ابهاماتی درباره روز قدس
امیر هاشمی مقدم
«یک سوال بی‌جواب! ظاهراً حدود ۷۰ سال پیش یعنی سال ۱۹۴۹ اسراییل و متحدانش طی پیمانی بخش‌های زیادی از کشور فلسطین را تحت مالکیت خود کردند و ما تا به امروز برای پشتیبانی از مردم مسلمان فلسطین، اسراییل را به رسمیت نمی‌شناسیم و با این کشور، مسابقه هم نمی‌دهیم. از طرفی حدود ۱۹۰ سال پیش هم، کشور روسیه بر اساس پیمان‌نامه‌های گلستان و ترکمانچای، ظالمانه در دو نوبت، بخش‌های وسیعی از خاک مردم ایران را اشغال و به خاک خود ضمیمه کرد! اکنون چگونه است که ما کشوری که خاک خودمان را اشغال کرده به رسمیت می‌شناسیم، امّا کشوری را که خاک دیگران را تصرف کرده به رسمیت نمی‌شناسیم؟ اگر کسی پاسخی درخور بدهد، مرا یک عمر بنده خود کرده است! التماس تفکر».
متن بالا یکی از ده‌ها متنی است که در روزهای نزدیک به روز قدس، در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود. دست کم چند موردش را شخصا دریافت کرده یا در گروه‌های اجتماعی خوانده‌ام. اینکه برای نمونه، متن بالا دارای اشتباهات تاریخی یا قیاس مع‌الفارق است، یا انتساب اینگونه شبهات به دشمنان کشور و اسرائیل، چیزی از لزوم توجه به اینگونه نوشته‌هایی که دست کم در میان بخشی از مردم دست به دست می‌شود، کم نمی‌کند. چرا که اگر حتی این نوشته‌ها ساخته دشمنان باشد هم، در میان مردم نفوذ کرده و اثرگذار است. عکس‌ها و کلیپ‌های بسیاری که زندگی مرفه برخی از فلسطینیان، ارتباط نزدیک میان برخی از فلسطینیان و اسرائیلی‌ها، استخرهای مختلط یا ساحل لبنان و... را نشان می‌دهد نیز، در همین دسته قابل ارزیابی است. آن هم در حالی که این روزها ماشین جنایت اسرائیل دوباره روشن شده و دارد غزه را شخم می‌زند.
دلیل تشکیک بخشی از مردم در ضرورت روز قدس یا دفاع از مردم ستمدیده فلسطین را می‌توان در موارد زیر برشمرد:
1- عملکرد نادرست جمهوری اسلامی در برابر اسرائیل (همچون ممنوعیت مسابقه با ورزشکاران اسرائیلی که باعث از دست دادن موقعیت‌های ارزشمند جهانی برای ورزشکاران ایرانی شده و در متن بالا هم به آن اشاره شده) و پیامدهای منفی‌ای که این عملکرد در زندگی ایرانیان به وجود آورده (به‌ویژه نقش لابی صهیونیستی در فشار به دولتمردان امریکایی برای تحریم بیشتر ایران)، باعث بازاندیشی درباره آن شده که زمینه پذیرش جعلیات را نیز فراهم کرده است.
2- گرایش جمهوری اسلامی به روسیه که در حافظه تاریخی دو سده گذشته ایرانیان به‌عنوان متجاوز تثبیت شده است، و پاسخگو نبودن به افکار عمومی در زمینه روابط با روسیه و دستاوردها و آسیب‌های آن، باعث شده نگاه منفی به این کشور و هرگونه ارتباط میان جمهوری اسلامی با آن، به دیده شک و تردید نگریسته شود. از سوی دیگر، فشارهایی که روسیه به ایران وارد می‌آورد و همچنین رفتارهای ریاکارانه‌اش (در بحث مذاکرات هسته‌ای، در همراهی با تحریم‌ها، در تکمیل نکردن و تحویل ندادن نیروگاه اتمی بوشهر علیرغم دریافت چند برابری توافق اولیه، در تحویل ندادن به موقع سامانه اس 300 علیرغم دریافت پیشاپیش پول آن، در کنار گذاشتن ایران از حوزه قفقاز و به ویژه نادیده گرفتن نقش ایران در همسایگی ارمنستان و جمهوری آذربایجان، در فشار وارد کردن برای تایید نهایی کنوانسیون دریای خزر که ایران بازنده اصلی آن شده و...) چیزی نیست که از دید نه تنها کارشناسان و رسانه‌ها، بلکه حتی مردم عادی دور بماند. بنابراین دستاوردها و آسیب‌های ارتباط با روسیه نه تنها با اسرائیل، بلکه با امریکا و اروپا نیز همیشه مقایسه و همسنجی می‌شود.
3- برقراری ارتباط میان اسرائیل و بسیاری از کشورهای عربی که فلسطین را متعلق به خود می‌دانند و زمانی در دفاع از آن با اسرائیل جنگ کردند، این پرسش را در ذهن برخی به وجود آورده که وقتی کشورهای عربی در این زمینه کوتاه آمده‌اند، ایران چرا باید کاسه داغ‌تر از آش شود؟ این دقیقا یکی از اهداف اسرائیل در برقراری ارتباط با کشورهای عربی بود که به نظر می‌آید تا حدودی به آن رسیده است. این در حالی است که مسئله فلسطین نه یک مسئله عربی، بلکه در درجه نخست، مسئله‌ای انسانی و جهانی در برابر جنایات حکومت کودک‌کش اسرائیل، و در درجه دوم مسئله‌ای مربوط به جهان اسلام است.
4- طبیعتا وقتی باد کشت کنیم، توفان درو خواهیم کرد. هنگامی که در بسیاری موارد در برابر خواسته‌های عادی مردم و بدون اقناع افکار عمومی، اقدامات لجبازانه انجام دهیم (همچون فیلتر کردن بسیاری از سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی اینترنتی، سانسور کتاب، لغو مجوز بسیاری از کنسرت‌ها، ممنوعیت بسیاری از فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی، محدودیت بر فعالیت‌های زنان و...)، طرف مقابل نیز بیکار نخواهد نشست. نیکی کدی در کتاب نتایج انقلاب ایران (1390) درباره تفکر سیاسی بخش قابل توجهی از جوانان ایرانی نوشته: «با آنچه حکومت در پی آن است، مخالفت می‌کنند و از آنچه حکومت مخالف آن است، طرفداری می‌کنند» (ص: 79).
کانال مقدمه
@moghaddames