▫️ناارزش‌افزا
تصورهای جنون‌آسا از جهانی رو به فروپاشی
                                                              ژوئیه  2026                                   

فابیو وای
ترجمه‌ی: کمال  خسروی

توضیح مترجم: نوشته‌ی پیشِ رو، که معرفی کتاب دانشمند ایتالیایی معاصر، فابیو وای، زیر عنوان «ناارزش‌افزا: تصورهای جنون‌آسای جهانی رو به فروپاشی»، از سوی خودِ اوست، نمونه‌ای است سرشت‌نما برای ناکامی این تلاش‌ها. آنتونیو نگری و مایکل هارت در کتاب «انبوه خلق»نوشته بودند: «پس از این‌که شروع می‌کنیم تا از مارکس جلو بزنیم، مادام با این تردید آزاردهنده مواجه می‌شویم که [او] پیش از ما آن‌جا بوده است.» دریغ که این درایت، کم‌تر به‌کار خودِ آن‌ها و بسیاری نظریه‌پردازان معاصرِ دیگر آمده است. اگر نویسنده‌ی «ناارزش‌افزا»، آن‌جایی بود که مارکس پیش از او ایستاده بود و نقد مارکس به «آخرین ساعت سنیور» را می‌دید، ناگزیر نبود ارزش اضافی را «ته‌مانده‌ی بی‌معنای زمان کار» تعریف کند و اگر صدها صفحه نقد مارکس به اسمیت را در کاپیتال(مجلد دوم) و نظریه‌های ارزش اضافی درنظر می‌گرفت، ناگزیر نبود، «مزد» را جزئی از ارزش اضافی به‌شمار آورد.
بر زمانه‌ی ما این تصور تسلط دارد که گویی در حرکتی کُندآهنگ در سراشیبیِ سقوطی کابوس‌وار به ورطه‌ای هستیم که در آن، زندگی دیگر بر پیش‌شرطِ ارزش‌های نمادین مشترک تکیه ندارد و آینده به‌نحوی وقفه‌ناپذیر به گذشته‌ی خویش، همانا به زمانِ حالی تتگناترسانه پرتاب می‌شود. این سقوط همانند حاکمیت جهانی سرمایه، واقعاً برگشت‌ناپذیر است؛ همانا رانش و اضطرارِ تشدید‌شونده به کسب سود که شالوده‌های ارزش‌آفرینی خویش را نابود می‌کند و انسان‌های بی‌شماری را به فلاکت و پریشانی می‌کشاند. سرمایه در مقام نمود آشکار متناقض‌بودگیِ ارزش اضافی دچار ایهام، و بر سر چندراهی است و بین تعین‌های مشخصش (مانند مزد، سود، بهره و رانت)، و آن فضای تهی که منبع پویایی خستگی‌ناپذیر آن است، نوسان می‌کند.برای ایجاد یک انسان‌شناسیِ اجتماعی، باید این پویاییْ هم هسته‌ی سلبی‌اش را همراه آورد و هم آن را در پرده نهان کند و از این‌روست که سرمایه ناگزیر بود کارِ مزدی را در مقام مقوله‌ای اجتماعی اختراع کند. سرمایهْ کارِ مزدی را نخست به‌میانجی اجتماعی‌کردن این کار در سرمایه‌داری امکان‌پذیر ساخت؛ کارِ مزدیْ صورتکِ انسانیِ سرمایه است؛ نشانِ آنْ و شرطِ امکانِ آن است. سرمایه‌داری در مقام گفتمان اجتماعی می‌خواهد به ما بباوراند که کارِ مزدیْ جوهر و شالوده‌ی طبیعی‌شده‌ی زندگی ماست.

🔹متن کامل این مقاله را در لینک زیر بخوانید:

https://wp.me/p9vUft-5IL

#کمال_خسروی #فابیو_وای
#بن‌بست_سرمایه‌داری_جهانی #نظریه_ارزش #مارکس