🔸
⭕️ سماع چیست؟

مولانا در غزل زیبای زیر سماع را ندای پنهانیِ جان و پیغامی از عالم معنا می‌داند که دلِ غریب را آرام می‌کند و خرد و روح را می‌شکفاند. نوای موسیقی و آواز، غم‌ها را می‌کُشد، شادی و شیرینیِ معنوی می‌آفریند و انسان را مانند یعقوب با بوی پیراهن یوسف به جست‌وجوی محبوب می‌کشاند.
او با اشاره به «نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي» (آیه ۷۲ سوره ص) می‌گوید جان انسان از نفخه‌ی الهی است؛ بنابراین نوای روحانی می‌تواند مردگانِ دل و جان‌های افسرده را دوباره زنده کند. و در پایان نیز انسان را دعوت می‌کند که به‌جای جست‌وجوی حقیقت در بیرون، «ماه» و جمال الهی را در درون خویش بیابد و با سماع، دل را از اندوه و غفلت رها سازد:

👇👇👇

"سَماع چیست؟ زِ پِنهانیانِ دل پیغام
دلِ غریب بِیابَد زِنامه‌شان آرام

شِکُفته گردد از این باد، شاخ‌هایِ خِرَد
گُشاده گردد ازین زَخْمه در وجود، مَسام

سَحَر رَسَد زِ نِدای خروسِ رُوحانی
ظَفَر رَسَد زِ صدایِ نَقارهٔ بَهرام

عَصیرِ جان به خُمِ جسم تیر می‌انداخت
چو دَف شَنید برآرَد کَفی نشانِ قِوام

حَلاوتی عَجَبی در بَدَن پدید آید
که از نِی و لبِ مُطرب، شِکَر رَسید به کام

هزار کَزْدُمِ غَم را کُنون بِبین کُشته
هزار دورِ فَرَح بین، میانِ ما بی­ جام

فُسونِ رُقْیَهٔ کَزْدُم نِویس، عید رَسید
که هست رُقیهٔ کَزْدُم به کویِ عشقْ مُدام

زِ هر طَرَف بِجَهَد بی‌قرارْ یعقوبی
که بویِ پیرهَن یوسُفی بیافت مَشام

چو جانِ ما زِ نَفَخْتُ‌ است فیهِ مِنْ رُوْحی
رَوا بُوَد که نَفَخْتُشْ بُوَد شَراب و طَعام

چو حَشْرِ جُمله خَلایِق به نَفْخ خواهد بود
زِ ذوقِ زَمزَمه بِجْهَند مُردگان زِ مَنام

که خاک بر سَرِ جانِ کسی که اَفْسُرده‌ست
اثر نگیرد از آن نَفْخ و کم بَوَد زَ اعْدام

تَن و دلی که بِنوشید از این رَحْیقِ حَلال
بر آتشِ غَمِ هِجرانْ حَرام گشت حَرام

جَمالِ صورتِ غَیبی زِ وَصْف بیرون است
هزار دیدهٔ روشنْ به وامْ خواه به وام

درونِ توست یکی مَهْ کَزْ آسْمان خورشید
نِدا‌ همی‌کُندَش کِای مَنَت غُلامِ غُلام

زِ جَیبِ خویش بِجو مَهْ، چو موسیِ عِمْران
نِگَر به روزَنِ خویش و بگو سَلامْ سَلام

سَماعْ گرم کُن و خاطِرِ خَران کم جو
که جانِ جانِ سَماعیّ و رونَقِ اَیّام

زبانِ خود بِفُروشَم، هزار گوش خَرَم
که رفت بر سَرِ مِنْبَر خَطیبِ شَهْدْکلام


#مولانا


@sarire_kelk