“Juma” soʻzining maʼnosi

Etimologik lugʻatga koʻra, bu soʻz toʻplash, jamlash maʼnosidagi arabcha jumʼatun soʻzidan. Jumʼat soʻzi oʻzbek tiliga juma shaklida kirgan. Arab tilida hafta, haftaning oxirgi kuni maʼnosini bildiradi.

Juma soʻzi oʻzbek tilida toʻrt xil maʼnoda qoʻllanadi:

1️⃣ Haftaning, dushanbadan hisoblaganda, beshinchi kuni.
2️⃣ Bir qator musulmon mamlakatlarida haftaning oltinchi, dam olish kuni.
3️⃣ Shu kuni oʻqiladigan namoz.
4️⃣ Juma (erkaklar ismi).

Juma namozi, juma masjidi kabi birikmalar tarkibida kelganda ham shu kun bilan bogʻliq maʼnoni tashiydi.

Tojik tili taʼsirida baʼzi joylarda juma kuni maʼnosida odina soʻzi ham ishlatiladi. “Boburnoma”da ham odina soʻzi shu maʼnoda ishlatilgan oʻrinlar bor:

“Humoyunning bu fathining xabarini odina kuni tush vaqtida oyning oʻn sekkizida Bek Mirak moʻgʻul oʻshal yurtta-oʻq kelturdi”.

Lekin “Boburnoma”da ham namoz bilan bogʻliq oʻrinlarda juma soʻzi ishlatilgan.

@oriftolib | Sahifalarimiz