Անկարայից ստացվել է ուշագրավ նորություն, որն ամբողջապես մեկտեղում է տարածաշրջանային հետախուզական-դիվանագիտական մեծ խճանկարի բացակայող հատվածները․ Թուրքիան Ֆաթմա Ջերեն Յազգանին նշանակել է Ուկրաինայում նոր դեսպան։
📚 Առաջին հայացքից սա կարող է թվալ սովորական դիվանագիտական ռոտացիա, սակայն նրանց համար, ովքեր հետևում են Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության խորքային վերափոխումներին, Յազգանի նշանակումը Կիևում բոլորովին այլ ազդանշան է։ Դեռ մեր՝ Գևորգ Մինասյանի հետ համատեղ գրքի 69-րդ էջում, որը նվիրված է Հաքան Ֆիդանի կենսագրությանը և նրա՝ MİT-ից ԱԳՆ անցմանը, մենք առանձին ընդգծել էինք, թե որքան առանցքային նշանակություն ուներ Վրաստանում Թուրքիայի նախկին դեսպան Ֆաթմա Ջերեն Յազգանի նշանակումը նախարարության Անվտանգության և հետազոտությունների գլխավոր վարչության ղեկավարի պաշտոնում։
«Վրաստանում Թուրքիայի նախկին դեսպան Ֆաթմա Ջերեն Յազգանի նշանակումը նախարարության Անվտանգության և հետազոտությունների վարչության ղեկավարի պաշտոնում նույնպես մեծ նշանակություն ունի»,- գրել էինք ես և Գևորգ Մինասյանը Հաքան Ֆիդանի մասին մեր համատեղ գրքի 69-րդ էջում։
🚩 Ֆիդանը, ստանձնելով ԱԳՆ ղեկավարումը, նպատակ դրեց դիվանագիտական կառույցը վերածել իսկական հետախուզական-վերլուծական հաբի, իսկ Յազգանը հենց այն հավատարիմ և փորձառու կադրն էր, որին վստահված էր դիվանագիտության և անվտանգության միջև խորքային սիներգիայի ապահովումը։
🔎 Յազգանը պարզապես դասական իմաստով կաբինետային դիվանագետ չէ․ նա անվտանգության հարցերի, տարածաշրջանային ճգնաժամերի և հետախուզական տվյալների վերլուծության խոշոր մասնագետ է, որը վայելում է Հաքան Ֆիդանի անմիջական վստահությունը։ Եվ ահա Անկարան նման ազդեցիկ գործչին ուղարկում է Կիև հենց այն ժամանակահատվածում, երբ Ուկրաինայի արտաքին հետախուզության ծառայության (SZRU) ղեկավար է նշանակվել Ղրիմի թաթար Ռուստեմ Ումերովը։
📌 Այս երկու նշանակումների համադրությունը բացահայտում է Անկարա-Կիև առանցքի նոր՝ առավել խորքային փուլը։ Ումերովը, որը տարիներ շարունակ եղել է ուկրաինա-թուրքական բանակցությունների կուլիսային գլխավոր ճարտարապետներից մեկը և սերտ կապեր ունի թուրքական հետախուզական էլիտայի հետ, այժմ Կիևում աշխատելու է դեմ առ դեմ Ֆիդանի անվտանգության ապարատի առանցքային դեմքերից մեկի հետ։ Սա նշանակում է, որ Կիևում Թուրքիայի դեսպանատունը վերածվում է ոչ թե պարզապես դիվանագիտական ներկայացուցչության, այլ Սևծովյան տարածաշրջանում անվտանգության, ռազմական հետախուզության և ստվերային բանակցությունների կենտրոնական շտաբի։
🖋️ Անկարան Կիևում ձևավորում է «Ումերով-Յազգան-Ֆիդան» ուղիղ կապուղի, որը Թուրքիային հնարավորություն կտա ոչ միայն առաջին ձեռքից տիրապետել ուկրաինական ռազմաճակատից ստացվող ամենազգայուն հետախուզական տվյալներին, այլև պահպանել իր բացառիկ դիրքը՝ որպես Սև ծովում և ռուս-ուկրաինական հարաբերություններում անվտանգության հարցերով հիմնական միջնորդ և դերակատար։
Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան