چند جانور که نامشان حاصل تکرار هجای اول است

تئودور نولدکه در کتاب مقالاتی در شناخت زبانهای سامی مقاله‌ای دارد دربارهٔ نام جانورانی که در عربی (و گاه زبانهای دیگر) بر اثر reduplication ساخته شده‌اند. لابد هستهٔ اول این نامها نامهایی بوده که از روی تکرار آوای جانوران ساخته بوده‌اند. شماری از این نامها را ذکر می‌کنیم (تقریباً به همان ترتیبی که نولدکه خود آورده است). نولدکه دربارهٔ هر نام بحث کرده است. ما فقط بعضی نامها را نقل می‌کنیم تا اگر کسی به این مباحث علاقه‌مند است و از این منبع بی‌خبر است، به آن رجوع کند.

طیطوی، نسناس، وعوع، دلدل، یُغیبغ، وطواط، زبزب، بلبل، سقسق، شرشور، عُلعُل، بُصبُص، زرزور، صوصو، نِقنِق، دردرای، هدهد، قطقاط/قطقط، صلصل، هرهیر، خباخب، جُدجُد، رفراف، فُرفُر، لقلق/لکلک، عقعق/عکعک، کَرکَر، غِرغِر، شوشب، قمقام، طبطاب، قُعقُع، یؤیؤ، سَکسَکه، نسنوس، ...

در ساختن نامهای پرندگان به زبانهای ایرانی هم چنین شیوه‌ای هست. از بعضی از این نامها نولدکه در همان جا یاد کرده. این چند نام به ذهن می‌آید:

بدبده/بدبدک، پرپر، پوپک (پوپو)، چکچکی، چوچو، کوکو.

آنچه از همین فهرست کوتاه به دست می‌آید این است که در فارسی جز تکرار،  افزودن پسوند ک (یا -ه) نیز به نام معمول است. این الگو، یعنی افزودن پسوند ک/ه، در ساختن نام پرندگان الگویی است رایج. پسوند ک/ه در بعضی  از این نامها پسوند صفت فاعلی  است:

تاجورک، چکاوک، چرخ‌ریسک، چوبینه، داراشکنک، دم‌جنبانک، سقاهک، سنگ‌خوارک/سنگ‌خواره، سنگ‌شکنک، شبانفریبک، اشکره، قصابک، کاسه‌شکنک، ...

کتابهایی که دربارهٔ نامهای پرندگان ایران نوشته شده هیچ یک تعریفی نیستند. با این حال، بعضی مانند کتاب مرحوم محمد مکری و Ulrich Schapka کتابهایی مفیدند. از کارهایی که به‌ عهدهٔ ‌گویش‌شناسان است جمع کردن نام جانوران هر منطقه است به شیوهٔ علمی.