✳️ محمدرضا شعار نماد انحطاط و ابتذال آذری‌بازی ۴

بحثی در بارۀ زبان آذربایجان
شالودۀ کتاب «بحثی در بارۀ زبان آذربایجان» آن گونه که خود محمدرضا شعار می‌گوید، از ایام کودکی و دورۀ تحصیل دبستانی در مخیلۀ نویسنده ریخته شده‌بود و او با شنیدن محاورات اعضای خانواده و قوم و خویش و بعدها در محیط دبستانی و دبیرستانی، کلماتی را که در نظر وی ممکن بود ریشۀ فارسی داشته‌باشند؛ در دفترچه‌ای یادداشت می‌کرده‌است. وی این یادداشت کردن‌ها را تا سال 1326 هنگام آغاز تحصیل در دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تبریز ادامه داده و در این زمان مجموعه‌ای ترتیب داده، که آن را به زعم خود به نظر اساتید فن می‌رساند، لیکن به دلیل بروز مأموریت‌های اداری امکان چاپ و انتشار مجموعۀ خود را پیدا نمی‌کند. وی گرفتاری شغلی و اعتقاد خود به ناچیز و بی‌ارزش بودن اثرش را دو عامل اصلی عدم اهتمام لازم برای چاپ آن اعلام می‌کند. با این حال در سال 1346 با اصرار عبدالعلی کارنگ هم‌کلاسی‌اش در دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تبریز و استفاده از راهنمایی‌های او کتاب را به طبع می‌رساند. (شعار، محمدرضا، 1346، بحثی در بارۀ زبان آذربایجان، تبریز، کتابفروشی مهر، چاپ اوّل: 135)
کتاب مذکور با تقریظ چهار صفحه‌ای عبدالعلی کارنگ آغاز می‌گردد. یادداشت کارنگ با وجود اصرار خود وی بر چاپ کتاب مذکور از تعریض و نقد خفیف خالی نیست. شدت و غلظت نابه‌سامانی‌های موجود در کتاب «بحثی در بارۀ زبان آذربایجان» موجبی برای این مدح آمیخته به ذمّ می‌باشد. كارنگ با وجود اینکه از هم‌پالكي‌هاي محمّدرضا شعار در امر آذری‌بازی و هم‌کلاسی او در دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تبریز محسوب می‌گشت؛ در تقریظ خود بر كتاب «بحثي در بارة زبان آذربايجان» با شمایلی سربسته در بارة اين كتاب مي‌نويسد:
« ما اگر بحثي از زبان مي‌كنيم؛ بايد بدانيم كه زبان فارسي زبان شيرين است، زبان سعدي و حافظ است، زبان فردوسي و نظامي است، زبان مولانا جلال‌الدّين رومي است، منبع الهام و عرفان است، وسيلة به‌وجود آمدن گنجينة گرانبهاي هنر و ادب ايران است و زبان رسمي كشور است، امّا اين‌همه محاسن و مزايا مجوّز اين نيست كه ما زبان نيم‌زبان‌هائي را كه جمعي از هم‌ميهنان عزيز ايراني بدانها تكلّم مي‌كنند، مورد تغيير و تحقير قرار دهيم و بازيچه ساختن خاطر عدّه‌اي از ابناء وطن، خود را خوشدل سازيم. وانگهي اثبات شيء نفي ماعدا نمي‌كند، زيبائي و شيوائي زبان فارسي، لطف معاني و مفاهيم زبان‌هاي ديگر را از بين نمي‌برد و ما را لازم مي‌آيد كه در بحث از زبان آذربايجان، صرفاً توجّه به ريشه‌شناسي و اشتقاق و قواعد دستوري و فنون ادبي داشته باشيم، نه سر مذمّت و ملامت ديگران. » (بحثی در بارۀ زبان آذربایجان: ح ـ ز)
كارنگ هم از جملة خودفروختگان آذربايجاني بود، كه در دوران حیات خود تا توانست در اثبات فارسي و نفي تركي در آذربايجان قلم زد. آنچه او را به این نقد ملایم وامی‌دارد، اشتباهات آشكار، اغلاط بي‌شمار و فاقد مبناي علمي بودن سبک کار محمّدرضا شعار در تدوین کتاب است، كه موجب بي‌آبرويي نويسندگانی از اين دست مي‌شود و تلاش‌هاي ايشان براي اثبات فارسي، یا آذری بودن زبان آذربايجان در گذشته را به بي‌ثمري مي‌كشاند و گرنه خود وي از طرفداران پرشور تغيير زبان از تركي به فارسي در آذربايجان است و در اين راه آثاري را به يادگار گذاشته است.

ادامه دارد.
✍️ علی بابازاده

⏭ Metam
✅ @pishroaz