سایه ها

آخر هفته چی ببینیم؟ (۸۴)

«خطوط کج خدا» تریلری روان‌شناختی به کارگردانی اوریول پائولو است؛ داستان آلیس گولد، کارآگاهی خصوصی که برای تحقیق درباره‌ی مرگی مشکوک، با هویتی جعلی وارد یک بیمارستان روان‌پزشکی می‌شود. اما هرچه تحقیقاتش پیش می‌رود، مرز میان حقیقت، توهم و فریب مبهم‌تر می‌شود و دیگر نمی‌توان مطمئن بود که باید روایت چه کسی را باور کرد.

📎در سینماسایه‌های این هفته با معرفی محمد مهدی‌زاده از این فیلم پرپیچ‌وخم همراه باشید:

https://sayeha.org/weekend-watch-84/

🎬سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر
@saaayehaaa

📚نشر الکترونیک سایه‌ها منتشر کرد:

بسا در پسا
مجموعه‌‌شعری از ابوالفضل حکیمی

شعرهایی تجربه‌گرا و تصویرمحور که با شکستن پیوندهای معمول میان واژه‌ها، از زبان آشنازدایی می‌کنند. تاریخ، سیاست، اسطوره، جنگ و زیست روزمره در این شعرها مدام در هم می‌آمیزند و جهانی متراکم و گاه سوررئال می‌سازند؛ جهانی که در آن خودِ زبان نیز بخشی از موضوع شعر است.

📎این کتاب را به‌ رایگان از لینک زیر دانلود کنید:

https://sayeha.org/abolfazl-hakimi-book/

@saaayehaaa

نگاه نکن
دنیا در کار فروپاشی‌ست
نگاه نکن
دنیا در کار بیرون راندن تمام نورهای خود است
و درونمان را از تاریکی ترسناکش پر می‌کند
و ما در این مکان سیاه و فربه و خفه
کشته می‌شویم یا می‌میریم یا می‌رقصیم یا می‌گرییم
فریاد می‌زنیم یا می‌نالیم یا مثل موشی جیغ می‌کشیم
تا بر سر قیمت پایه‌مان چانه بزنیم


برگردان: شعله آذر

📎لینک دسترسی:
https://sayeha.org/harold-pinter-poem/

🔻🔻🔻🔻🔻🔻

هارولد پینتر (۱۹۳۰–۲۰۰۸) نمایشنامه‌نویس، فیلمنامه‌نویس، شاعر و کارگردان بریتانیایی و از مهم‌ترین چهره‌های تئاتر مدرن بود. آثار او با سکوت‌ها و مکث‌های معنادار، گفت‌وگوهای روزمره و فضایی آکنده از ابهام و تهدید شناخته می‌شوند. «جشن تولد»، «سرایدار» و «خیانت» از آثار مشهور او هستند. پینتر در سال ۲۰۰۵ جایزه‌ی نوبل ادبیات را دریافت کرد.

📚سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر
@saaayehaaa

نوشتن مثل نوشیدن است
نه سرما، نه زمان
نه گرسنگی را حس کردن
 
با اعتماد گرفتنِ روشنایی که
از پنجره می‌تابد است
 
حس کردن بهار پیش از آنکه برسد
از زیر خاک در آوردنِ
آنچه پنهان است
کف‌بینی
گشودن و قسمت کردن
 
نوشتن مثل نوشیدن است
برای تنها نبودن


برگردان: شهلا اسماعیل‌زاده

📎لینک دسترسی:
https://sayeha.org/miriam-van-hee/

🔻🔻🔻🔻🔻🔻
میریام فان هی (Miriam Van hee) شاعر و مترجم بلژیکی، متولد ۱۹۵۲ در خِنت است. او ادبیات اسلاوی خوانده و آثاری از ادبیات روسی را به هلندی ترجمه کرده است. شعرهایش با زبانی ساده و موجز به مضامینی چون تنهایی، عشق، سفر، فقدان و گذر زمان می‌پردازند و آثارش جوایز ادبی متعددی در بلژیک و هلند دریافت کرده‌اند.

