آیا باید نگران شیوع طاعون در روسیه باشیم؟

مرگ یک کارمند موسسه تحقیقات ضدطاعون ایرکوتسک در روسیه، پس از ابتلا به بیماری ریوی با علت نامشخص، باعث انتشار گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال وقوع حادثه آزمایشگاهی و تماس با باکتری عامل طاعون شده است. برخی گزارش‌ها از شکستن یک لوله آزمایش سخن گفته‌اند، اما تا این زمان نه ابتلا به طاعون به‌عنوان علت مرگ و نه وقوع حادثه آزمایشگاهی به‌طور مستقل تأیید نشده است.

مقام‌های روسیه نیز گفته‌اند بیماری این فرد «ذات‌الریه با علت نامشخص» بوده و تا ۶ اکتبر هیچ مورد طاعونی در میان افراد در تماس با او شناسایی نشده است.


طاعون توسط باکتری Yersinia pestis ایجاد می‌شود و نوع ریوی آن، یعنی طاعون ریوی، می‌تواند از طریق ذرات تنفسی منتقل شود. این بیماری در صورت درمان‌نشدن می‌تواند بسیار سریع و مرگبار باشد؛ بااین‌حال، آنتی‌بیوتیک‌ها در صورت شروع زودهنگام درمان می‌توانند مؤثر باشند. به گفته برندان ورن از دانشکده بهداشت و پزشکی گرمسیری لندن، طاعون ریوی می‌تواند در موارد شدید ظرف مدت کوتاهی به مرگ منجر شود.

اما شکستن یک لوله آزمایش در آزمایشگاه پرخطر به‌خودی‌خود به معنای آلوده‌شدن فرد نیست. آزمایشگاه‌های مهار زیستی از چندین لایه حفاظتی استفاده می‌کنند: کار با عوامل عفونی زنده معمولاً در کابینت ایمنی زیستی انجام می‌شود که هوا را از کاربر دور کرده و فیلتر می‌کند. نمونه‌ها نیز هنگام انتقال در محفظه‌های ثانویه بسته قرار می‌گیرند. اتاق آزمایشگاه می‌تواند تحت فشار منفی باشد و آموزش کارکنان، تجهیزات حفاظتی و دستورالعمل‌های عملیاتی نیز لایه‌های اضافی ایجاد می‌کنند. بنابراین، برای ایجاد عفونت آزمایشگاهی معمولاً باید چندین سد حفاظتی هم‌زمان دچار مشکل شوند.

برای مشخص‌شدن علت واقعی، مهم‌ترین شواهد از خود بیمار و بررسی ژنتیکی عامل عفونی احتمالی به دست می‌آید. اگر Y. pestis از بیمار جدا شود، می‌توان توالی ژنومی آن را با سویه‌های موجود در آزمایشگاه مقایسه کرد. تطابق ژنتیکی، در کنار شواهد مربوط به زمان و مسیر احتمالی تماس، می‌تواند ارتباط میان آزمایشگاه و بیماری را اثبات یا رد کند.

نگرانی درباره حوادث آزمایشگاهی در روسیه سابقه تاریخی دارد. در سال ۱۹۷۹، شیوع سیاه‌زخم در سوردلوفسک، یِکاترینبورگ امروزی، به انتشار اسپورهای سیاه‌زخم از یک مرکز میکروبیولوژی نظامی نسبت داده شد. بااین‌حال، آن حادثه مربوط به باکتری، مرکز و شرایط تاریخی کاملاً متفاوتی بود و هیچ مدرکی درباره ارتباط آن با رویداد اخیر ایرکوتسک وجود ندارد.

حدود ۲۰۰ نفر نیز تحت نظارت قرار گرفته‌اند؛ اما این رقم به معنای آلوده‌بودن آنها نیست و بیشتر نشان‌دهنده اقدام احتیاطی در شرایطی است که احتمال طاعون مطرح شده است. همچنین نبود موارد ثانویه در میان تماس‌ها نه طاعون را ثابت می‌کند و نه آن را رد می‌کند.

نکته مهم این است که طاعون ریوی قابل انتقال تنفسی است، اما بسیار مسری نیست و میزان انتقال آن با ویروس‌های تنفسی بسیار مسری قابل مقایسه نیست. بنابراین، بر اساس شواهد عمومی موجود، هنوز دلیلی برای صحبت از یک «اپیدمی طاعون در روسیه» وجود ندارد. آنچه فعلاً وجود دارد، یک مرگ با علت نامشخص و پرسش‌هایی درباره احتمال مواجهه آزمایشگاهی است که نیازمند بررسی بیشتر است.

🚀 @Ofoghroydad

مرتبط :
وضعیت ادعای «طاعون روسیه»؛ تا ۶ اکتبر ۲۰۲۶، جمع‌بندی دقیق به این شکل است.

#طاعون #طاعون_ریوی #روسیه #ایرکوتسک #باکتری #بیماری_عفونی #اپیدمی #همه‌گیری