🅾️ چرا شبه علم جذاب است؟

🔺 ذهن انسان به گونه ای تکامل یافته که همواره به دنبال معنا و الگو در جهان پیرامون است. این ویژگی اگر چه پایه ی پیشرفت های علمی بوده، اما می تواند ما را در دام باور های نادرست نیز بیندازد.
سوگیری های شناختی نقش پررنگی در گرایش افراد به شبه علم دارند.
برای مثال، سوگیری تأیید یکی از رایج‌ترین خطاهای ذهنی است: ما به طور طبیعی تمایل داریم شواهدی را جستجو کنیم یا به یاد بیاوریم که عقاید موجودمان را تأیید می‌کنند و شواهد مخالف را نادیده می‌ گیریم.
این سوگیری باعث می‌شود فردی که به یک درمان جعلی اعتقاد پیدا کرده، تمام موارد بهبودی (هرچند اتفاقی یا ناشی از اثر placebo) را به آن نسبت دهد و موارد عدم موفقیت را توجیه یا فراموش کند.
به همین ترتیب، تفکر گزینشی و خطای دسترس‌ پذیری نیز اثرگذارند: داستان‌ها و حکایات پررنگ و احساسی (مثلاً روایت معجزه‌ آسای درمان سرطان با رژیم غذایی خاص) بیشتر در ذهن می‌ مانند و ما بر پایه همان‌ ها قضاوت می‌کنیم، در حالی که داده‌های آماری خشک و علمی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند.
این تکیه بر حکایات شخصی به جای شواهد آماری یکی از دلایل پذیرش گستردۀ شبه‌علم در میان مردم است.
وقتی فردی داستان «شفایافتن» کسی را می‌شنود که از درمان‌ های جایگزین استفاده کرده، آن روایت تأثیر روانی قوی‌تری نسبت به نتایج یک پژوهش کارآزمایی بالینی در او می‌گذارد.
یکی دیگر از سوگیری‌های مهم، اثر دانینگ-کروگر۲ است که به‌ویژه در حوزه اطلاعات سلامت و علم دیده می‌شود. مطابق این اثر، افرادی که دانش یا تخصص کمی در یک حوزه دارند، اعتماد به‌ نفس و اطمینان بیشتری به درستی دانسته‌های خود نشان می‌دهند. به بیان دیگر، هرچه دانش واقعی کمتر باشد، توهم دانایی بیشتر است.
چنین افرادی مستعد پذیرش ادعاهای شبه‌علمی‌اند، زیرا پیچیدگی و عدم قطعیت روش علمی را درک نکرده و راه‌ حل‌ های ساده و مطمئن شبه‌ علم را جذاب می‌یابند.
ادامه از اسلاید پنجم.

#شبه_علم #روانشناسی⁩ #سوگیری

💎 @ReverseMatrix | هنر آگاهانه زیستن