⭕️فیلترینگ و اعمال محدودیت آنلاین؛ سیاست مُندرس و شکست خورده

🔻در روزهای اخیر، عادل فردوسی‌پور و امیر قلعه‌نویی در فضای عمومی و رسانه‌ای مواضعی انتقادی نسبت به یکدیگر مطرح کرده‌اند. عادل فردوسی‌پور در برنامه فوتبال ۳۶۰ با دعوت از افرادی مانند علی دایی و کریم باقری، نقدهایی را درباره عملکرد امیر قلعه‌نویی و برخی بازیکنان تیم ملی مطرح کرد و در مقابل، امیر قلعه‌نویی نیز در دفاع از خود به این انتقادها پاسخ داد.

🔻فارغ از اینکه ادعاهای کدام‌یک از طرفین به واقعیت نزدیک‌تر است، آنچه در این میان جریان دارد، اختلافی در حوزه فوتبال و رقابت‌های ورزشی است. چه‌بسا حق با امیر قلعه‌نویی باشد و عادل فردوسی‌پور و مهمانان برنامه در قضاوت خود دچار خطا شده باشند، یا برعکس. در نهایت، مخاطبان و علاقه‌مندان فوتبال که این موضوعات را با دقت دنبال می‌کنند، سخنان هر دو طرف را می‌شنوند و قضاوت خود را بر اساس شواهد و استدلال‌های مطرح‌شده شکل می‌دهند.

🔻اما نگرانی اصلی از جایی آغاز می‌شود که این اختلاف ورزشی از عرصه نقد و پاسخ فراتر رود و امکان بیان دیدگاه‌های یکی از طرفین با محدودیت مواجه شود. بر اساس آنچه عادل فردوسی‌پور اعلام کرده است، وب‌سایت و اپلیکیشن فوتبال ۳۶۰ از شب گذشته با اختلال یا محدودیت دسترسی مواجه شده و به گفته او، این مشکل منشأ فنی نداشته است. این امر یادآوری سیاست کهنه و و شکست‌خورده فیلترینگ است.

🔻تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که در عصر شبکه‌های اجتماعی، محدودسازی یک رسانه یا یک بستر ارتباطی، نه مانع انتشار محتوا می‌شود و نه از دسترسی مخاطبان به آن جلوگیری می‌کند. امروز هر کاربر می‌تواند خود به یک رسانه تبدیل شود و محتوا در زمانی کوتاه از مسیرهای متعدد بازنشر شود. نمونه همین ماجرا آن است که با وجود محدود شدن دسترسی به فوتبال ۳۶۰، بخش قابل توجهی از سخنان عادل فردوسی‌پور از طریق شبکه‌های اجتماعی و کانال‌های مختلف در دسترس مخاطبان قرار گرفت و به‌طور گسترده بازنشر شد.

🔻واقعیت آن است که بالاخره باید در نقطه‌ای، بی‌فایده بودن این اقدامات برای همه تصمیم‌گیران و سیاستگذاران روشن شود. نه‌تنها باید امکان طرح دیدگاه‌های انتقادی فراهم باشد، بلکه تجربه نیز نشان داده است که محدود کردن آزادی بیان منتقدان، نه به کاهش انتشار دیدگاه‌های آنان می‌انجامد و نه مسئله را حل می‌کند. به بیان دیگر، خاموش کردن صدای منتقدان نه ممکن است نه مطلوب. اعمال محدودیت بر یک اپلیکیشن فوتبالی نیز از این قاعده مستثنی نیست و حتی بدتر هم هست؛ چرا که می‌تواند احساس بی‌طرف نبودن سازوکارهای تنظیم‌گری و کاهش تحمل دیدگاه‌های متفاوت را در افکار عمومی تقویت کند.

@MohammadRahbari