Nol yoki nul?

Izohli lugʻatda faqat nol soʻzi berilgan. 2013-yili “Akademnashr” nashriyotida chiqqan imlo lugʻati esa nul soʻzini ham variantdosh sifatida kiritgan. Bu ruschaga taqliddan boshqa narsa emas. 1976-yili, sovet davrida chiqqan lugʻatda ham nul soʻzi yoʻq.

Oʻzbekchada 0 soni nul tarzida ifodalanmaydi. Nul oʻzagi qatnashgan nullifikatsiya soʻzi esa ilmiy adabiyotlarda qoʻllanadi, xolos. Hatto rus tilida ham nul soʻzi isteʼmoldan chiqib ketyapti ekan. Faqat turgʻun iboralar, shu oʻzakdan yasalgan ayrim soʻzlardagina ishlatilyapti xolos. Ruschada bor-ku deb oʻzbekchaga ham nul soʻzini olib kirish mutlaqo oʻrinsiz va ehtiyojsiz ish.

Nol soʻzi hech, hech qanday maʼnosidagi lotincha nullus soʻzidan. Oʻzbek tilida ikki xil mazmunda ishlatiladi:

1️⃣ Muayyan birlik yoki miqdorning yoʻqligini ifodalovchi “0” belgisining nomi.

2️⃣ Issiqlik va sovuqlik temperaturalari oʻrtasidagi shartli chegara.

Xullas, 0 sonini soʻz bilan ifodalaganda nol soʻzini ishlatish kerak.

Men kirilchada nol va boshqa soʻzlarda keladigan – yumshatish belgisi mutlaqo ortiqcha deb hisoblayman. Nasib qilsa, bu haqida alohida yozaman.

@oriftolib | Sahifalarimiz