10 кастрычніка — Сусветны дзень супраць смяротнага пакарання

На гэтым тыдні ў розных краінах свету праходзяць мерапрыемствы, прысвечаныя барацьбе за адмену смяротнага пакарання. Для Беларусі гэтая тэма мае асаблівае значэнне.
Беларусь застаецца адзінай краінай Еўропы, дзе смяротнае пакаранне не толькі захоўваецца ў заканадаўстве, але і прымяняецца на практыцы.
Выкананне смяротных прысудаў у Беларусі суправаджаецца асаблівай закрытасцю. Сваякоў загадзя не паведамляюць пра дату расстрэлу, целы пакараных не выдаюць сем'ям, а месца пахавання застаецца невядомым.
Але пасля 2020 года праблема набыла яшчэ адно небяспечнае вымярэнне.
У 2022 годзе ў Беларусі пашырылі магчымасць прымянення смяротнага пакарання за замах на здзяйсненне актаў тэрарызму, а ў 2023 годзе — за дзяржаўную здраду для асобных катэгорый дзяржаўных службоўцаў і вайскоўцаў.
Асаблівую занепакоенасць выклікае тое, што абвінавачанні ў тэрарызме выкарыстоўваюцца беларускімі ўладамі і ў палітычна матываваным пераследзе. У сітуацыі, калі права на справядлівы суд сістэматычна парушаецца, а незалежная адвакатура знаходзіцца пад ціскам, пашырэнне прымянення смяротнага пакарання стварае дадатковыя пагрозы для правоў чалавека.

🇱🇹 Літва адмяніла смяротнае пакаранне ў 1998 годзе. Сёння адмова ад яго з'яўляецца адным з фундаментальных праваабарончых прынцыпаў еўрапейскай прававой прасторы.
Для беларусаў, якія жывуць у Літве, гэты досвед асабліва важны. Ён паказвае, што адмова дзяржавы ад смяротнага пакарання — рэальнае рашэнне і важны крок да сістэмы правасуддзя, заснаванай на павазе да правоў чалавека.

💬 Алена Волкава, прадстаўніца Народнай амбасады Беларусі ў Літве, праваабаронца:
«Для мяне як праваабаронцы гэта не абстрактная дыскусія пра пакаранне і справядлівасць. Гэта пытанне пра межы дзяржаўнай улады і каштоўнасць чалавечага жыцця.
Я перакананая, што дзяржава не павінна мець права забіваць чалавека ад імя закона. Нават за самае цяжкае злачынства.
І я вельмі хачу, каб Беларусь перастала быць апошняй краінай Еўропы, дзе існуе смяротнае пакаранне».

Народная амбасада Беларусі ў Літве далучаецца да міжнароднага закліку аб адмене смяротнага пакарання і падтрымлівае патрабаванне неадкладнага ўвядзення мараторыя на выкананне смяротных прысудаў як першага кроку да яго поўнай адмены.
Права на жыццё — права чалавека. Дзяржава павінна яго абараняць, а не пазбаўляць.