⚖️ KUZATUV JORIY ETILGANDA KREDITOR QARZNI ALOHIDA TARTIBDA UNDIRISHI MUMKINMI?

To‘lovga qobiliyatsizlik to‘g‘risidagi ishda kuzatuv tartib-taomili joriy etilishi qarzdorga nisbatan talablarni qanoatlantirish tartibini o‘zgartiradi.

📌 “To‘lovga qobiliyatsizlik to‘g‘risida”gi Qonunning 79-moddasiga ko‘ra, kuzatuv joriy etilgan paytdan e’tiboran mulkiy undiruvlar bo‘yicha ijro hujjatlarini ijro etish to‘xtatib turiladi.

Buning uchun sudning arizani ish yuritishga qabul qilish va to‘lovga qobiliyatsizlik to‘g‘risida ish qo‘zg‘atish haqidagi ajrimi asos bo‘ladi.

❓ Bu nimani anglatadi?
Kuzatuv joriy etilgach, kreditor o‘zining pul talabini boshqa kreditorlardan alohida ravishda majburiy ijro tartibida qanoatlantirishga harakat qilmasligi kerak.

Qonunga ko‘ra, qarzdordan pul mablag‘larini olish to‘g‘risidagi talablar kreditor talabi sifatida qonunda belgilangan maxsus tartibda qo‘yiladi.

Ya’ni kuzatuv davrida asosiy tamoyil:

“Kim birinchi undirsa — o‘sha oladi” emas, balki kreditorlarning talablari qonunda belgilangan yagona tartibda ko‘rib chiqiladi.

⚠️ Shu bilan birga, qonunda ayrim istisnolar mavjud.

Jumladan, ish haqi, aliment, mualliflik shartnomalari bo‘yicha haq, hayot yoki sog‘liqqa yetkazilgan zararni qoplash hamda ma’naviy ziyonni kompensatsiya qilishga oid ayrim ijro hujjatlari bo‘yicha ijro to‘xtatilmaydi. Bunda tegishli sud hujjati to‘lovga qobiliyatsizlik haqidagi ariza sud tomonidan qabul qilinishidan oldin qonuniy kuchga kirgan bo‘lishi lozim.

Shuningdek, kuzatuv davrida:

🚫 qarzdor tarkibidan chiqayotgan muassisga uning ulushini mol-mulk hisobidan ajratib berish;

🚫 dividendlar va emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha boshqa to‘lovlarni amalga oshirish taqiqlanadi.

Kuzatuv tartib-taomili joriy etilishi — qarzdorning mol-mulkini saqlash va barcha kreditorlarning talablarini qonunda belgilangan tartibda ko‘rib chiqish uchun huquqiy mexanizmdir.

Shu sababli kuzatuv boshlanganidan keyin kreditorning talabi, qoida tariqasida, alohida majburiy undiruv orqali emas, to‘lovga qobiliyatsizlik ishi doirasida hal etilishi kerak.

@sanatsiya