📚سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر
@saaayehaaa

رفته‌ای با دخترانِ انتظار
حیران از گردنه‌ی حیران
که پناهنده شده‌اند
با یاد تجزیه‌ی سرزمینِ مادری

جغرافیا را می‌چرخانم
لهستان، زیر ترقوه‌ی توست
روی بند رَخت آویزان
از نیمکره‌ی شرقی افتاده
و نبضِ ورشو را هجی می‌کند

رادیو روشن مانده
موجی قدیمی میان ما می‌چرخد
آن‌قدر که سرگیجه بگیرد

جناح شانه‌ات
جایی برای مصالحه
آن‌قدر امن
که توپخانه‌ها مأموریت را از یاد می‌برند

جنگ تمام شده
اما هنوز
صدای گلوله‌های گذشته می‌آید

جنگ تمام شده
و من در جناح وحشت
سنگر گرفته‌ام

دیکشنری را ورق می‌زنم
اروتیک
واژه‌ای ثقیل است
از جسمِ این شعر بزرگ‌تر
با جسدهای بی‌معاشقه

موهایت روی سایه‌ام، سایه می‌اندازند
نقشه
از روی میز سر می‌خورد
مرزها پاک می‌شوند
و شهرها بی‌نام می‌مانند

رادیو روشن است
و موج‌ها
شبیه انگشتانی نامرئی
ترجمه‌ای تازه از تنت را ارائه می‌دهند

برگرد به آغوش این کلمات
جایی که جنگ‌ها
ثانیه‌هایی
پرچم سفید بالا آورده‌اند

برگرد
جنگ تمام شده
و من هنوز در جناح توام

📎دسترسی در وب‌سایت:

https://sayeha.org/ehsan-amiri-poem/

✏️سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر
@saaayehaaa

در شورِ کوچه، خانه نمی‌مانم
در امن آشیانه نمی‌مانم!

من شعر عاشقانه نمی‌گویم
در شعرِ عاشقانه نمی‌مانم

در خشم باد، لَخت و گریزانم
من موی توی شانه نمی‌مانم

توی قفس پرنده‌ی زندانی
در التماسِ دانه نمی‌مانم

در انتظار لحظه‌ی آزادی
بی‌ تخم، توی لانه نمی‌مانم

یک قصه‌ی بدون تماشاچی
توی کتابخانه نمی‌مانم

هر عاشقی ترانه‌ی خونین داشت
تا مرگ، بی ترانه نمی‌مانم

رو به نقاب‌های رفیقانم
از درد تازیانه نمی‌مانم

از خاطرات خوب نشانی نیست
دنبال این نشانه نمی‌مانم

خورشید بود و گریه مشخص بود
در روز عامدانه نمی‌مانم

در انتظار جوابی که
غرق است در بهانه نمی‌مانم

هر دوست مثل تیزیِ پنهان است
من توی این زمانه نمی‌مانم

خورشید را ربود عبورِ شب
من می‌روم شبانه، نمی‌مانم

📎دسترسی در وب‌سایت:

https://sayeha.org/abbas-asgharpour-poem/

✏️سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر
@saaayehaaa

به ساحل می‌کشونه موج دریا رو
نسیمی که پی عطر نفس‌هاته
خیال هر شب یه مرد غمگینی
که دستش توی خوابم لای دستاته‌

کبودی نگاهت سرمه‌ی چشمِ
شبای سرد و تاریک زمستونه
شبیه حس اون گلبرگ خشکی که
تماشاچی رقص باد و بارونه

تو قلبت سرزمینی تحت‌ اشغاله
که خاکش طعم خون نوجوون می‌ده
فریدونای قصه‌ت توی زندونن
درفش کاوه رو ضحاک دزدیده

کنار قامت بغضت یه شوخیه
دماوندی که میراث غمو داره
پر دردی و دنیا واسه زیباییش
هنوز از روی ماهت مایه می‌ذاره

غروب خنده پشت کوه لب‌هامی
بلیط رفت و بی‌برگشت یک رؤیا
یه ویرونه که اسم میهنو داره
شده جامونده‌ی کوچ پرستوها

غبار کینه رو از آینه بردار
نگو این فاصله اجبار تقدیره
قفس یه مانع ذهنی پوچه تا
دلامون تا ابد وصل یه زنجیر‌‌ه

نگاه مهربونت رو نگیر از من
وجود من هوای پاک تهرانه
پرنده مردنی و عمرمون کوتاست
ولی من تا همیشه عشقم ایرانه

📎دسترسی در وب‌سایت:

https://sayeha.org/ali-rezaeian-poem/

@saaayehaaa

📚سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر، منتشر کرد:

