▫️جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۴
نمونه‌ای از بازنمایی نادرست واقعیت

17 ژوئن 2026
تد ترینر
ترجمه‌ی: احمد سیف

جایزه‌ی «بانک مرکزی سوئد در علوم اقتصادی به‌یاد آلفرد نوبل» در سال ۲۰۲۴ به دارون عجم اوغلو ... اهدا شد. بر اساس بیانیه‌ی مطبوعاتی، این جایزه به‌دلیل کمک به «درک تفاوت‌های رفاه میان ملت‌ها» اعطا شده است. آجم‌اوغلو و رابینسون به‌ویژه به‌خاطر کتاب پرفروش خود، «چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: ریشه‌های قدرت، ثروت و فقر»، شناخته می‌شوند.  مضمون اصلی این اثر آن است که توسعه اساساً به این بستگی دارد که نهادهای ملی «فراگیر» باشند یا «استخراج‌گر». اعطای این جایزه با انتقادهای فراوانی روبه‌رو شد. برای نمونه، تایمز مالی مطلبی با عنوان «نوبل برای توضیح‌پردازی اقتصادی» منتشر کرد.
عوامل اصلی تعیین‌کننده درباره‌ی این‌که چرا برخی کشورهای فقیر شکوفا می‌شوند، در حالی‌که برخی دیگر شکست می‌خورند و فقیر باقی می‌مانند، توسعه‌یافتگی یا فقر کشورها نیستند. علل اصلی را باید در ماهیت استثماری اقتصاد جهانی، در نظام بازارِ بدیهی‌انگاشته‌شده و مفهوم مسلط «توسعه»، و در اقداماتی جست‌وجو کرد که برای حفظ این ساختارها صورت می‌گیرد. این عوامل در نظریه و عمل اقتصاد سرمایه‌داری بنیانی‌اند و این تصور را ایجاد می‌کنند که هیچ برداشت یا رویکرد دیگری نسبت به توسعه وجود ندارد. این بحث نشان می‌دهد که نظریه اقتصادی جریان اصلیْ ماهیتی ایدئولوژیک دارد و چگونه تفسیرها و توجیه‌هایی تولید می‌کند که به‌شدت قابل مناقشه‌اند.
استدلال نیرومندی وجود دارد که فروپاشی فاجعه‌بار اقتصاد جهانی درحال نزدیک‌شدن است، زیرا سرمایه‌داری به‌گونه‌ای خودویرانگر عمل می‌کند. این امر احتمالاً هر امیدی به گذارِ مطلوب به این شکلِ بدیلِ توسعه را از میان خواهد برد، اما «راه ساده‌تر» تنها برداشتی از توسعه است. کسانی‌که این امر را درمی‌یابند، بعید است از سوی دستگاه مسلط اقتصادی حاکم جایزه نوبل دریافت کنند.
🔹متن کامل این مقاله را در لینک زیر بخوانید:

https://wp.me/p9vUft-5ED

#اقتصاد_جهانی #بدیل_کاهش_رشد #منابع_ارزان#امپراطوری_نظام_بازار#احمد_سیف #تد_ترینر