🔺️ انجمن عـلمی روانشــناسی
🔶️ مرجع آموزش و پژوهش در حوزه روانشناسی، از نظریات تا آزمایش و کاربرد
روابط عمومی
| @IEN_Admin |
وابسته به شبکه نخبگان ایران
| @IranElitesNet |
Post #645
659
دانستن چگونگی «نه» گفتن، میتواند منجر به یک «بله» واقعی شود!
این مطالعه تبیین میکند که ارائه یک عبارت صریح و از نظر اجتماعی پذیرفتهشده، میتواند فشار ناشی از هنجارهای ادب را که اغلب منجر به پذیرش ناخواسته درخواستها میشود، کاهش دهد. (البته تعیین این نکته که آیا این «احساس آزادی بیشتر»، منجر به تغییر رفتار عینی نیز میشود یا خیر، نیازمند بررسیهای بیشتر است.)
در نخستین آزمایش، ۱۷۴ دانشجو با درخواستی دشوار مواجه شدند: باز کردن قفل تلفن همراه و تحویل آن به پژوهشگر.
در پژوهشهای پیشین مشخص شده بود که صرفِ یادآوریِ «حق رد کردن»، حس آزادی لازم را برای امتناع ایجاد نمیکند.
در این مطالعه، به نیمی از شرکتکنندگان عبارتی مشخص پیشنهاد شد: «ترجیح میدهم که این کار را انجام ندهم».
یافتهها نشان داد افرادی که از این عبارت آماده بهرهمند بودند، نسبت به گروه کنترل، احساس آزادی، راحتی و توانمندی ذهنی بیشتری برای رد کردن درخواست داشتند. این نتایج حاکی از آن است که در اختیار داشتنِ زبانی صریح و مشخص، تجربه ذهنی «نه گفتن» را تسهیل میبخشد.
آزمایش دوم: بررسی اثر زبان بر تغییر رفتار
هدف از آزمایش دوم، ارزیابی این مسئله بود که آیا استفاده از عبارات صریح برای امتناع، علاوه بر بهبود حس آزادی، منجر به تغییر رفتار عینی نیز میشود یا خیر.
در این مطالعه ۳۲۳ نفر شرکت کردند و مجدداً با درخواست تحویل تلفن همراه مواجه شدند. به گروه آزمایش، گزینههای زبانی مشخصی برای رد درخواست (مانند: نه، متشکرم) ارائه شد، در حالی که در گروه کنترل، صرفاً بر حقِ رد کردن تأکید شد.
ادراک (ذهنیت): مطابق انتظار، افرادی که از جملات آماده بهرهمند بودند، احساس خودمختاری و آزادی بیشتری برای «نه گفتن» گزارش کردند.
رفتار (عمل): این مداخلات زبانی، تأثیرِ معناداری بر کاهش نرخ موافقت نداشتند. اکثر شرکتکنندگان همچنان تلفن خود را تحویل دادند (۷۸٪ در مقابل ۸۳٪؛ تفاوتی که از نظر آماری چندان قابلتوجه نیست).
پژوهشگران نتیجه گرفتند که ارائه یک قالب کلامی محترمانه، تجربه ذهنیِ «حق انتخاب» را برای افراد تقویت میکند و باعث میشود «نه گفتن» از نظر اجتماعی هنجارپذیرتر جلوه کند.
اگرچه این رویکرد لزوماً مانع از موافقتِ ناخواسته نمیشود، اما در موقعیتهایی که کسب رضایتِ معنادار (مانند محیطهای درمانی) اهمیت حیاتی دارد، میتواند فشارِ هنجاری بر فرد را کاهش داده و فرآیند تصمیمگیری را آزادانهتر سازد.
Schlund, R., Sommers, R., & Bohns, V. K. (2024) https://doi.org/10.1038/s41598-023-50532-3
در انجمن علمی روانشناسی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید🌱
| @Psychology_Foundation |
گاهی واقعاً با چیزهایی موافقت میکنیم که تهِ دلمان دوست نداریم انجامشان بدهیم؛ یا از سر حس وظیفه، یا از ترس پیامدها.پژوهش ریچل شِلوند و همکاران، منتشرشده در مجله Scientific Reports، بیان میدارد که یکی از راهکارهای دستیابی به رضایت فردی، تسهیل فرآیند «نه گفتن» است.
مثل وقتی دعوتی اجتماعی را میپذیریم که حوصلهاش را نداریم، یا قبول میکنیم به پروژهای در محل کار کمک کنیم چون «نه گفتن» سخت است.