ستاره‌های ایوب
داستان بلندی از ارسلان چلبی

روایتی آمیخته به طنز سیاه، زبانی بی‌پروا و تصاویری سوررئال درباره‌ی هویت و رؤیای رهایی. چلبی سیاست و مذهب را به خصوصی‌ترین ترس‌ها و آرزوهای شخصیت‌هایش پیوند می‌زند؛ جهانی که در آن، خاطره‌ی جنگ با زندگی روزمره پیوند می‌خورد و مرز واقعیت و هذیان مدام جابه‌جا می‌شود. بازی با منطق روایت، خواننده را در تردیدهای شخصیت‌ها و جست‌وجوی آن‌ها برای یافتن راه نجات، شریک می‌کند.

این کتاب را به‌ رایگان از وب‌سایت سایه‌ها دانلود کنید:

https://sayeha.org/arsalan-chalabi-book/

@saaayehaaa

عاشقان (The Lovers) اثر رنه ماگریت، نقاش سوررئالیست بلژیکی، در سال ۱۹۲۸ خلق شد. در این نقاشی، زن و مردی یکدیگر را می‌بوسند، درحالی‌که سر هر دو با پارچه‌ای سفید پوشانده شده است. صمیمی‌ترین شکل نزدیکی، به این ترتیب، هم‌زمان به تصویری از فاصله و ناتوانی در دسترسی کامل به دیگری تبدیل می‌شود.

پوشاندن چهره‌ها یکی از عناصر تکرارشونده در آثار ماگریت است. در «عاشقان»، پارچه‌ی سفید هویت دو شخصیت را پنهان می‌کند و بوسه‌ای که معمولاً نشانه‌ی پیوند و صمیمیت است، به عملی ناممکن و رازآلود بدل می‌شود. اثر را به شکل‌های مختلفی تفسیر کرده‌اند: از عشق ناکام و تنهایی تا میل انسان به شناخت دیگری و فاصله‌ای که حتی در نزدیک‌ترین روابط باقی می‌ماند. بااین‌حال، خود ماگریت معمولاً در برابر تعیین معنایی قطعی برای آثارش مقاومت می‌کرد.

«عاشقان» نمونه‌ای شاخص از شیوه‌ی ماگریت در آشنازدایی از اشیاء و موقعیت‌های روزمره است: قرار دادن عناصر کاملاً معمولی در ترکیبی ناممکن که واقعیت را ناگهان غریب و پرسش‌برانگیز می‌کند. این نقاشی امروز در موزه‌ی هنر مدرن نیویورک (MoMA) نگهداری می‌شود.

🎨خانه‌ی ادبیات معاصر
@saaayehaaa

اینجا چراغی روشنه: اپیزود دوازدهم

دف‌نوازی هانی نژادمقدم
تصنیف بی‌دلان
صدا: حسام‌الدین سراج
موسیقی: جلال‌ ذوالفنون
شعر: ساعد باقری

🎧خانه‌ی ادبیات معاصر
@saaayehaaa

این هفته چی بخونیم؟ (۸۲)

در فرشته‌های کاغذی این هفته، با «رگتایم» همراه هستیم؛ اثری از ادگار لورنس دکتروف، روایتی چندصدایی از آمریکای ابتدای قرن بیستم؛ دوران مهاجرت، نژادپرستی، جنبش‌های کارگری و شکل‌گیری صنعت سرگرمی. دکتروف سرنوشت سه خانواده‌ی خیالی را با زندگی چهره‌هایی واقعی مثل هری هودینی، اما گلدمن، فروید و یونگ پیوند می‌زند و مرز میان تاریخ و داستان را به بازی می‌گیرد.

📎متن کامل معرفی عاطفه اسدی از این رمان را در سایه‌ها بخوانید:

https://sayeha.org/what-to-read-82/

📚سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر
@saaayehaaa

آخر هفته چی ببینیم؟ (۸۳)

در سینماسایه‌های این هفته، عاطفه اسدی ضمن معرفی فیلم «شکار»، به سینمای توماس وینتربرگ، شکل‌گیری جنبش دگما ۹۵ و تأثیر ماندگار آن بر آثار این فیلم‌ساز پرداخته است. متن کامل را می‌توانید در وب‌سایت بخوانید:

https://sayeha.org/weekend-watch-83/

🎬سایه‌ها، خانه‌ی ادبیات معاصر
@saaayehaaa

نیمه‌شب در پاریس مرز میان گذشته و حال را برمی‌دارد و قهرمانش را به پاریس رؤیایی دهه‌ی ۱۹۲۰ می‌فرستد؛ به «عصر طلایی»ای که گمان می‌کند در آن زندگی بهتری در انتظارش است.

