𝑀𝑒𝑑𝑖𝑢𝑚’𝑑𝑎𝑔𝑖 𝐴𝑧𝑖𝑧𝑎

Narsissisizm va uning tarixi haqida ko'pchilik bilsa kerak. Maternal narsissizm va narsissistik oila haqida eshitganmisiz?

Bu kitob aynan shular haqida ekan.

Quickreview

@pslog

Teseyning Kema Paradoksi

Teseyning kemasi olis va mashaqqatli sayohatlarga chiqqani uchun kema qismlari vaqt o’tishi bilan eskira boshlagan. Kema ustasi kemaning parchalangan qismlarini birma-bir yangilagan va oqibatda, kemaning birorta ham asl parchasi qolmagan. Lekin, e’tibor bering: kema suzishdan to’xtamagan va kemaning barcha qismlari birdaniga yangilanmagan. Kema parchalari vaqti-vaqti bilan o’zgartirilgan. Savol quyidagicha:

Dengizga ilk bor yo’l olgan kema original kemami yoki yangi parchalari bilan qirg’oqqa qaytgan kema original kema hisoblanadimi?

@pslog

Sotsiofobiya – ko’plab insonlarni hayotdan qochib yashashga majburlaydigan, haqiqatdan ham bor bo’lgan potensialini namoyish etishdan cheklab qo’yuvchi ruhiy buzulishdir. Son-sanoqsiz insonlar ushbu darddan aziyat chekishadi. Yoshligi sotsiofobiya bilan bog’liq muammolar ichida kechgan psixolog Yildiz Burkovik ushbu kitobda o’z boshidan kechirganlarini ham bir bemor, hamda bir olima nigohidan xotirlab yozgan ekan. 

Davomini bu yerda o'qishingiz mumkin: https://azizapulatova.medium.com/sotsiofobiya-ochiq-va-yashirin-yuzlari-b64a12dbfee7

P. S. Avvalgi postlardagi ayrim fikrlarni aynan shu kitobdan olgan edim.

@pslog

Inson miyasi xuddi kompyuterga o’xshab ishlaydi. Kompyuter ishlashi uchun unga maxsus buyruqlar va dasturlar yuklanadi. Miyangizga “natija yaxshi bo’lmaydi” degan dasturni yuklasangiz, u ham boshqachasiga ishlay olmaydi. Aksincha, “Hammasi hayrli bo’ladi” degan buyruqni bersangiz, u ham siz bilan birga ter to’kadi.

Neyrofiziologlarning fikricha, inson miyasi har bir qadamni yarim soniya oldin rejalashtiradi. Biroq, shuni ham unutmaslik lozimki, inson o’z ongini o’zi boshqaradi. Qarorlarni ongimizga o’zimiz beramiz. Ya’ni, biz miyamizni o’zimiz istagancha ishlatishimiz, fikrlarimizni tartibga solishimiz va ba’zi ishlarga yo’naltira olishmiz mumkin.

Bosh miya ustida ko’plab tadqiqotlar o’tkazilgan. Dr. Martin Seligman tomonidan olib borilgan tadqiqotlarda, pozitivlik va ijobiy fikrlashning; maktabda, sportda, ish hayotida va o’zaro munosabatlarda muhim o’ringa egaligi aniqlangan. Juda ko’p narsalarning siri “ijobiy fikrlash” dadir!

Aytingchi, muvaffaqiyatli pessimistni uchratganmisiz?

@pslog

Ko’zlar bilan teginish, so’zlar vositasida ta’m bilish sinesteziyasi o’zi nimaligi haqida “bir-ikki og’iz”…

#sinesteziya #mirrortouch

@pslog

Perfektsionizm haqida qiziq bir hikoya

O’tmishda mashxur bir haykaltarosh bo’lgan ekan. U shunday nodir haykallar yasar ekanki, ko’rganlar ularni tirik odamdan ajrata olmas ekan.

Kunlardan birida bir kohin unga o’limi yaqinlashganini aytibdi. Haykaltarosh juda qo’rqib ketibdi, yashashni xohlagani uchun o’limdan qochmoqchi bo’libdi va chorasini topibdi. Haykallar bilan Azroilni chalg’itmoqchi bo’libdi. O’ziga o’xshagan 10 haykal yasabdi.
Azroil kelishi bilan o’sha haykallar orasiga kirib olibdi va nafasini ichiga yutibdi. Azroil biroz tik turgach, shunday debdi.

