شانس و بدشانسی؛ واقعا وجود دارند؟
گاهی اتفاقی خوب برایمان می‌افتد و می‌گوییم چه آدم خوش‌شانسی هستم.
گاهی چند اتفاق ناخوشایند پشت سر هم رخ می‌دهد و با خودمان فکر می‌کنیم: امروز واقعا بدشانسی آوردم.
این احساس کاملا واقعی است؛ اما لزوما به این معنا نیست که چیزی به نام شانس در جهان وجود دارد.
جهان مجموعه‌ای از علت‌ها، شرایط و رخدادهای احتمالی است. بعضی اتفاقات را می‌توانیم پیش‌بینی کنیم، برخی را فقط می‌توانیم احتمال‌سنجی کنیم و بعضی را نمی‌توانیم از قبل بدانیم.
ممکن است فردی در یک روز برنده شود، تصادف کند، شغل خوبی پیدا کند یا با یک فرصت غیرمنتظره روبه‌رو شود. این رخدادها واقعی‌اند؛ اما از آن‌ها لزوما نمی‌توان نتیجه گرفت که خودِ آن فرد دارای یک ویژگی نامرئی به نام خوش‌شانسی بوده است.
ما معمولا بعد از رخدادها به آن‌ها معنا می‌دهیم.
اگر چند اتفاق بد پشت سر هم رخ دهد، ذهن انسان به سرعت میان آن‌ها ارتباط برقرار می‌کند و یک داستان می‌سازد؛ یک دوره بدشانسی شروع شده!
اگر چند اتفاق خوب اتفاق بیفتد، داستان برعکس می‌شود؛ شانس با من یار است!
اما جهان الزاما چنین داستانی ندارد.
ممکن است ده بار پشت سر هم اتفاق نامطلوبی برای کسی رخ دهد، بدون اینکه احتمال رخداد یازدهم به‌خاطر بدشانس بودن او افزایش پیدا کرده باشد.
همان‌طور که رخ دادن چند اتفاق خوب پشت سر هم، لزوما نشان نمی‌دهد که فرد وارد یک دوره خوش‌شانسی شده است.
این نکته حتی درباره چیزهایی که به‌نظر عجیب و معنادار می‌رسند هم صادق است. تصادف‌های نادر، هم‌زمانی‌های عجیب و زنجیره‌ای از اتفاقات غیرمنتظره می‌توانند بسیار چشمگیر باشند؛ اما عجیب بودن یک رخداد با ماورایی بودن یا وجود یک نیروی پنهان تفاوت دارد.
این به معنای انکار تصادف یا احتمال نیست.
رندوم وجود دارد. عدم‌قطعیت وجود دارد. اتفاقاتی وجود دارند که نمی‌توانیم از قبل پیش‌بینی‌شان کنیم. حتی شرایط زندگی، انتخاب‌ها، محیط، مهارت، منابع و هزاران عامل دیگر می‌توانند احتمال رسیدن به یک نتیجه را تغییر دهند.
اما این‌ها با شانس به معنای یک نیروی نامرئی که بعضی انسان‌ها را خوش‌شانس و بعضی دیگر را بدشانس می‌کند، فرق دارند.
شاید دقیق‌تر باشد بگویم آدم‌ها شانس نمی‌آورند؛ آدم‌ها با مجموعه‌ای از احتمالات و شرایط روبه‌رو می‌شوند.
و ذهن انسان، وقتی با عدم‌قطعیت مواجه می‌شود، دوست دارد برای آن یک اسم و یک داستان پیدا کند.
شاید یکی از مهم‌ترین کارهای تفکر علمی همین باشد؛ اینکه بین چیزی که واقعا اتفاق افتاده و داستانی که ذهن ما درباره علت آن ساخته است، تفاوت بگذاریم.
اگر اتفاق بدی افتاد، لازم نیست جهان علیه ما باشد. اگر اتفاق خوبی افتاد، لازم نیست جهان طرف ما را گرفته باشد. گاهی یک اتفاق فقط یک اتفاق است.
🚀 @ofoghroydad
Post #40897
3.63K