از آن طرف هم گاهی خودمان درخواستکنندهایم و صرفاً یک موافقت ظاهری نمیخواهیم؛ دنبال یک "بله" واقعی و صادقانهایم که از روی میل گفته شده باشد.
این مطالعه تبیین میکند که ارائه یک عبارت صریح و از نظر اجتماعی پذیرفتهشده، میتواند فشار ناشی از هنجارهای ادب را که اغلب منجر به پذیرش ناخواسته درخواستها میشود، کاهش دهد. (البته تعیین این نکته که آیا این «احساس آزادی بیشتر»، منجر به تغییر رفتار عینی نیز میشود یا خیر، نیازمند بررسیهای بیشتر است.)
در نخستین آزمایش، ۱۷۴ دانشجو با درخواستی دشوار مواجه شدند: باز کردن قفل تلفن همراه و تحویل آن به پژوهشگر.
در پژوهشهای پیشین مشخص شده بود که صرفِ یادآوریِ «حق رد کردن»، حس آزادی لازم را برای امتناع ایجاد نمیکند.
در این مطالعه، به نیمی از شرکتکنندگان عبارتی مشخص پیشنهاد شد: «ترجیح میدهم که این کار را انجام ندهم».
یافتهها نشان داد افرادی که از این عبارت آماده بهرهمند بودند، نسبت به گروه کنترل، احساس آزادی، راحتی و توانمندی ذهنی بیشتری برای رد کردن درخواست داشتند. این نتایج حاکی از آن است که در اختیار داشتنِ زبانی صریح و مشخص، تجربه ذهنی «نه گفتن» را تسهیل میبخشد.
اما نکتهی مهم اینجاست:
این احساس آزادیِ بیشتر، الزاماً به تغییر رفتار ختم نشد.
حدود ۷۰٪ در گروه دارای اسکریپت، در برابر ۸۰٪ در گروه کنترل، باز هم گوشیشان را تحویل دادند. پس افراد شاید (قدرتمندتر) احساس میکردند، اما در عمل تفاوت رفتار خیلی چشمگیر نبود.
آزمایش دوم: بررسی اثر زبان بر تغییر رفتار
هدف از آزمایش دوم، ارزیابی این مسئله بود که آیا استفاده از عبارات صریح برای امتناع، علاوه بر بهبود حس آزادی، منجر به تغییر رفتار عینی نیز میشود یا خیر.
در این مطالعه ۳۲۳ نفر شرکت کردند و مجدداً با درخواست تحویل تلفن همراه مواجه شدند. به گروه آزمایش، گزینههای زبانی مشخصی برای رد درخواست (مانند: نه، متشکرم) ارائه شد، در حالی که در گروه کنترل، صرفاً بر حقِ رد کردن تأکید شد.
ادراک (ذهنیت): مطابق انتظار، افرادی که از جملات آماده بهرهمند بودند، احساس خودمختاری و آزادی بیشتری برای «نه گفتن» گزارش کردند.
رفتار (عمل): این مداخلات زبانی، تأثیرِ معناداری بر کاهش نرخ موافقت نداشتند. اکثر شرکتکنندگان همچنان تلفن خود را تحویل دادند (۷۸٪ در مقابل ۸۳٪؛ تفاوتی که از نظر آماری چندان قابلتوجه نیست).
پژوهشگران نتیجه گرفتند که ارائه یک قالب کلامی محترمانه، تجربه ذهنیِ «حق انتخاب» را برای افراد تقویت میکند و باعث میشود «نه گفتن» از نظر اجتماعی هنجارپذیرتر جلوه کند.
اگرچه این رویکرد لزوماً مانع از موافقتِ ناخواسته نمیشود، اما در موقعیتهایی که کسب رضایتِ معنادار (مانند محیطهای درمانی) اهمیت حیاتی دارد، میتواند فشارِ هنجاری بر فرد را کاهش داده و فرآیند تصمیمگیری را آزادانهتر سازد.
با این حال، یافتهها بیش از آنکه از تغییر در (رفتارِ اطاعت/همراهی) خبر بدهند، از تغییر در (احساس و تجربهی روانیِ آن رفتار) حکایت دارند.Reference
Schlund, R., Sommers, R., & Bohns, V. K. (2024) https://doi.org/10.1038/s41598-023-50532-3
در انجمن علمی روانشناسی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید🌱
| @Psychology_Foundation |
- ❤ 4
- ❤🔥 1
- 👍 1
- 🔥 1
- 👌 1
- 💯 1







