«تضاد دولت و ملت» در پنجشیر
امیر هاشمی مقدم: فصلنامه نگاه نو
اکنون که این یادداشت را می‌نویسم، پنجشیر به‌عنوان واپسین پایگاه مقاومت در برابر طالبان سقوط کرده و نیروهای باقیمانده جبهه مقاومت، به کوه‌ها رفته‌اند تا از آنجا فعالیت‌های نظامی‌شان را علیه طالبان ادامه دهند. در ایران اما همچنان بحث داغ است و برخی شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه توئیتر تبدیل به جبهه و کارزار موافقان و مخالفان ایرانی شده است. بسیاری از نیروهای معروف به ارزشی و تقریبا همه حساب‌هایی که به نام «لشکر سایبری» شناخته می‌شوند، از بیست روز پیش در حال نقد احمد مسعود، فرمانده نیروهای مقاومت پنجشیر هستند. اما در سوی دیگر، تقریبا همه کاربران اصطلاحا غیر ارزشی، از روزنامه‌نگار و استاد دانشگاه و نویسنده و مترجم و دانشجو و فعال حقوق زنان و فعالان مدنی گرفته تا شهروندان عادی، در حال دفاع از احمد مسعود، اشک ریختن برای شهادت نیروهای نزدیک و وفادارش و سرزنش حاکمیت برای مواضعش در این زمینه هستند.

۱- آنچه نشان می‌دهد کلیت حاکمیت ایران (که من در عنوان این یادداشت، اصطلاح دولت را در این معنا به کار برده‌ام تا اصطلاح «تضاد دولت و ملت» را به‌طور کامل از کاتوزیان وام گرفته باشم) نه تنها هیچ پشتیبانی‌ای از احمد مسعود نکرد، بلکه به نوعی به تخریب او پرداخت، اینهاست:
۱- الف) آنچنانکه محمدحسین جعفریان گفته، احمد مسعود پیش از آغاز جنگ بارها از ایران درخواست کمک کرده بود، اما هیچ پاسخی دریافت نکرد.
۱- ب) اخبار صدا و سیما و رسانه‌های نیمه امنیتی-نظامی ایران در این مدت به شیوه‌های گوناگون تلاش داشته‌اند تا از طالبان چهره‌ای موجه نشان دهند. گفتگوهای خبرنگار صدا و سیما با شهروندان افغانستان که از شرایط زندگی زیر سلطه طالبان تعریف می‌کنند (و می‌دانیم که در بهترین حالت، کمتر از نصف جمعیت افغانستان را تشکیل می‌دهند) و اخبار صدا و سیما و رسانه‌های نزدیک به حاکمیت که هیچ بخش سیاهی را از کارنامه چند روز اخیر طالبان نشان نمی‌دهند، در این راستا قابل ارزیابی است.
۱- ج) حدود دو هفته پیش که رویارویی نیروهای مقاومت پنجشیر با طالبان گریز ناپذیر شد، به یکباره عکسی از احمد مسعود با برنارد هنری فرانسوی منتشر شد. این عکس را به یکباره حساب‌های کاربری مشخصی که به «لشکر سایبری» مشهورند در توئیتر و دیگر شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده و با این توضیح که برنارد هنری صهیونیستی است که به دنبال تفرقه در جهان اسلام است و احمد مسعود فریب او را خورده، به انتقاد از احمد مسعود پرداختند. این عکس البته مربوط به قدیم است؛ اما با هدف تخریب وجهه احمد مسعود به تازگی مورد توجه قرار گرفته است.
۱- د) نهادهای انتظامی و امنیتی جلوی هرگونه حرکت همدلانه ایرانیان با جبهه مقاومت پنجشیر را می‌گیرند. برای نمونه، گردهمایی اعتراضی افغانستانی‌های ساکن ایران و برخی ایرانیان روبروی سفارت پاکستان در روز سه شنبه ۱۶ شهریور، به بازداشت برخی از این معترضان و متفرق کردن دیگران انجامید. در حالی‌که گردهمایی طرفداران طالبان در مشهد و پخش شیرینی و... بدون هیچ مانعی پایان یافت.
۱- ه) در پاسخ به همدلی گسترده ایرانیان با جبهه مقاومت پنجشیر، برخی مسئولین حکومتی (همچون ذوالنور) ‌این همدلی را به اصلاح‌طلبان فرو کاسته و عموما با ادبیاتی پر کنایه به آنان پیشنهاد داده‌اند که بروند و در کنار پنجشیری‌ها بجنگند. این در حالی است که تقریبا به جز طبقه حاکم و نیروهای وابسته (همچون همان لشکر سایبری)، بقیه مردم ایران نسبت به جبهه مقاومت پنجشیر احساس همدلی داشته و مخالف قدرت گرفتن طالبان و تسلط‌شان بر افغانستان هستند. محمدحسین جعفریان، رزمنده دفاع مقدس، دستیار شهید آوینی در روایت فتح، رایزن فرهنگی ایران در دهه ۱۳۷۰ در افغانستان و از معتمدان آیت‌الله خامنه‌ای در مسائل افغانستان، اصلی‌ترین مدافع و فعال پشتیبان جبهه مقاومت پنجشیر است که در طول مدت درگیری‌ها در پنجشیر و حتی پیش و پس از آن نیز، به شدت در شبکه‌های اجتماعی در حمایت از این جبهه فعالیت و خبررسانی می‌کرد. رضا امیرخانی (همسفر رهبر انقلاب در سفر سیستان و‌ نویسنده سفرنامه «داستان سیستان»)، حمیدرضا بوالی و یحیی آزادی، روزنامه‌نگاران پیشین خبرگزاری تسنیم و بسیاری از دیگر مدافعان جبهه پنجشیر یا مخالفان جدی طالبان را با هیچ متر و معیاری نمی‌توان اصلاح‌طلب نامید.

۲) حال پرسش اینجاست که چرا جمهوری اسلامی بیش از آنکه از جبهه مقاومت پنجشیر پشتیبانی کند، به طالبان روی خوش نشان می‌دهد؟ دلایل این موضع‌گیری را می‌توان در چند عامل جستجو کرد:
برای خواندن ادامه نوشتار، اینجا یا دکمه اینستنت را در پایین لمس کنید.
کانال تلگرامی مقدمه
@moghaddames