromay» و صورت مفعولی «Hromayan/Hromayin» در همان متن به‌درستی به کار رفته‌اند. مثلاً: «Hromay ayend» (رومیان آمدند) و «Hromayin zanad» (اگر شاپور رومیان را شکست دهد).

اما چون «Pārṣ» و «Pahlaw» در حالت مفعولی جمع به کار نرفته‌اند، می‌توان نتیجه گرفت که یا به‌صورت مفرد قومی (یعنی «پارسی» و «پارتی») استفاده شده‌اند، یا این‌که نام‌های جغرافیایی هستند. چنین کاربردی در کتیبه شاپور اول بر کعبه زرتشت (SKZ) نیز دیده می‌شود؛ جایی که پس از نسب شاه، فهرستی از کشورها و استان‌های تحت فرمان او آورده شده که با «پارس» و «پارت» آغاز می‌شود

با مقایسه بخشی از «اعمال شاپور» (res gestae) درباره لشکرکشی گوردیانوس با همان رویدادها در کتیبه آبدون، می‌توان مشاهده کرد که در روایت دوم یعنی در زبان یک کارگزار استانی و میان‌رده ساسانی نیروهای رومی به «پارس و پَهلو» (Pars ud Pahlaw) حمله می‌کنند.

اما در زبان رسمی و دیوانی امپراتوری ساسانی، هدف این لشکرکشی «ایرانشهر/آریانشهر» (Eransahr/Aryansahr) معرفی می‌شود.

این تفاوت نشان می‌دهد که در درک انسان ساسانیِ اوایل قرن سوم میلادی، «پارس و پَهلو» به‌عنوان دو هسته یا طبقه قومی سیاسی غالب امپراتوری از نظر معنایی با «ایرانشهر»، یعنی «امپراتوری ایرانیان»، هم‌ارز تلقی می‌شدند و می‌توانستند کل امپراتوری را نمایندگی کنند.

Shayegan, M. R. (2022). The end of the Parthian Arsacid Empire. In M. Gehler, R. Rollinger, & P. Strobl (Eds.), The end of empires: Universal- und kulturhistorische Studien.

@Sasanian_Histories
Post #38 140
برتری پارسیان و پارتیان بر دیگر اقوام ایرانشهر

Shayegan, M. R. (2022). The end of the Parthian Arsacid Empire. In M. Gehler, R. Rollinger, & P. Strobl (Eds.), The end of empires: Universal- und kulturhistorische Studien.

@Sasanian_Histories
Older posts →

About this channel

How can I read @sasanian_histories without a Telegram account?
TGViewer shows the public web preview Telegram publishes for Ayādgār ī Sāsānīgān: recent posts, photos, videos and the subscriber count, with no app, login or account.
How many subscribers does Ayādgār ī Sāsānīgān have?
Ayādgār ī Sāsānīgān (@sasanian_histories) has 124 subscribers on Telegram, refreshed roughly every 30 minutes.
Does Ayādgār ī Sāsānīgān know I viewed it here?
No. Public channel previews carry no viewer identity, and TGViewer has no accounts or tracking of what you look up.
Threads Profile ViewerView any public Threads profile without an account.Open ThreadLook →Writing with AI? Make it sound human.Metric37 rewrites AI drafts so they read naturally. Free AI detector, 1,500 words free.Try Metric37 →