“Janob, bir nuqsonni hisobga olmasak, hammasi mukammal. Ta’rifga til ojiz, lekin bir nuqtani ko’zdan qochiribsiz, kichik bir xatosi bor ekan.” Buni eshitgan haykaltarosh shu zahoti, “Qanaqa xato? Bo’lishi mumkin emas!” deya qarshilik bildirishga tushgan ekan, Azroil “Mana shu sening xatoying” debdi-yu, haykaltaroshni o’zi bilan olib ketibdi.

Bu hikoya perfektsionizm va kibr orasida ba’zan o’ta kichik farq bo’lishini ko’rsatib bergan.

@pslog

Ginofobiya haqida hech eshitgamisiz? Izohlarda yozib qoldiring ☘☘

@pslog

Shaxsiy chegaraga salbiy tushuncha sifatida qaralmasligi kerak; Bu odamlarga sovuq va bee’tibor munosabatda bo’lish degani emas.

Shaxsiy chegara, bu – o’z ehtiyojlarimiz va qadryatlarimizga bo’lgan hurmatdir.

Sizning shaxsiy chegaralaringiz biror vaziyat va insonlar qarshisida qanday harakat qilishingiz kerakligini hal qiladi.
Munosabatlaringizda to’xtash kerak bo’lgan nuqtalarni yodingizga solib turadi.

@pslog

Professor, Doktor Nevzat Tarhanning "Ayol psixologiyasi" nomli ilmiy kitobidan tarjimalar boshladim. Kitob qiziqligiga qaraganda tarjima uzoqroq davom etadi)

Kitobdan ayrim fikrlar:

Ayol va erkak o’rtasidagi farqlarni tushunish

Ikki xil jins egalari o’zlarining bir-biridan farqli bo’lishi kerakligini bilishi sog’lom munosabatlarga qo’yilgan ilk qadamdir. Aks holda, boshqa bir insonning hislari bizniki kabi bo’lishini yoki boshqalarning istaklari biznikiga o’xshashini kutamiz. Bu esa imkonsiz, to’g’ri emas, shart ham emas. Chunki, inson zoti bir xil yaratilmagan. Sevgan insonimizga qanday muomala qilsak, undan ham shunday muomalani kutish yetilmagan shaxsiyatdan darak beradi. Kimdir o’z sevgisini so’zlar bilan, yana kimdir sovg’alar bilan izhor qilishga harakat qiladi. Yana kimdir muhabbatini yordam tariqasida, ba’zilar esa quchoq, ya’ni fiziologik yaqinlik bilan ko’rsatishadi. Munosabatlarni mustahkamlash jarayonida o’rtadagi bu kabi farqliklarni tushunish muhimdir.

Sevgi abadiymi?

Ayol va erkak munosabatlarida eng dolzarb savollardan biri aynan shu bo’lsa kerak. Yangi turmush qurgan juftliklarda romantik hissiyotlar ancha kuchli bo’ladi. Keyingi bosqichda xarakter va ustunlik bilan bog’liq ziddiyatlar o’rtaga chiqa boshlaydi. Har ikki tomon aqilli yoki omadli bo’lishsa, bir-biriga bog’lanib qolish bosqichiga o’tishadi. Oiladagi ishq-muhabbatning, ya’ni romantik tuyg’ularning saqlanib qolishi o’zaro yaxshi munosabatlar qurishga bog’liqdir. Shuning uchun, sevgi —  yaxshi munosabatlarning sababi emas, balki uning mevasidir.

Sevib qolish sehirli tuyg’ular og’ushida yashash demaktir. Bu boshqa-boshqa insonlarning birlikta bo’lishi. Bu tuyg’u qarama-qarashi tomonlarning bir-biriga bo’lgan umidlarini ko’paytiradi. Erkak kishi ayolidan o’zi kabi fikrlashini kutsa, ayol kishi ham eridan aynan shuni kutadi. Ikki sevishgan jarohatlana boshlagan bu munosabatni tuzatish uchun bir-biriga kerakli vaqt ajratmasa, umidlar so’na boshlaydi.

Munosabatlari haqida qayg’urgan odam uni mustahkamlash uchun o’ziga shu savollarni berishi kerak. “Nega o’rtamizda kelishmovchiliklar kelib chiqyapti, bu kelishmovchiliklarning orqasida aslida nima turibdi?”

P.S. davomi bor

@pslog

– 2 yoshli bolam mehmonda “odamdek” o’tirmaydi,

– 3 yoshli farzandim har bir gapimga “yo’q” deb qaysarlik qilgani qilgan,

– 4 yoshli bolam o’yinchoqlarini o’rtoqlariga bergisi kelmaydi,

– 5 ga kirgan farzandim o’rtog’ini boshqalardan qizg’anadi,

degan shikoyatlar tez-tez qulog’imizga chalinib turadi.

