👇🏻👇🏻
در دو انتهای کشتی، رشتهها بهصورت منگولههایی بافته میشوند.
ایرانیکا از سه منگوله در هر انتها سخن میگوید که هر یک ۲۴ نخ دارند.
چرا در کشتی ۷۲ نخ به کار میرود؟
در سنت زرتشتی، برای شمار نخها و رشتههای کشتی معانی نمادین بیان شده است:
شش رشته به شش گاهنبار، یعنی جشنهای دینی سال، پیوند داده شدهاند.
دوازده نخ هر رشته یادآور دوازده ماه گاهشماری دینی است.
بیستوچهار نخ هر منگوله به بخشهای ویسپرد پیوند داده شده است.
مجموع ۷۲ نخ کشتی یادآور ۷۲ هات یسنا دانسته میشود.
این پیوندها بخشی از تفسیر دینی و نمادین کشتی در سنت زرتشتیاند.
باید توجه داشت که دانشنامهٔ ایرانیکا نیز توضیح میدهد این معانی نمادین در گذر سدهها گسترش یافتهاند؛ بنابراین، بهتر است آنها را تفسیرهای سنتی بدانیم، نه اینکه بدون شاهد مستقیم بهعنوان توضیحی صریح در کهنترین بخشهای اوستا معرفی کنیم.
آیا کشتی باید پشمی باشد؟
پشم بره در توصیف سنتی کشتی جایگاه اصلی دارد و در بسیاری از شرحهای آیینی، کشتی بهعنوان بندی پشمی شناخته میشود. بااینحال، ایرانیکا با استناد به متن پهلوی «نیرنگستان» ثبت کرده است که در برخی موارد از پنبه نیز استفاده میشده است.
این شاهد تاریخی را نباید نادیده گرفت؛ اما وجود آن نیز به این معنا نیست که هر جنس و هر شیوهٔ ساختی را بتوان بیتفاوت جایگزین کشتی سنتی کرد. در معرفی کشتی سنتی، باید بر ساختار بافتهشده و ویژگیهای شناختهشدهٔ آن تأکید کرد و میان کاربرد رایج پشم و شواهد تاریخی استفاده از پنبه تفاوت گذاشت.
سه دور کشتی و چهار گره
کشتی هنگام بستن، سه بار به دور کمر پیچیده میشود.
در تفسیر شناختهشدهٔ زرتشتی، این سه دور یادآور سه اصل بنیادین دیناند:
اندیشهٔ نیک، گفتار نیک و کردار نیک.
این سه اصل به یکدیگر وابستهاند: اندیشهٔ درست باید در گفتار درست نمود پیدا کند و گفتار نیک نیز باید با کردار درست همراه باشد.
از این دیدگاه، کشتی نشانهای برای به یاد داشتن این مسئولیت در زندگی روزانه است.
چهار گره کشتی
در بسیاری از شرحهای سنتی و آیینی، کشتی با چهار گره، دو گره در جلو و دو گره در پشت بسته میشود.
این چهار گره در برخی روایتهای آموزشی و شرحهای مربوط به آیین نوجوت با چهار باور یا تعهد دینی پیوند داده شدهاند:
۱. باور به اهورامزدا بهعنوان خداوند یگانه.
۲. پذیرش دین مزدیسنا و پایبندی به آن.
۳. پذیرفتن اشوزرتشت بهعنوان پیامآور و آموزگار دین.
۴. تعهد به زندگی درست، انجام کار نیک و دوری از کردار نادرست.
صورت دقیق این تعهدها در برخی منابع و سنتهای آموزشی تفاوت دارد؛ بنابراین، این فهرست را باید شرحی از برداشتهای رایج در آیین پذیرش دین دانست، نه نقل یکسان و ثابت از همهٔ منابع زرتشتی.
در دانشنامهٔ ایرانیکا، کشتی با دو گرهٔ اصلی از نوع گرهٔ تخت یا گرهٔ ملوانی توصیف شده است: یکی در جلو و دیگری در پشت.
در شماری از شرحهای آیینی، هر گرهٔ اصلی با دو بخش گرهزدن توضیح داده میشود و از مجموع آنها چهار گره سخن میرود. پس تفاوت این دو توصیف را باید در شیوهٔ شمارش و شرح گرهها در نظر گرفت، نه اینکه بدون توجه به منبع، یکی را مطلقاً نادرست بدانیم.
گرهزدن کشتی در آیین دینی با نیایش همراه است.
ازاینرو، معنای آن تنها محکم کردن بند دور کمر نیست؛ بستن کشتی فرصتی برای یادآوری باورها و مسئولیتهای اخلاقی فرد نیز هست.
سدرهپوشی و نوجوت
آیین پوشیدن سدره و بستن کشتی، در جامعهٔ زرتشتی ایران «سدرهپوشی» و در جامعهٔ پارسیان هند «نوجوت» نامیده میشود.
در این مراسم، فرد سدره را میپوشد و کشتی را با نیایش و آموزشهای دینی به کمر میبندد.
این آیین تنها پوشیدن دو پوشش نیست؛ فرد در برابر خانواده و جامعهٔ دینی، پذیرش مسئولیت خود را اعلام میکند.
در سنت پارسی، نیایش
«دیننو کلمو» یا اقرار به دین نیز در آیین نوجوت جایگاهی شناختهشده دارد.
بااینحال، نباید همهٔ جزئیات آیین نوجوت پارسیان را بدون توضیح، عیناً با همهٔ شیوههای سدرهپوشی در ایران یکسان دانست.
سدره و کشتی پس از این آیین، بخشی از زندگی دینی فرد میشوند.
در سنت زرتشتی، کُشتی باید پوشیده شود و در زمانهای مقرر با انجام پادیاب و نیایشهای مربوط، دوباره بسته شود.
پادیابکشتی چیست؟
«پادیاب» به شستوشوی آیینی گفته میشود.
«پادیابکشتی» آیینی است که در آن فرد پس از انجام شستوشوی مقرر، کشتی را با خواندن نیایشهای ویژه باز میکند و دوباره میبندد.
بنابراین، پادیابکشتی را نباید صرفاً باز و بسته کردن بند دانست.
شستوشوی آیینی، نیایش، باز کردن کشتی و بستن دوبارهٔ آن اجزای بههمپیوستهٔ این عمل دینیاند.
👇🏻👇🏻
Post #13010
56
- 🔥 1