⭕️شلیک مجلس به پای خودش؟

🔻طرح مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه در کشور، امروز در مجلس تصویب شد و خیلی زود مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت. فارغ از تمام نقدها و اشکالاتی که به این طرح وارد است، یکی از عجیب‌ترین ابعاد آن این است که مجلس با تصویب چنین متنی، عملاً می‌تواند پای خودش را هم هدف گرفته باشد؛ چرا که یکی از نهادهایی که ممکن است در معرض شمول این مصوبه قرار بگیرد، مرکز پژوهش‌های مجلس است.

🔻بر اساس ماده ۱ این طرح، مرکز پژوهش‌های مجلس به دلیل استفاده از بودجه عمومی و ارائه پیشنهادهای سیاستی و تقنینی به مجلس، می‌تواند مشمول مجازات قرار گیرد اگر بطور ناخواسته تحت راهبری مؤسسات غیر ایرانی، پیشنهادات و توصیه‌های سیاستی‌اش به‌گونه‌ای تفسیر شود که «اعتماد مردم به نظام را مخدوش» کرده، «مشارکت در انتخابات را کاهش» داده یا «آرای مردم را به نفع گروه یا جریان خاصی جهت‌دهی» کرده باشد.

🔻 اینها مفاهیمی بسیار کلی، مبهم و تفسیرپذیرند و در متن، معیار دقیق و قابل سنجشی برای تشخیص آنها ارائه نشده است. بطور مثال، «راهبری» در اینجا مفهومی بسیار کش‌دار است؛ آن‌قدر کش‌دار که اگر قرار باشد تفسیر موسع از آن صورت بگیرد، حتی ممکن است فردی بدون آنکه خودش بداند، مصداق آن تلقی شود.

🔻مرکز پژوهش‌های مجلس، مثل هر نهاد علمی و اندیشکده‌ای دیگر، اساساً برای این ایجاد شده که پژوهش کند، سیاست‌ها را ارزیابی کند و درباره طرح‌ها و لوایح به نمایندگان پیشنهاد و نظر کارشناسی بدهد. اما اگر ارائه یک پیشنهاد سیاستی به مجلس، بالقوه بتواند مشمول چنین مجازات‌هایی شود، خود مرکز پژوهش‌ها هم باید پیش از هر گزارش کارشناسی، نگران این باشد که مبادا یکی از پژوهشگرانش روزی از منظر این قانون «تحت راهبری» یک مؤسسه غیرایرانی تشخیص داده شود و پیشنهادش نیز مصداق یکی از عناوین گسترده این ماده تلقی شود.

🔻بنابراین می‌توان گفت که به دلیل بکارگیری عبارات مبهم و تفسیرپذیر در متن مصوب مجلس، چنین متنی می‌تواند علیه مراکز علمی و پژوهشی از جمله مرکز پژوهش‌های مجلس نیط بکار رود و بدین ترتیب نمایندگان، خودشان علیه نهاد مجلس مصوبه‌ای را گذرانده باشند.

@MohammadRahbari