به بهانه دفاع جنجالی دانشجوی انسان‌شناسی
امیر هاشمی مقدم: انصاف‌نیوز
هفته پیش پخش کلیپی کوتاه از جلسه دفاع پایان‌نامه ارشد دانشجوی انسان‌شناسی دانشگاه تهران، خانم لیلا حسین‌زاده، مهم‌ترین بحث شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها شد. به‌عنوان کسی که پیش و پس از این جلسه دفاع تقریبا به‌طور کامل در جریانش بودم، به‌عنوان دانش‌آموخته انسان‌شناسی و علاقه‌مند به وضعیت این رشته در کشور، و بالاخره به‌عنوان دوست نزدیک استاد راهنما و استاد داور این پایان‌نامه، توضیحات نسبتا مفصلی درباره این رویداد، زمینه‌ها و پیامدهایش در انصاف‌نیوز نوشتم که برخی نکات برای نخستین بار در این نوشته‌ام آمده است. چکیده بحث چهار هزار واژه‌ای‌ام را در اینجا می‌نویسم:
دانشجوی یادشده وضعیت خاص و پیچیده‌ای در زمینه سنوات داشت و با رایزنی میان استاد راهنما و آموزشی دانشکده، قرار شد بدون حاشیه و بی‌سر و صدا دفاع کند. دانشجو در این زمینه به استاد راهنما تعهد داده بود. اما در جلسه دفاع زیر قولش زد.
در آغاز جلسه دفاع از دو شخصی به نیکی یاد کرد که با کمک شوروی بخش‌هایی از خاک کشورمان را داشتند تجزیه می‌کردند.
استاد مشاور (فکوهی) و داور (رحمانی) نقدهای بسیاری به محتوای پایان‌نامه وارد کردند و آنرا در حد بیانیه سیاسی و نه یک کار علمی معرفی کردند.
با هم‌فکری استادان قرار شد نمره قبولی به پایان‌نامه بدهند تا بعدا اصلاحات لازم را انجام دهد.
پس از پایان جلسه دفاع و دریافت نمره قبولی، علی‌رغم درخواست دوباره استاد راهنما از وی، این بار زیر بار نمی‌رود و می‌گوید با مسئولیت خودش فیلم آغاز جلسه دفاع (تمجید از تجزیه‌طلبان) را پخش خواهد کرد؛ بدون آنکه به نتایج کارش بر سرنوشت دیگران اهمیت دهد.
این رفتار وی باعث فشار به گروه انسان‌شناسی و علوم اجتماعی به‌طور کلی شد و تاکنون مایه تعلیق دو استاد دانشگاه تهران (عربستانی و انواری) گردید؛ کسانی که تلاش کردند به او خدمتی کرده باشند، اما او با بدعهدی از پشت به آنان خنجر زد.
این دانشجو تنها دو تکه از فیلم جلسه دفاع را پخش کرده: آنجا که بیانیه در دفاع از پیشه‌وری و قاضی محمد می‌خواند، و آنجا که استادان نمره قبولی و عالی به وی می‌دهند. در حالی‌که اگر فیلم یا صوت کل جلسه را انتشار دهد مشخص می‌شود که استادان مشاور و داور چقدر به پایان‌نامه او ایراد و اشکال وارد کردند و نمره عالی واقعا سزاورش نبود.
پایان‌نامه وی از نظر روشی، مفهومی و تحلیلی دارای اشکالات جدی است که بخشی از آنها را در مقاله یادشده نشان داده‌ام.
حسین‌زاده با این رفتارش عملا باعث شد از این پس هیچ استادی جرأت نکند از دانشجویانی که مشکل دارند دفاع کند و اداره آموزش دانشگاه‌ها هم دیگر چراغ خاموش برای حل مسئله این دانشجویان اقدام نکند. او همچنین اصطلاحا خرش که از پل گذشت، آنرا خراب کرد تا دانشجویانی که در آینده وضعیتی مشابه او دارند در منجلاب گرفتار بمانند.
به‌واسطه نزدیکی به یکی از استادان داور (جبار رحمانی) و استاد راهنما (مهرداد عربستانی) گواهی می‌دهم هیچ‌یک از این دو نفر ذره‌ای هم‌دلی با قوم‌گرایان ندارند و اتفاقا هر دو ایران‌دوست هستند.
همه آنچه نوشتم چیزی از تقصیر استادان این پایان‌نامه کم نمی‌کند؛ هرچقدر هم که نیت خیر داشته باشند. این پایان‌نامه ابتدا نسخه ناقص و تنها یک روز پیش از دفاع نسخه نهایی‌اش به استادان تحویل داده شد؛ در ابتدای جلسه بیانیه‌ای سیاسی علیه تمامیت ارضی کشور خواند که بهتر بود جلسه را ترک می‌کردند تا به‌طور طبیعی دفاعش لغو شود؛ وقتی نشستند و نقدهای جدی بر پایان‌نامه‌ای که بیشتر ایدئولوژیک بود تا علمی وارد کردند، دیگر نباید نمره قبولی به آن می‌دادند؛ وقتی به هر دلیل تصمیم گرفتند نمره قبولی بدهند، دیگر نباید نمره عالی ۱۹ می‌دادند که اکنون دانشجوی نام‌برده خود را در موضع حق معرفی کند.
اگرچه امثال عربستانی و رحمانی را مبرا از هرگونه شائبه قوم‌گرایی می‌دانم، اما شوربختانه انگشت‌شمار استادانی در علوم اجتماعی داریم که به مباحث قوم‌گرایی در ایران دامن می‌زنند و این باعث آسیب‌پذیری علوم اجتماعی و حمله به آن شده است. دیگر استادان عموما در برابر قوم‌گرایی موضع انفعالی دارند و همین باعث می‌شود بیشتر صدای استادان قوم‌گرا شنیده شود.
مقاله کامل را می‌توانید در اینجا در انصاف‌نیوز بخوانید.
@moghaddames
Post #473
6.66K