⚠️دانشگاه‌های علوم پزشکی؛ موتورهای محرک بهداشت و درمان یا قربانیانِ بدهی‌های معوق؟

❗️واقعیتِ تلخِ این روزهای دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور، در یک پارادوکسِ ویرانگر خلاصه می‌شود: دانشگاه‌هایی که بارِ اصلیِ سلامتِ جامعه را بر دوش می‌کشند، امروز خود در ورطه‌ی یک بحران مالیِ خودساخته گرفتار شده‌اند. بخشِ اعظمِ درآمدِ این دانشگاه‌ها از طریق ارائه خدمات درمانی در بیمارستان‌های تابعه تأمین می‌شود؛ اما این درآمدها به جای آنکه صرفِ چرخه‌ی توسعه و رفاه شود، در «صندوقِ بدهی‌هایِ بی‌پایانِ بیمه‌ها» بلوکه شده است.

❗️مشکل اینجاست که سازمان‌های بیمه‌گر، با بی‌توجهی به تعهدات قانونی خود، مطالبات بیمارستان‌ها را با تأخیرهای ماهانه و حتی سالانه پرداخت می‌کنند. این تأخیرها، در کنار تورمِ افسارگسیخته‌ی تجهیزات پزشکی و دارو، دانشگاه‌ها را با "کمبودِ نقدینگیِ مزمن" مواجه کرده است.

⚡️پیامدهای این وضعیت، فاجعه‌بارتر از آن است که در آمارها دیده می‌شود:

1️⃣ فلج شدنِ توسعه زیرساخت‌ها:وقتی درآمدهای اختصاصی دانشگاه‌ها به موقع وصول نمی‌شود، نوسازی تجهیزات فرسوده، احداثِ بخش‌های جدید و بهینه‌سازیِ فضاهای درمانی به کما می‌رود. دانشگاهی که نتواند زیرساخت‌های خود را توسعه دهد، در واقع در حالِ عقب‌گردِ فنی و تخصصی است که دودش در نهایت به چشمِ بیماران می‌رود.

2️⃣کوچک شدنِ سفره‌ی پرسنل:
در نبودِ نقدینگی، اولین قربانی، نیروی انسانی است. در حالی که کادر بهداشت،درمان و پرسنلِ دانشگاه‌ها، شبانه‌روز با کمترین امکانات در حالِ ارائه خدمات هستند، دانشگاه‌ها به دلیل عدم وصولِ مطالبات از بیمه‌ها، قادر به پرداختِ به‌موقعِ کارانه‌ها، اضافه‌کارها و سایر مطالباتِ رفاهی پرسنل نیستند. این یعنی سفره‌ی معیشتِ خانواده‌هایِ کارکنانِ نظام سلامت، روز به روز کوچک‌تر و بی‌رونق‌تر می‌شود؛ وضعیتی که انگیزه و بهره‌وری را در حساس‌ترین بخشِ کشور به قهقرا برده است.

⛔️و اما عجیب‌تر از همه، انفعالِ وزارت‌خانه است.معاونتِ توسعه‌ی وزارت بهداشت، که باید به عنوانِ ستادِ فرماندهی و بازویِ چانه‌زنیِ دانشگاه‌ها، در برابرِ بدقولیِ بیمه‌ها بایستد و با فشارهای قانونی و ساختاری، حقِ این مجموعه‌ها را استیفا کند، اکنون خود را به یک «نظاره‌گرِ منفعل» تبدیل کرده است. سکوتِ مصلحتی و اکتفا کردن به مکاتباتِ اداریِ بی‌نتیجه، دیگر چاره‌ساز نیست.

❗️دانشگاه‌های علوم پزشکی بنگاه‌های اقتصادی نیستند که بتوانند با چک‌هایِ برگشتیِ بیمه‌ها، حقوقِ کارکنان و هزینه‌هایِ تجهیزاتشان را پرداخت کنند. وقتی موتورِ محرکِ دانشگاه‌ها (درآمدهای اختصاصی) توسط بیمه‌ها گروگان گرفته شده، چگونه می‌توان انتظار داشت که سیستمِ درمانِ دولتی، سرپا بماند؟

✔️وقت آن است که وزارت بهداشت از نقشِ تماشاگر خارج شود و در جایگاهِ واقعیِ خود به عنوانِ مدعیِ حقوقِ نظامِ سلامت، تکلیفِ این مطالباتِ معوق را با بیمه‌ها یکسره کند. کارکنانِ نظامِ سلامت، بیش از این تابِ هزینه‌ دادن برای سوءمدیریت‌ها و بدقولی‌ها را ندارند. مطالباتِ معوق، لطفِ بیمه‌ها نیست، حق مسلم دانشگاه‌ها و پرسنلی‌است که در همه‌ی شرایط پای کار بوده است!

📝دکتر رضا سیلاوی
سردبیر تحریریه مدیستیو
۱ خرداد ۱۴۰۵

t.me/medistU