روپشا موکرجی در این مقاله با نگاهی به پست‌مدرنیسم و مفهوم «هتروتوپیا»ی میشل فوکو، بازی روایی وودی آلن با زمان، فضا و گذشته را بررسی کرده و این پرسش را مطرح می‌کند: آیا استفاده از تکنیک‌های پست‌مدرن، برای پست‌مدرن دانستن یک فیلم کافی است؟

📎ترجمه‌ی فارسی عاطفه اسدی از این مقاله را در وب‌سایت سایه‌ها بخوانید:

https://sayeha.org/woody-allen-midnight-in-paris/

📚خانه‌ی ادبیات معاصر
@saaayehaaa

دست و دلم به کار نمی‌آید
کز کرده‌ام درون قفس گویی
نه خانه خانه است، نه این دل، دل
من زنده‌ام بدون نفس گویی
یک بازمانده از شب بمباران...

📎متن کامل این شعر بلند را در وب‌سایت سایه‌ها بخوانید:

https://sayeha.org/anisa-moazemi-poem/

📚خانه‌ی ادبیات معاصر
@saaayehaaa

کاش می‌شد به‌جای دلتنگی
مرگ یک شب مرا بغل می‌کرد
گور تاریک، آرزوها را...
در هجوم سکوت حل می‌کرد

چک‌چک قطره‌های بارانم
سیل غم را بگو کجا ببرم؟
اشک‌هایم به وسعت دریا
وقت رفتن چه آمده به سرم؟

می‌خورَد بغض‌ها، گلویم را
لب گشوده دهانِ خاموشم
زنده‌ام لابه‌لای خاطره‌ها
بدتر از مرده‌ها، فراموشم

اسلحه روی گیجگاه اما
در سرم انتخاب‌ها دشوار
آه از لحظه‌لحظه جان دادن
لخته‌خونِ چکیده بر دیوار

کاش می‌شد به قصه برگردم
فصل پایانِ داستان باشم
راوی خنده‌های تلخ زنی
پشت دروازه‌ی زمان باشم

📎دسترسی در وب‌سایت:

https://sayeha.org/somaye-fakhrodin-poem/

@saaayehaaa

بر بام شهر
مه
و ضجّه‌های گم‌شده
پیچیده در گلوی شبِ بی‌ستاره

فانوس‌های شکسته‌ی بیابان‌نشینان
آوارگان باد
خاکستر نام‌های فروریخته
بر سنگفرش حافظه
خاموش منشینید و برآیید

از پرتگاه‌های کبود سحر بنگرید
از پرتگاه‌های کبود سحر بنگرید
آنجا
که باغبانان کور
ریشه را به تیغ سپردند
و بر شاخه‌های سترون
پرندگان آهنین نشاندند
آنجا
که رودها
با زنجیر سدهای نامرئی
به خواب اجباری فرو رفتند
و ماهی‌های تبعیدی
در مرداب انتظار
پوسیدند

من
ناله‌ی درختی را شنیده‌ام
که سال‌ها
در میدان مترسک‌ها
به جرم سبز بودن
ایستاده بود

من
گریه‌ی پنجره‌ای را دیده‌ام
که هر سپیده
پرده‌ای از غبار
بر چشمانش می‌کشیدند
تا طلوع را نبیند

ای همسفران فراموش‌شده
وحشت را
به کلاغ‌های گرسنه واگذارید
و فراز آیید
بر فراز تپه‌های خاموش
بنگرید
که چگونه
در زیرِ پوستِ زمین
هزاران بذر سرگردان
هنوز
رؤیای جنگل شدن دارند

با دست‌های ترک‌خورده
با نگاه‌های بی‌پناه
بر لبه‌ی این زمستان بلند
بایستید
که از اعماق تاریکی
آهسته
آهسته
بیشه‌ای از سروهای زخمی
سر بر می‌آورد

📎دسترسی در وب‌سایت:

https://sayeha.org/artin-zakeri-poem/

@saaayehaaa