Aslida, bularning barchasi bolaning yoshiga uyg’un bo’lgan xulq-atvorlardir.

Ehtimol, inson bolasi bo’lishning eng katta kamchiligi — kattalardan unchalik farqli bo’lmagan jismda dunyoga kelishimizdadir. Qurbaqa bolasidek itbaliq yoki kapalak qurti holida tug’ilganlarida edi, mitti murg’aklardan yosh chegarasidan tashqaridagi xulq-atvorlarni kutmagan bo’lar edik.

Dr. Sabiha Paktunaning "Bolalar bilan to’g’ri munosabat qurish" kitobidan

@pslog

#smth

Bir paltoning narxi 1.321,920.00 turk lirasi - 45.000 AQSh dollariga baxolangan...
Lama yungidan tikilgan ekan. Bitta kvartiraning narxi.
Bunday paltoni sotish ham insoniyatga, ham hayvonlarga haqorat bo'lsa kerak.
Ro'zg'or tebratish g'amida kun bo'yi ter to'kib ishlaydigan bir xalqqa bunaqa hashamat to'g'ri kelmasa kerak. Bu palotdan 3 dona kelgan ekan, bittasi allaqachon sotilibdi. Qaysi qonxo'r oldi ekan-a?!

Kitobdan bir iqtibos keltirmoqchiman:

Insoniyatni axloqqa o'rgatish uchun qilingan sa’yi-harakatlarning birortasi axloqsizlikdan xoli emasdi. Boylar kambag'allarga Tangridan boshqa hech vaqo qoldirmadilar.

@pslog

Olimlarning aniqlashicha, oila mustahkam bo'lishi uchun erkak va ayol faqatgina 2 hislatga ega bo'lishi kerak: Mehribonlik va saxiylik.

Psixolog John Gottman o'z rafiqasi Juliya bilan ko'p yillik izlanishlar natijasida mehr-muhabbat er va xotinni bir umrga boglashini aniqladi. Hissiy barqarorlik bilan bir qatorda mazkur hislat ham oila barqarorligida muhim o'rin tutadi. Juftiga mehr ko'rsatish qiyinlashadigan payt—bu er-xotinning arazlashib qolgan payti. 

Biroq aynan mana shu paytda inson o'z hislarini nazorat qila bilishi kerak. Mazkur jarayonda juftliklardan biri o'z agressiyasini tashqariga chiqarsa, bu o'zaro munosabatlarga misli korilmagan putur yetkazadi.

Mehr o'z qahr-gazabingizni tashqariga chiqarmaslikda emas, balki uni qay yo'sinda yetkazishingizda namoyon bo'ladi. Siz hech narsani o'ylamay, jahlingizni juftingizga sochishingiz, yoki xotirjam holatda sizga nima yoqmayotganini tushuntirishingiz mumkin. Bu uslub esa ancha yaxshi,—deydi Juliya Gottman.

@pslog

“O’rganilgan chorasizlik”

Yirtqich akula va yana bir baliqni bir akvaryumga solishibdi, biroq akvaryumni ikkiga ajratgan shisha to’siq akulani baliqqa hamla qilishidan saqlar ekan. Akula ochlikni his qilishi bilan o’ljasiga bor kuchi qancha tashlanmasin, qarshisidagi to’siqqa urilar ekan. Baliqni yeyish uchun shu tarzda 28 soat uringan akula nihoyat qismatga tan beribdi va qayta sinab ko’rishdan voz kechibdi. Bir ozdan so’ng, akvaryumdagi shisha to’siq olib tashlanibdi. Baliq akula yoniga o'zi suzib borsa ham, akula uni yemapti va oxir-oqibat ochlikdan o’libdi. 

To'siq yo'qligiga qaramay, akulaning qayta sinab ko’rishga bo’lgan ishtiyoqsizligi va mag’lubiyatni qabul qilishi, ya’ni muvaffaqiyatsizlklarga ko’nikishini “o’rganilgan chorasizlik” deb atash mumkin. 

Har birimiz vaqti kelganda qarshimizga chiqqan to’siqlarni olib tashlash o’rniga, ortga chekinamiz. Ortga chekinish odamni ba’zida yanada hushyorroq harakat qilishga undasa, ba’zan esa harakat qilishdan butunlay to’xtatib qo’yadi. 

@pslog

"Farzand tarbiyalash loyihasi"

@PsychMems