وانی‌ها فارسی یاد می‌گیرند.
امیر هاشمی مقدم
در میان اهالی ترکیه، شاید شهروندان هیچ کدام از شهرها به اندازه اهالی شهر وان با زبان فارسی آشنا نباشند. بسیاری از وانی‌ها دست‌کم ارتباط اولیه برقرار کردن به زبان فارسی را بلدند و برخی‌شان می‌توانند صحبت هم بکنند. دلیلش هم هزاران گردشگر و خریدار ایرانی است که همه ساله به این شهر سفر می‌کنند. از همین رو، به تازگی با همکاری «آژانس توسعه شرق آناتولی» و «اتاق همکاری اصناف و پیشه‌وران» شهر وان، دوره آموزش زبان فارسی برای فروشندگان این شهر آغاز شده است.
البته وان شهری است کُردنشین و نه تنها فراگیری زبان فارسی به دلیل واژه‌های مشترک بسیار، برای کردها ساده‌تر است، بلکه کردهای عراق، ترکیه و سوریه به زبان فارسی علاقمندی ویژه‌ای دارند (به‌ویژه کردهای عراق).
نکته دیگر، پیامدهای گردشگری در هر منطقه است. گردشگری پیامدهای بسیاری در زمینه‌های گوناگون (همچون سیاسی، اقتصادی، زیست‌محیطی، اجتماعی و فرهنگی) دارد که در مطالعات گردشگری، عموما به پیامدهای منفی‌اش بیشتر توجه می‌شود. اما گردشگری پیامدهای مثبت بسیاری هم دارد که در این میان می‌توان به صلح‌طلبی و همچنین فراتر رفتن از تعصبات قومی و زبانی اشاره کرد. کسانی که درآمدشان به گردشگری وابسته باشد، به خوبی می‌دانند جنگ و خشونت، گردشگران را فراری می‌دهد و از همین رو همیشه جزو منتقدان جنگ‌افروزی‌اند.
در سال 2010 که بهار عربی از مصر آغاز شد، یکی از حیله‌های دولت حسنی مبارک، یاری گرفتن از عرب‌های بادیه‌نشینی بود که از راه سوار کردن گردشگران بر شترهای‌شان و کرایه گرفتن از آنها، گذران زندگی می‌کردند. با شروع ناآرامی‌ها، شمار گردشگرانی که به مصر می‌رفتند کاهش شدید یافت و زندگی این افراد نابسامان گردید. دولت حسنی مبارک که به خوبی از این مسئله آگاه بود، از ناآگاهی این بادیه‌نشینان سوءاستفاده کرده و به آنان اینگونه القاء کرد که معترضان در خیابان‌های قاهره، مخالف حضور گردشگران خارجی در مصر هستند و برای همین به خیابان‌ها آمده‌اند تا به خارجی‌ها اجازه ورود ندهند. و اینگونه بود که این بادیه‌نشینان با شترهای‌شان به سوی قاهره رفته و تلاش کردند در کنار نیروهای امنیتی، به سرکوب معترضان خیابان بپردازند. در حالی‌که تنها خواسته این بادیه‌نشینان، صلح و آرامش بود تا زندگی‌شان مختل نشود.
همچنین کسانی که با گردشگران بیشتر سر و کار دارند، از یکسو به نادرستی نگاه‌های کلیشه‌ای که به مردمان کشورها و مناطق دیگر وجود دارد، پی برده و از سوی دیگر، برای برقراری ارتباط بیشتر با گردشگران و فروش بهتر، به فراگیری زبان‌های دیگر می‌پردازند. در ترکیه به دلیل تعصب زیادی که نسبت به زبان ترکی وجود دارد، فراگیری زبان‌های خارجی در اولویت نیست و از همین روست که همیشه یکی از انتقادات گردشگران ایرانی در شهرهایی همچون استانبول، آنتالیا و...، انگلیسی ندانستن ترکیه‌ای‌هاست؛ چیزی که خود ترکیه‌ای‌ها هم به آن اعتراف می‌کنند. اما رونق گرفتن گردشگری این کشور در سال‌های اخیر، باعث توجه بیشتر به اهمیت زبان‌های خارجی شده است. در این میان، شهری همچون وان که تنها گردشگران ایرانی به آنجا می‌روند (به دلیل نزدیکی با مرز ایران)، فراگیری زبان فارسی را در اولویت خود جای داده است. البته افت ارزش ریال و سخت‌تر شدن سفر به شهرهای دورتری همچون استانبول، ایرانیان بیشتری را به شهر وان کشانده است.

گزارش انگلیسی روزنامه حریت از راه‌اندازی زبان فارسی برای فروشندگان وان را در اینجا بخوانید.
یادداشت قدیمی درباره «هجوم ایرانیان به وان در سیزده روز تعطیلات نوروزی» را در اینجا بخوانید.

این یادداشت را اگر می‌پسندید، برای دیگران هم بفرستید.
کانال مقدمه
@moghaddames