پست شماره ۱
ترکیبات اسمی در زبان
گاهی در زبان لازم است که برای توضیح یک کلمه آن را به کلمه دیگر اضافه کرد و یک ترکیب درست کرد.
این ترکیب معمولا یا وصفی (شامل موصوف و صفت) است یا اضافی (شامل مضاف و مضاف الیه).
اگر اسم دوم، اسم اول را توصیف کند، به این ترکیب اسمی، «تركيب وصفی» میگویند.
مانند: کتاب مفید یا الکتاب النافع.
اگر اسم دوم فقط به اسم اول نسبت داده شود و آن را توصیف نکند به این ترکیب اسمی، «ترکیب اضافی» میگویند.
مانند: کتاب دانش آموز یا کتاب التلميذ.
به عنوان مثال «کتاب» یک کلمه عام است ولی وقتی اضافه میشود به شخصی به نام «علی» و میشود «کتابِ على» توضيح بیشتری پیدا میکند و خاص میشود.
«درب» شامل هر دربی میشود ولی وقتی می شود «دربِ خانه» شامل همه دربها نمیشود و این درب از دربهای دیگر استثنا می شود.
حال اگر یک اضافه دیگر بخورد و بشود «دربِ خانه علی» دیگر دقیقا به یک درب اشاره می شود.
کاربرد مضاف و مضاف الیه در زبان این است.
حال اهمیت مضاف به اهمیت مضاف الیه بستگی دارد.
مثلا «دربِ خانه» با «دربِ کاخ» جفتشان اشاره به یک درب دارند، ولیکن به خاطر بار معنایی کاخ نسبت به خانه به همان میزان درب نیز از اهمیت بیشتری برخوردار خواهد شد.
حالا این مثال را به بشر و خدا تعمیم دهید. مثلا «خانه زید» را در مرتبه اهمیت و رتبه و شرافت با لفظ «خانه خدا» مقایسه کنید. یعنی مضاف الیه غیر از تخصیص مضاف، به تبیین و یا حتی ترفیع یا تنزیل بار معنایی آن نیز کمک میکند.
این موضوع در خصوص تمام کلماتی که با لفظ خدا یا الله ترکیب میشوند و ترکیب مضاف و مضاف الیه درست میکنند نیز صادق است.
به عنوان مثال: اسم الله، عهد الله, رزق الله، آیات الله و ...
در برخی مواقع مضاف، غیر مضاف اليه، برای توضیح بیشتر به صفت نیز نیاز دارد، به این معنا که مضاف و موصوف، یک کلمه و بعد از آن صفت و مضاف الیه می آید.
مثلا: «کتابِ مفیدِ دانش آموز».
اما تفاوت مهم در زبان عربی نسبت به زبان فارسی این است که در زبان فارسی, صفت بعد از موصوف یا مضاف می آید و مضاف اليه بعد از صفت خواهد آمد.
ولیکن در زبان عربی صفت بعد از مضاف الیه می آید و بین موصوف و صفت فاصله می افتد. مثال بالا در عربی می شود: «کتاب التلميذ النافع».
این قاعده اولیه و ابتدایی در ادبیات و زبان عرب از دید بسیاری از مترجمان و مفسران ایرانی مغفول مانده است و باعث شده است در بسیاری از مواقع، معانی و تعابیر و حتى معارف قرآنی و روایی را سهواً یا عمداً به اشتباه منتقل کنند.
در پستهای آتی به برخی از این اشتباهات اشاره خواهد شد.
@nojabaaa
Post #2
976