ارسال تصاویر جنسی توسط نوجوانان؛ چرا توصیه «فقط نه بگو» کافی نیست؟

پژوهشگران دانشگاه ساری در مطالعه‌ای که در مجله Sexualities منتشر شده، هشدار داده‌اند که توصیه‌های ساده‌ای مانند «هرگز تصویر برهنه یا جنسی نفرست» نمی‌تواند به‌تنهایی از نوجوانان در برابر سواستفاده تصویری محافظت کند و حتی ممکن است در برخی موارد، احساس تقصیر و شرم را در قربانیان افزایش دهد.

پژوهشگران شواهد موجود را بررسی کردند و همچنین از نتایج یک کارگاه تخصصی در سال ۲۰۲۵ با حضور ۳۸ متخصص حوزه‌های آموزش، پلیس، خدمات حمایتی، دانشگاه، سیاست‌گذاری و فناوری استفاده کردند. یافته‌ها نشان می‌دهد که ارسال تصاویر خصوصی بخشی از روابط، صمیمیت و تعاملات اجتماعی برخی نوجوانان است؛ بنابراین برخورد یکسان با تمام موارد، تفاوت میان تبادل رضایت‌مندانه، فشار همسالان، اجبار و سواستفاده را نادیده می‌گیرد.

مشکل مهم دیگر این است که سواستفاده تصویری دیگر الزاما به این معنا نیست که نوجوان خودش تصویری تولید یا ارسال کرده باشد. فناوری‌های هوش مصنوعی امکان ساخت تصاویر جعلی جنسی از افراد را فراهم کرده‌اند. در نتیجه، حتی نوجوانی که هیچ تصویر خصوصی‌ای ارسال نکرده است می‌تواند قربانی سواستفاده تصویری یا اخاذی جنسی شود(این در ایران هم اتفاق افتاده چند بار/سام).

پژوهشگران همچنین دریافتند که واکنش نهادهای مسئول گاهی بیشتر بر توقیف تلفن، حفظ مدارک یا ملاحظات سازمانی متمرکز می‌شود تا آسیب روانی و اجتماعی واردشده به نوجوان.
علاوه بر این، ابهام میان چارچوب‌های قانونی و حمایت از کودک می‌تواند باعث شود یک حادثه مشابه، بسته به نهادی که آن را بررسی می‌کند، به شکل‌های متفاوتی تفسیر شود.

پژوهشگران رویکردی با عنوان عدم قطعیت ایمن (Safe Uncertainty) پیشنهاد می‌کنند.

در این رویکرد، به جای استفاده صرف از قوانین ثابت و چک‌لیست‌ها، شرایط هر مورد بررسی می‌شود؛ از جمله وجود اجبار، فشار همسالان، نقض اعتماد، رابطه میان افراد، احساس شرم و وضعیت روانی نوجوان.

پیام اصلی پژوهش این‌ افراد، این است که مسئولیت جلوگیری از سواستفاده نباید بر دوش قربانی گذاشته شود. آموزش درباره رضایت و ایمنی دیجیتال همچنان اهمیت دارد، اما هنگام وقوع سواستفاده، پاسخ مناسب باید بر حفاظت، کاهش آسیب، حفظ کرامت و ایجاد امکان درخواست کمک بدون ترس از سرزنش متمرکز باشد.

🚀 @Ofoghroydad

🔗 Sexualities