⚠️خطر بنیادین هوش مصنوعی!؟
🔹بهتازگی بحث بر سر خطرناک بودن هوش مصنوعی جدیتر شده است. قابلیتهای مثبت و کمکهایی که در زمینههای مختلف شخصی، اجتماعی و شغلی از راه این فناوری نوین و تحسینبرانگیز به ما شده، بسیار ارزنده و شگفتانگیز است.
🔹معمولا تمرکز افراد بر مزایا یا معایب هوش مصنوعی، فارغ از واقعیت، تا حد زیادی به گرایشهای مثبتنگرانه یا منفینگرانهشان برمیگردد. با این حال، چنین تهدیدها و چالشهایی را نمیتوان از نظر دور داشت:
🔸وابستگی انسان به هوش مصنوعی و تنبلی ذهنی به لحاظ حافظه، تحلیل و محاسبه.
🔸سطحی شدن سواد یا تخصص به دلیل انجام تکالیف دانشجویی و امتحانها.
🔸پاسخهای گهگاه نادقیق یا نادرست که برای تشخیص آن نیاز به مهارت و تخصص هست.
🔸حذف یا کاهش برخی مشاغل
🔸احتمال افشای اطلاعات خصوصی افراد
🔸امکان فریب بهواسطهی جعل صدا، تصویر یا فیلم
🔸امکان سوگیری سهوی یا عمدی (از طرف طراحان) در نتایج و تحلیلها
🔸جایگزینی نسبی روابط طبیعی انسانی
🔹با این همه، چنین خطراتی اغلب قابل شناسایی یا مدیریت هستند. اما بعضی خطرها ممکن است مخفیانه و به نحو بنیادین حیات بشر را با تهدید مواجه کند.
🔹 گمانم شنیده باشید که جوانی پس از مشورت با یک هوش مصنوعی خودکشی کرد! این خبر تکاندهندهای است که نوعی نگرش بنیادین مهم و مسالهی حیاتی را در خود پنهان دارد. تلاش ما برای زندگی، بهرغم همه دشواریها، در این باورهای پایه و بنیادین ریشه دارد که زندگی ارزشمند است؛ انسان ارزشمند است؛ زندگی انسان ارزشمند است. در نتیجه به این توصیه مهم ویکتور فرانکل راه میجوییم که:《بهرغم همه چیز به زندگی بگو: آری!》
🔹تشخیص یا فهم باور به ارزشمندی انسان و زندگی، ممکن است ناشی از غریزهی حیات، شهود یا حتی (در نگرش فراطبیعی) دریافتی از ناهوشیار معنوی انسان و اتصال به امر ماورایی و جان جهان باشد. این موردی است که ماشین (در معنای عام) و هوش مصنوعی، بنا بر ذات خود از آن عاجز است. بنابراین اگر فرض کنیم هوش مصنوعی بر پایه ارزشهایی مانند 《رنج کمتر برای انسان و باقی موجودات》و《حفظ طبیعت》تشخیص دهد، نابودی نسل بشر بهتر و مفیدتر از بقای او است، چهبسا به نحو پنهان یا آشکار در ارائه راهکارهایش مسیر جدیدی را بگشاید یا فراتر از آن اگر وارد مرحلهی اجرای تصمیماتش هم بشود، رفتار خطرناکی از او سر بزند!
🔹هدف من از این هشدار به معنای کنار گذاشتن
ابزار هوش مصنوعی نیست. بلکه این است که در استفاده از آن هوشیار و مراقب باشیم، مفتون آن نشویم و مقدساش هم نشماریم!
✍دکتر آروین آذرگین
نویسنده و دانشآموختهی رایانه، فلسفه و روانشناسی
مشاور و پژوهشگر حوزهی معنا
@Qohappiness